বিষয়সমূহ

PrepBank · বিষয়ভিত্তিক প্রশ্ন

সূচক ও লগারিদম

মোট প্রশ্ন৩,১৭২এই পাতা১০০প্রতি পাতা১০০
ঘনত্ব
উত্তর
উত্তরিতবর্তমানপুনরায় দেখুনঅসম্পূর্ণ

সূচক ও লগারিদম

PrepBank · পাতা ২৯ / ৩২ · ২,৮০১২,৯০০ / ৩,১৭২

২,৮০১.
log2256 + log232 = কত?
  1. ক) 11
  2. খ) 12
  3. গ) 13
  4. ঘ) 14
ব্যাখ্যা

log2256 + log232
= log228 + log225
= 8log22 + 5log22
= 8.1 + 5.1
= 13

২,৮০২.
logpa = 3, logpb = 5 এবং logpc = 1 হলে, logp(ab2/c3) = ?
  1. ক) 3
  2. খ) 13
  3. গ) 10
  4. ঘ) 16
ব্যাখ্যা
logp(ab2/c3)
= logpa + logpb2 - logpc3
= logpa + 2logpb - 3logpc
= 3 + 2 × 5 - 3 × 1
= 3 + 10 - 3
= 10
২,৮০৩.
সরল করুনঃ (log √27 + log8 - log √1000) ÷ log1.2
  1. ক) 1/2
  2. খ) 1/3
  3. গ) 3/2
  4. ঘ) 1
ব্যাখ্যা

(log √27 + log8 - log √1000) ÷ log1.2
= log(3³)1/2 + log2³ - log(10³)1/2 ÷ log12/10
= log33/2 + log2³ - log103/2 ÷ (log(2²x3) - log10)
= 3/2log3 + 3log2 – 3/2log10 ÷ (2log2+log3-1)
= (3/2(log3+2log2-1)) ÷ (2log2+log3-1)
= 3/2

২,৮০৪.
হলে x এর মান কত?
  1. 8
  2. 5
  3. 4
  4. 2
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন:
হলে x এর মান কত?

সমাধান:
২,৮০৫.
  1. abcd
  2. 0
  3. 1
  4. 1/abcd
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন:

সমাধান:
২,৮০৬.
যদি 9x = (27)y হয় তাহলে x/y এর মান কত?
  1. 2/3
  2. 3/2
  3. 9/2
  4. 1/3
ব্যাখ্যা

দেওয়া আছে,
(32)x = (33)y
বা, 32x = 33y
বা, 2x = 3y
বা, x/y = 3/2

২,৮০৭.
44x + 1 = 1/64 হলে, x2 এর মান কত?
  1. ক) - 1
  2. খ) 1
  3. গ) 0
  4. ঘ) - 2
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 44x + 1 = 1/64 হলে, x2 এর মান কত? 

সমাধান: 
44x + 1 = 1/64
44x + 1 = 1/43
44x + 1 = 4 - 3
4x + 1 = - 3
4x = - 3 - 1
4x = - 4
x = - 1
x2 = (- 1)2
x2 = 1
২,৮০৮.
log3 + log9 + log27 + .......... ধারাটির প্রথম ৮ টি পদের সমষ্টি কত?
  1. 216log3
  2. 72log3
  3. 36log3
  4. কোনটিই নয়
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log3 + log9 + log27 + .......... ধারাটির প্রথম ৮ তম পদের সমষ্টি কত?

সমাধান:
দেওয়া আছে,
log3 + log9 + log27 + ..........
= log3 + log32 + log33 + .........
= log3 + 2log3 + 3log3 +......
= (1 + 2 + 3 +.......)log3

এখন,
n সংখ্যক স্বাভাবিক সংখ্যার সমষ্টি = n(n + 1)/2
৮ তম পদের সমষ্টি = 8(8 + 1)/2
= 36

সুতরাং, প্রথম ৮টি পদের সমষ্টি প্রায় 36log3
২,৮০৯.
In464+In28 = কত?
  1. ক) 4
  2. খ) 6
  3. গ) 8
  4. ঘ) 12
ব্যাখ্যা
In464+In28
=In443+In223
= 3×1 + 3×1
= 6
২,৮১০.
log2log3log3273 এর মান কত?
  1. ক) 0
  2. খ) 1
  3. গ) 2
  4. ঘ) 3
ব্যাখ্যা
  log2log3log3273 
= log2log3log3(33)3
= log2log3log3(3)9
= log2log3.9log33
= log2log39
= log2log332
= log22log33
= log22
= 1
২,৮১১.
  1. 0
  2. 1
  3. abc
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন:

সমাধান:
২,৮১২.
32 এর 2 ভিত্তিক লগারিদম কত?
  1. ক) 2
  2. খ) 3
  3. গ) 4
  4. ঘ) 5
ব্যাখ্যা

log‌₂32
= log‌₂2⁵
= 5

২,৮১৩.
5√5 × 53 ÷5-3/2 = 5a + 2 হলে, a = কত?
  1. 3
  2. 4
  3. 5
  4. 6
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 5√5 × 53 ÷5-3/2 = 5a + 2 হলে, a = কত?

সমাধান:
২,৮১৪.
  1. 2
  2. 1
  3. am + n
  4. m + n
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন:
 
সমাধান:
২,৮১৫.
√18 × √14 =?
  1. 3√14
  2. 12√7
  3. 6√7
  4. 3√63
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: √18 × √14 =?

সমাধান:
√18 × √14
= √(9 × 2) ×√(7 × 2)
= 3 × √2 × √7 × √2
= 3 × 2 × √7
= 6√7
২,৮১৬.
(5n + 2 + 35 × 5n - 1)/(4 × 5n) এর মান কত?
  1. 4
  2. 5
  3. 7
  4. 8
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: (5n + 2 + 35 × 5n - 1)/(4 × 5n) এর মান কত? 

সমাধান: 
(5n+2 + 35 × 5n-1)/(4 × 5n
= (5n. 52 + 7 × 5 × 5n - 1)/(4 × 5n
= (5n. 25 + 7 × 51 +n -1)/(4 × 5n
= (5n. 25 + 7 × 5n)/(4 × 5n
= 5n (25 + 7)/4 × 5n
= 32/4
= 8
২,৮১৭.
22x+1 = 128 হলে x এর মান কত?
  1. 2
  2. - 3
  3. 3
  4. 4
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 22x+1 = 128 হলে x এর মান কত?

সমাধান:
22x+1 = 128
বা,  22x+1 = 27
বা,  2x + 1 = 7
বা,  2x = 7 - 1
বা,  2x = 6
বা,  x = 6/2
বা,  x = 3
২,৮১৮.
(2- 1 + 5- 1)- 1 = ?
  1. 2/5
  2. 10/7
  3. 5/2
  4. 7/10
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: (2- 1 + 5- 1)- 1 = ?

সমাধান:
(2- 1 + 5- 1)- 1
= {(1/2) + (1/5)}- 1
= {(5 + 2)/10}- 1
= (7/10)- 1
= 1/(7/10)
= 1 × 10/7
= 10/7

২,৮১৯.
17 . 2n - 2 . 2n - 1 = কত? 
  1. 2n
  2. 2n - 1
  3. 2n + 3
  4. 2n + 4
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: 17 . 2n - 2 . 2n - 1 = কত?

সমাধান: 
17 . 2n - 2 . 2n - 1
= 17 . 2n - 21 + n - 1
= 17 . 2n - 2n
=  2n (17 - 1)
= 2n . 16
= 2n . 24
= 2n + 4

২,৮২০.
(৩- ২ + ৯- ১/২)- ১/২ = ?
  1. ২/৩
  2. ৩/২
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: (৩- ২ + ৯- ১/২)- ১/২ = ? 

সমাধান : 
(৩- ২ + ৯- ১/২)- ১/২
= (১/৩ + ১/৯১/২)- ১/২
= {(১/৯) + (১/√৯)}- ১/২
= {(১/৯) + (১/৩)}- ১/২
= {(১ + ৩)/৯}- ১/২
= (৪/৯)- ১/২ 
= (৯/৪)১/২
= √(৯/৪)
= ৩/২
২,৮২১.
312 + 312 + 312 = কত?
  1. ক) 313
  2. খ) 336
  3. গ) 312
  4. ঘ) 318
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 312 + 312 + 312 = কত?

সমাধান:
312 + 312 + 312
= 312(1 + 1 + 1)
= 312 .3
= 312 .31
= 312 + 1
= 313
২,৮২২.
x = 2 + 21/3 + 22/3 হলে, x3 - 6x2 + 6x - 2 এর মান কত?
  1. 1/2
  2. 0
  3. 3x
  4. 2/7
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: x = 2+ 21/3 + 22/3 হলে, x3 - 6x2 + 6x - 2 এর মান কত?

সমাধান:
২,৮২৩.
x-4-0.0001=0 হলে, x2 এর মান কত?
  1. ক) 100
  2. খ) 10
  3. গ) 1/10
  4. ঘ) 1/100
ব্যাখ্যা

x-4-0.0001=0
⇒1/x4=1/10,000
⇒x=10
⇒x2=100

২,৮২৪.
343(√7)2x = 1 হলে, x এর মান কত?
  1. 1
  2. - 2
  3. - 3
  4. 4
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 343(√7)2x = 1 হলে, x এর মান কত?

সমাধান:
343(√7)2x = 1
⇒ (√7)2x = 1/343
⇒ (√7)2x = 1/73
⇒ (√7)2x = 1/(√7)6
⇒ (√7)2x = (√7)- 6
⇒ 2x = - 6
⇒ x = (- 6/2)
∴ x = - 3
২,৮২৫.
প্রশ্ন:
  1. 1/x
  2. x5
  3. x
  4. x- 5
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন:

সমাধান:
২,৮২৬.
3x + 3x + 3x এর মান নিচের কোনটি?
  1. ক) 3x + 3
  2. খ) 3x + 1
  3. গ) 32x + 2
  4. ঘ) 3x
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 3x + 3x + 3x এর মান নিচের কোনটি?

সমাধান:
3x + 3x + 3x
= 3x . (1 + 1 + 1)
= 3x . 3
= 3x + 1
২,৮২৭.
p = 5 এবং q = 2 হলে, (p0 + q0)3 এর মান কত?
  1. 7
  2. 8
  3. 0
  4. 343
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: p = 5 এবং q = 2 হলে, (p0 + q0)3 এর মান কত?

সমাধান:
দেওয়া আছে,
p = 5 এবং q=2

প্রদত্ত রাশি,
(p0 + q0)3
= (1 + 1)3   ;[a0 = 1]
= 23
= 8
২,৮২৮.
3√3 এর 3 ভিত্তিক লগ কত? 
  1. ক) √3
  2. খ) 2/3
  3. গ) 32
  4. ঘ) 3/2
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 3√3 এর 3 ভিত্তিক লগ কত? 

সমাধান: 
 3√3 এর 3 ভিত্তিক লগ
=log33√3
=log33 +log3√3
 = 1 + log331/2          
= 1 + (1/2)log33
= 1 + (1/2)
= (2 + 1)/2
= 3/2
২,৮২৯.
  1. 30
  2. 25
  3. 40
  4. 36
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন:


সমাধান:

২,৮৩০.
x4 ÷ x4 × x3 মান কত?
  1. 1
  2. x
  3. x3
  4. 0
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন:  x4 ÷  x4 × x3 মান কত?

সমাধান:
x4 ÷  x4 × x3
= x4 - 4 + 3
= x3 
২,৮৩১.
log√27a = 8/3 হলে a এর মান কত?
  1. 9
  2. 27
  3. 54
  4. 81
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log√27a = 8/3 হলে a এর মান কত?

সমাধান:
log√27a = 8/3
⇒ a = (√27)8/3
⇒ a = (√33)8/3
⇒ a = 3{(3/2) × (8/3)}
⇒ a = 34
∴ a = 81
২,৮৩২.
যদি log2(log⁡3x) = 2 হয়, তবে x এর মান কত?
  1. 9
  2. 27
  3. 81
  4. 243
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন যদি log2(log⁡3x) = 2 হয়, তবে x এর মান কত?

সমাধান:
log2log3x = 2
⇒ log3x = 22  [log2X = 2 হলে X = 22]
⇒ log3x = 4
⇒ x = 34
∴ x = 81

২,৮৩৩.
{(4x - 9)/(2x - 3)} - 3 এর মান কত?
  1. 2x - 3
  2. 2x + 3
  3. 2x
  4. 3x
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: {(4x - 9)/(2x - 3)} - 3 এর মান কত?

সমাধান:
(4x - 9)/(2x - 3) - 3
= {(2x)2 - 32}/(2x - 3) - 3
= (2x + 3)(2x - 3)/(2x - 3) - 3
= 2x + 3 - 3
= 2x
২,৮৩৪.
(625)1/2 - (4096)1/3 = 3a হলে, a = ?
  1. ক) -3
  2. খ) -(1/3)
  3. গ) 3
  4. ঘ) 1/3
ব্যাখ্যা

(625)1/2 - (4096)1/3
= (252)1/2 - (163)1/3
= 25 - 16
= 9
এখন, (625)1/2 - (4096)1/3 = 3a
বা, 9 = 3a
∴ a = 3

২,৮৩৫.
[3 - (4- 1)- 1]- 1 = কত?
  1. 1
  2. - 1
  3. 1/2
  4. - 1/2
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: [3 - (4- 1)- 1]- 1 = কত?

সমাধান:
[3 - (4- 1)- 1]- 1
= [3 - (1/4)- 1]- 1
= [3 - 4]- 1
= [- 1]- 1
= - 1/1
= - 1
২,৮৩৬.
83x+2 = 4x-1 হলে, x এর মান কত?
  1. - 6/7
  2. 4/7
  3. - 8/5
  4. - 8/7
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 83x+2 = 4x-1 হলে, x এর মান কত?

সমাধান: 
83x+2 = 4x-1
বা, 23(3x+2) = 22(x-1)
বা, 9x + 6 = 2x - 2
বা, 9x - 2x = - 2 - 6
বা, 7x = - 8
∴ x = - 8/7
২,৮৩৭.
4x + 41 - x = 4 হলে, x = কত?
  1. 1/4
  2. 1/3
  3. 1/2
  4. 1
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 4x + 41 - x = 4 হলে, x = কত?

সমাধান:
4x + 41 - x = 4
⇒ 4x + 41/4x = 4
⇒ 4x + 4/4x = 4    [41 = 4]

মনে করি, 4x = y
সুতরাং,
y + 4/y = 4
বা, (y2 + 4)/y = 4 
বা, y2 + 4 = 4y
বা, y2 - 4y + 4 = 0
বা, y2 - 2.y.2 + 22 = 0
বা, (y - 2)2 = 0
বা, y - 2 = 0
বা, y = 2
বা, 4x = 2            [y = 4x  বসিয়ে]
বা, (22)x = 21      [21 = 2]
বা, 22x = 21
বা, 2x = 1
∴ x = 1/2
২,৮৩৮.
3log2 + log5 = ?
  1. ক) log 30
  2. খ) log 40
  3. গ) 3 log 7
  4. ঘ) log 13
  5. ঙ) কোনোটিই নয়
ব্যাখ্যা

3log2 + log5
= log23 + log5
= log8 + log5
= log(8 × 5)
= log 40

২,৮৩৯.
1600 এর লগ 4 হলে লগের ভিত্তি কত?
  1. 2√10
  2. 2√5
  3. 4√2
  4. 4√8
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: 1600 এর লগ 4 হলে লগের ভিত্তি কত?

সমাধান:
ধরি, ভিত্তি = a

প্রশ্নমতে,
loga 1600 = 4
⇒ a4 = 1600
⇒ a4 = (40)2
⇒ a4 = (4 × 10)2
⇒ a= {(2√10)2}2
⇒ a4 = (2√10)4
⇒ a = 2√10

অর্থাৎ 1600 এর লগ 4 হলে লগের ভিত্তি হবে 2√10

২,৮৪০.
যদি ex = 2 এবং ey = 3, তাহলে e3x - 2y = ?
  1. 9/8
  2. 8/9
  3. 1
  4. - 1
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: যদি ex = 2 এবং ey = 3, তাহলে e3x - 2y = ?

সমাধান:
এখানে, 
e3x - 2y
= e3x e-2y
= (ex)3 (ey)-2
= 23 . 3-2
= 8/9

২,৮৪১.
a√(0.25) = 9 হলে, a এর মান কত?
  1. 12
  2. 15
  3. 18
  4. 21
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: a√(0.25) = 9 হলে, a এর মান কত?

সমাধান:
a√(0.25) = 9
⇒ a√(25/100) = 9
⇒ a√(5/10)2 = 9
⇒ a × (5/10) = 9
⇒ a = 9 × (10/5)
∴ a = 18
২,৮৪২.
প্রশ্ন: 
  1. 144
  2. 212
  3. 188
  4. 320
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 


সমাধান:
২,৮৪৩.
9. 2n - 2 . 2n - 1 = কত?
  1. ক) 22n + 3
  2. খ) 2n
  3. গ) 2n + 3
  4. ঘ) 2n - 3
ব্যাখ্যা
9. 2n - 2 . 2n - 1
= 9. 2n - 2 . 2n .2 - 1
=  9. 2n - 2 . 2n .(1/2)
= 9. 2n - 2n
= 2n ( 9 - 1)
= 2n .8
= 2n . 23
= 2n + 3
২,৮৪৪.
x এর মান কত হলে (3/5)3 × (3/5)- 6 = (3/5)2x - 1 হবে?
  1. ক) 1
  2. খ) - 1
  3. গ) 2
  4. ঘ) - 2
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: x এর মান কত হলে (3/5)3 × (3/5)- 6 = (3/5)2x - 1 হবে?

সমাধান: 
(3/5)3 × (3/5)- 6 = (3/5)2x - 1
(3/5)3 - 6 =  (3/5)2x - 1
(3/5)- 3 = (3/5)2x - 1
- 3 = 2x - 1
2x - 1 = - 3
2x = - 3 + 1
2x = - 2
x = - 1
২,৮৪৫.
a/b = 49  হলে log7a - log7b = কত?
  1. ক) 0
  2. খ) 2
  3. গ) 5
  4. ঘ) 7
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: a/b = 49  হলে log7a - log7b = কত?

সমাধান: 
দেওয়া আছে,
a/b = 49 

এখন,
log7a - log7b
= log7(a/b)
= log749
= log772
= 2log77
= 2 × 1
= 2 
২,৮৪৬.
(8x)0 + 8x0 এর মান নিচের কোনটি?
  1. 2
  2. 3
  3. 5
  4. 9
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: (8x)0 + 8x0 এর মান নিচের কোনটি? 

সমাধান:
(8x)0 + 8x0
= 1 + (8 × 1)    [∴ a0 = 1]
= 1 + 8
= 9
২,৮৪৭.
(- x)4 × (- x)6 × x0 = কত?
  1. x10
  2. x11
  3. x25
  4. x24
ব্যাখ্যা

এখানে, (- x)4 × (- x)6 × x0
= x4 × x6 × x0
= x(4+6+0)
= x10

২,৮৪৮.
log2√5400 এর মান কত?
  1. 4
  2. 5
  3. 25
  4. 49
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log2√5400 এর মান কত? 

সমাধান: 
ধরি, 
log2√5400 = x 
বা, (2√5)x = 400 
বা, (2√5)x = {(2√5)2}2 
বা, (2√5)x = (2√5)4
∴ x = 4 
২,৮৪৯.
(125)(2x - 3)/3 = (1/5)3x - 6 হলে, x = ?
  1. ক) 0
  2. খ) 1
  3. গ) 5/9
  4. ঘ) 9/5
ব্যাখ্যা

(125)(2x - 3)/3 = (1/5)3x - 6
বা, (53)(2x - 3)/3 = (5-1)3x - 6
বা, 52x - 3 = 5-3x + 6
বা, 2x - 3 = -3x + 6
বা, 5x = 9
∴ x = 9/5

২,৮৫০.
যদি log6(x2 + x) - log6(x + 1) = 2 হয়, তবে x এর মান কত?
  1. 18
  2. 24
  3. 36
  4. 48
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: যদি log6(x2 + x) - log6(x + 1) = 2 হয়, তবে x এর মান কত?

সমাধান:
log6(x2 + x) - log6(x + 1) = 2
⇒ log6{(x2 + x)/(x + 1)} = 2
⇒ log6{x(x + 1)/(x +1)} = 2
⇒ log6x = 2
⇒ x = 62
⇒ x = 36
২,৮৫১.
b এর a ভিত্তিক লগারিদমকে logab দ্বারা সুচিত করা হয় যখন - 
  1. ক) a > 0, a ≠ 0 এবং b ≠ 0
  2. খ) a > 0, a ≠ 1 এবং b ≠ 1
  3. গ) a > 1, a ≠ 1 এবং b ≠ 0
  4. ঘ) a > 0, a ≠ 1 এবং b ≠ 0
ব্যাখ্যা
b এর a ভিত্তিক লগারিদমকে logab দ্বারা সুচিত করা হয় যখন  a > 0, a ≠ 1 এবং b ≠ 0

২,৮৫২.
24 ÷ 24 × 23 এর মান কত?
  1. ক) 1/8
  2. খ) 32
  3. গ) 8
  4. ঘ) 16
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 24 ÷ 24 × 23 এর মান কত?

সমাধান:
24 ÷ 24 × 23 
= 24 - 4 + 3
= 23
= 8
২,৮৫৩.
log10242 = ?
  1. 512
  2. 1
  3. 0.1
  4. 1/100
ব্যাখ্যা
log10242
= log1024(1024)1/10
= 1/10log10241024
= 0.1log10241024
= 0.1 × 1
= 0.1
২,৮৫৪.
{(9x - 100)/(3x + 10)} + 10 = ?
  1. 9x
  2. 3x + 1
  3. 1
  4. 3x
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: {(9x - 100)/(3x + 10)} + 10 = ?

সমাধান:
{(9x - 100)/(3x + 10)} + 10
= {(3x)2 - (10)2/(3x + 10)} + 10
= [{(3x + 10)(3x - 10)}/(3x + 10)] + 10
= (3x - 10) + 10
= 3x - 10 + 10
= 3x
২,৮৫৫.
নিচের প্রশ্নটি সমাধান করুন।
  1. x
  2. x-2
  3. x3
  4. 1/x
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন:
 
সমাধান:
২,৮৫৬.
যদি log2​x + log2​(x - 2) = 3 হয়, তবে x এর মান কত?
  1. 2
  2. 4
  3. 6
  4. 3
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: যদি log2​x + log2​(x - 2) = 3 হয়, তবে x এর মান কত?

সমাধান:
দেওয়া  আছে,
log2​x + log2​(x - 2) = 3
⇒ log2​[x(x - 2)] = 3
⇒ x(x - 2) = 23 = 8
⇒ x2 - 2x = 8
⇒ x2 - 2x - 8 = 0
⇒ x2 - 4x + 2x - 8 = 0
⇒ x(x - 4) + 2(x - 4) = 0
⇒ (x - 4)(x + 2) = 0

হয়,
(x - 4) = 0
∴ x = 4

অথবা,
(x + 2) = 0
∴ x = - 2 [যা গ্রহণযোগ্য নয়]

∴ নির্ণয়ে x এর মান 4
২,৮৫৭.
  1. x
  2. 1/x
  3. 2x
  4. x-2
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 

সমাধান:
২,৮৫৮.
যদি 4(a - b) = 64 এবং 4(a + b) = 1024 হলে, b এর মান কত?
  1. 1
  2. 3
  3. 5
  4. 4
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: যদি 4(a - b) = 64 এবং 4(a + b) = 1024 হলে, b এর মান কত?
 
সমাধান:
দেওয়া আছে,
4(a - b) = 64
⇒ 4(a - b) = 43
∴ a - b = 3 ........................(1)

আবার,
4(a + b) = 1024
⇒ 4(a + b) = 45
∴ a + b = 5 .......................(2)

(2) - (1) হতে পাই,
⇒ a + b - a + b = 5 - 3
⇒ 2b = 2
∴ b = 1
২,৮৫৯.
93 × 812 ÷ 273 = 3?
  1. 5
  2. 4
  3. 7
  4. 6
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 93 × 812 ÷ 273 = 3?
 
সমাধান:
ধরি,
93 × 812 ÷ 273 = 3a
⇒ (32)3 × (34)2 ÷ (33) = 3a
⇒ 36 × 38 ÷ 39 = 3a
⇒ 36 + 8 - 9 = 3a
⇒ 35 = 3a
∴ a = 5
২,৮৬০.
(64)-1/2 - (32)- 4/5 = কত?
  1. 1/16
  2. 1/4
  3. 3/2
  4. 1/8
  5. 4/5
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: (64)-1/2 - (32)- 4/5 = কত?

সমাধান:
(64)- 1/2 - (32)- 4/5
= (82)- 1/2 - (25)- 4/5
= (8)- 1 - (2)- 4
= (1/8) - (1/24)
= (1/8) - (1/16)
= (2 - 1)/16
= 1/16
২,৮৬১.
2-3 এর মান কত?
  1. ক) 1/9
  2. খ) 1/8
  3. গ) 1/27
  4. ঘ) √2
ব্যাখ্যা

2-3
= 1/23
= 1/8

২,৮৬২.
log2√6 + log2√(2/3) = কত?
  1. 7
  2. 4
  3. 2
  4. 1
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: log2√6 + log2√(2/3) = কত?

সমাধান:
log2√6 + log2√(2/3)
= log2{√6 × √(2/3)}
= log2 √(6 × 2/3)
= log2 √(12/3)
= log2 √4
= log2 2
= 1

২,৮৬৩.
  1. ক) 0
  2. খ) 2
  3. গ) - 1
  4. ঘ) 4
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 

সমাধান: 
২,৮৬৪.
243 এর √3 ভিত্তিক লগারিদম কত?
  1. 10
  2. 12
  3. 8
  4. 3√3
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: 243 এর √3 ভিত্তিক লগারিদম কত?

সমাধান: 
243 এর √3 ভিত্তিক লগারিদম
= log√3243
= log√335
= 5 × log√33
= 5 × log√3(√3)2
= 2 × 5 × log√3√3
= 2 × 5 × 1  ; [logaa = 1] 
= 10

২,৮৬৫.
log2(3/192) এর মান কত?
  1. 1
  2. - 3
  3. 4
  4. - 6
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log2(3/192) এর মান কত?

সমাধান:
log2(3/192)
= log2(1/64)
= log2(1/26)
= log2(2-6)
= - 6 . log22  [logaMn = n.logaM]
= - 6 . 1
= - 6
২,৮৬৬.
3logx + 3logy = log8 হলে xy =? 
  1. 2
  2. 4
  3. 6
  4. 8
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন : 3logx + 3logy = log 8 হলে xy =? 

সমাধান : 
দেয়া আছে, 
3log x + 3log y = log8
বা, logx3 + logy3 = log23
বা, logx3y3 = log23
বা, (xy)3 = 23
বা, xy= 2
২,৮৬৭.
(x/2)a+1 = 1 হলে, a এর মান কত?
  1. ক) 0
  2. খ) 1
  3. গ) 2
  4. ঘ) -1
ব্যাখ্যা

(x/2)a+1 = 1
(x/2)a+1 = (x/2)0
a+1 = 0
a = -1

২,৮৬৮.
  1. 2
  2. 4
  3. 5
  4. 8
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: 

 

সমাধান:

২,৮৬৯.
36√6 এর 6 ভিত্তিক লগ কত?
  1. 1/7
  2. 5/2
  3. 3/4
  4. 4/7
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 36√6 এর 6 ভিত্তিক লগ কত?

সমাধান:
36√6 এর 6 ভিত্তিক লগ
= log636√6
= log6(62.61/2)
= log665/2
= (5/2)log66
= 5/2
২,৮৭০.
400 এর 4 ভিত্তিক লগ কত?
  1. 2√5
  2. 20
  3. 2
  4. 1
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 400 এর 4 ভিত্তিক লগ কত?

সমাধান:
ধরি,
ভিত্তি = a
∴ loga400 = 4
⇒ a4 = 400
⇒ a4 = (2√5)4
∴ a = 2√5
২,৮৭১.
প্রশ্ন:
  1. 40
  2. 50
  3. 60
  4. 65
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন:

সমাধান: 

২,৮৭২.
5n + 2 + 35 × 5n - 1 / 4 × 5n এর মান কত?
  1. ক) 5
  2. খ) 4
  3. গ) 8
  4. ঘ) 7
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 5n + 2 + 35 × 5n - 1 / 4 × 5n এর মান কত?

সমাধান: 
5n + 2 + 35 × 5n - 1/ 4 × 5n
5n.52 + 5 × 7 × 5n - 1/4 × 5n
25 .5n + 7 × 5n - 1 + 1 /4 × 5n
25 .5n + 7 × 5n/4 × 5n
5n(25 + 7)/4 × 5n
32/4
= 8
২,৮৭৩.
log√216 = কত?
  1. 4
  2. 6
  3. 8
  4. 10
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log√216 = কত?

সমাধান:
log√216
= log√224
= log√2(√2)8
= 8 log√2√2
= 8 × 1 
= 8
২,৮৭৪.
log2​(8√2​) এর মান নির্ণয় কর।
  1. 2√2
  2. 2
  3. 3√2
  4. 3.5
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: log2​(8√2​) এর মান নির্ণয় কর।

সমাধান:
 log2​(8√2​)
= log2 (23 × 21/2)
= log2 (23 + 1/2)
= log2 (2(6 + 1)/2)
= log27/2
= 7/2
= 3.5

∴ log⁡2(8√2) = 3.5

২,৮৭৫.
53a - 7 = 33a - 7 হলে, a এর মান কত?
  1. 3/5
  2. 3
  3. 7/3
  4. 1
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 53a - 7 = 33a - 7 হলে, a এর মান কত?

সমাধান:
53a - 7 = 33a - 7
⇒ 53a - 7/33a - 7 = 1
⇒ (5/3)3a - 7 = (5/3)0
⇒ 3a - 7 = 0
⇒ 3a = 7
∴ a = 7/3
২,৮৭৬.
  1. 8
  2. 13
  3. 12
  4. 9
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন:

সমাধান:
প্রশ্ন:

২,৮৭৭.
log3243 + log327 + log381 এর মান কত?
  1. ক) 10
  2. খ) 9
  3. গ) 12
  4. ঘ) 8
ব্যাখ্যা

log3243 + log327 + log381
= log335 + log333 + log334
= 5 log33 + 3 log33 + 4 log33
= 5 × 1 + 3 × 1 + 4 × 1 [logaa = 1]
= 5 + 3 + 4
= 12

২,৮৭৮.
log 11 + log 121 + log 1331 + ............... ধারাটির প্রথম এগারোটি পদের সমষ্টি কত?
  1. ক) 35 log 11
  2. খ) 46 log 11
  3. গ) 55 log 11
  4. ঘ) 66 log 11
ব্যাখ্যা

log 11 + log 121 + log 1331 + .........
= log11 + log112 + log113 + .........
= log11 + 2log11 + 3log11 + .........
= (1 + 2 + 3 + ......... ) × log11
∴ ১ম ১১টি পদের সমষ্টি = [{11(11+1)}/2] × log11
= 66 log11

২,৮৭৯.
1024 এর 2 ভিত্তিক লগারিদম কত?
  1. ক) 10
  2. খ) 8
  3. গ) 6
  4. ঘ) 12
ব্যাখ্যা

log21024
= log2210
= 10 log22
= 10.1
= 10

২,৮৮০.
যদি loga2 = a এবং loga5 = b হয় তবে loga50 = কত?
  1. ক) a + b
  2. খ) a - 2b
  3. গ) a + 2b
  4. ঘ) a2 + b2
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: যদি loga2 = a এবং loga5 = b হয় তবে loga50 = কত?

সমাধান:
দেওয়া আছে,
loga2 = a এবং loga5 = b

প্রদত্তরাশি = loga50
= loga(2 × 52)
= loga2 + loga52
= loga2 + 2loga5
= a + 2b
২,৮৮১.
12log1215 + log1212 = কত?
  1. 27
  2. 23
  3. 120
  4. 180
ব্যাখ্যা
12log1215 + log1212
= 12log12(15 × 12)
= 12log12180 [ alogab = b ]
= 180
২,৮৮২.
2log2x - log2(x - 2) = 3 সমীকরণের সমাধান কোনটি?
  1. 1
  2. 2
  3. 4
  4. 6
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 2log2x - log2(x - 2) = 3 সমীকরণের সমাধান কোনটি? 

সমাধান: 
2log2x - log2(x - 2) = 3 
বা, log2x2 - log2(x - 2) = 3 
বা, log2{x2/(x - 2)} = 3
বা, {x2/(x - 2)} = 23 
বা, {x2/(x - 2)} = 8
বা, x2 = 8(x - 2)
বা, x2 - 8x + 16 = 0
বা, x2 - 2.x.4 + 42 = 0 
বা, (x - 4)2 = 0 
বা, x - 4 = 0 
∴ x = 4
২,৮৮৩.
a2 = 9,  b2 = 16 হলে (a + b) = কত?
  1. 7
  2. 15
  3. 12
  4. 13
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: a2 = 9,  b2 = 16 হলে (a + b) = কত?

সমাধান: 
দেওয়া আছে, 
a2 = 9 = 32
∴ a = 3

এবং, 
b2 = 16 = 42
∴ b = 4

এখন, 
∴ a + b = 3 + 4 = 7

২,৮৮৪.
log√8x = 2/3 হলে x এর মান কত?
  1. 4
  2. 6
  3. 3
  4. 2
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log√8x = 2/3 হলে x এর মান কত ?

সমাধান:
log√8x =2/3
⇒ x = (√8)2/3
⇒ x = {(23)1/2}2/3
⇒ x = (23/2)2/3
⇒ x = 21
∴ x = 2
২,৮৮৫.
log2128 এর মান কত? 
  1. 6
  2. 7
  3. 8
  4. 12
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: log2128 এর মান কত?

সমাধান:
log2128
= log227
= 7log22
= 7 × 1
= 7

২,৮৮৬.
  1. ক) 9/16
  2. খ) 16/9
  3. গ) 81/256
  4. ঘ) 256/81
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন:

সমাধান:
২,৮৮৭.
  1. 8
  2. 16
  3. 4
  4. 64
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন:

সমাধান:
২,৮৮৮.
3p + q = 243 এবং 3p - q = 27 হলে, √p এর মান কত?
  1. 1
  2. 2
  3. 1/4
  4. 4
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 3p + q = 243 এবং 3p - q = 27 হলে, √p এর মান কত?

সমাধান:
3p + q = 243
⇒ 3p + q = 35
⇒ p + q = 5

আবার,
3p - q = 27
⇒ 3p - q = 33
⇒ p - q = 3

তাহলে, p + q + p - q = 5 + 3
⇒ 2p = 8
⇒ p = 4
∴ √p = 2
২,৮৮৯.
3 × 27a = 9a+4 হলে, a = কত?
  1. 3
  2. - 5
  3. 7
  4. - 2
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 3 × 27a = 9a+4 হলে, a = কত?

সমাধান:
দেওয়া আছে,
3 × 27a = 9a+4 
⇒ 3 × (33)a = (32)a + 4 
⇒ 33a + 1 = 32a + 8 
⇒ 3a + 1 = 2a + 8
⇒ 3a - 2a = 8 - 1
∴ a = 7
২,৮৯০.
যদি logx324 = 4 হয়, তবে x এর মান কত?
  1. 3√2
  2. 4√2
  3. 5√2
  4. √2
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: যদি logx324 = 4 হয়, তবে x এর মান কত?

সমাধান:
logx324 = 4
⇒ x4 = 324
⇒ x4 = 81 × 4
⇒ x4 = 34 × 22
⇒ x4 = 34 × (√2)4
⇒ x4 = (3√2)4
⇒ x = 3√2
∴ x = 3√2

২,৮৯১.
3log2 + log5 =?
  1. 3log5
  2. log40
  3. log80
  4. 5log8
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 3log2 + log5 =? 

সমাধান: 
 3log2 + log5 
= log23 + log5 
= log8 + log5 
= log(8 × 5)
= log40 
২,৮৯২.
4(log43 + log46) এর মান কত?
  1. 1
  2. 9
  3. 18
  4. 24
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: 4log43 + log46 এর মান কত?

সমাধান:
আমরা জানি, logbM + logbN = logb(M × N)

 অতএব, প্রদত্ত রাশি, 4log43 + log46
= 4log4(3 × 6)
= 4log418                         
= 18                      [ আমরা জানি, alogax = x]
 
∴ নির্ণেয় মান 18

২,৮৯৩.
log10m = a এবং log10n = b হলে, log10(manb) = কত হবে?
  1. a2 - b2
  2. a2 + b2
  3. ab
  4. 1
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log10m = a এবং log10n = b হলে, log10(manb) = কত হবে?

সমাধান:
২,৮৯৪.
log2 + log4 + log8 + log16 + ................ ধারাটির প্রথম সতেরটি পদের সমষ্টি কত?
  1. 210log2
  2. 94log2
  3. 234log2
  4. 153log2
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log2 + log4 + log8 + log16 + ................ ধারাটির প্রথম সতেরটি পদের সমষ্টি কত?

সমাধান:
log2 + log4 + log8 + log16 +............... + প্রথম 17 টি পদের সমষ্টি
= log21 + log22 + log23 + log24 +............... + প্রথম 17 টি পদের সমষ্টি
= 1log2 + 2log2 + 3log2 + 4log2 + ............... + প্রথম 17 টি পদের সমষ্টি
= log2 (1 + 2 + 3 + 4 + ............... + 17)
= log2 {17(17+ 1)/2}
= log2 (17 × 9)
= log2 × 153
= 153log2
২,৮৯৫.
log10125 + log108 = x হলে x এর মান কত?
  1. ক) - 3
  2. খ) - 2
  3. গ) 3
  4. ঘ) 2
ব্যাখ্যা
log10125 + log108 = x 
log10(125 × 8) = x
log101000 = x
10x = 1000
10x = 103
x = 3
২,৮৯৬.
4x+1 = 32 হলে, x এর মান কত?
  1. 1/3
  2. 1/2
  3. 3/2
  4. 2/3
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 4x+1 = 32 হলে, x এর মান কত? 

সমাধান: 
4x+1 = 32 
বা, (22)x+1 = 25 
বা, 22x+2 = 25 
বা, 2x + 2 = 5 
বা, 2x = 5 - 2 
বা, 2x = 3 
∴ x = 3/2 
২,৮৯৭.
(a/b)(x - 7) = (b/a)(x - 9) হলে, x এর মান কত?
  1. 6
  2. 8
  3. 10
  4. 12
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: (a/b)(x - 7) = (b/a)(x - 9) হলে, x এর মান কত?

সমাধান:
(a/b)(x - 7) = (b/a)(x - 9)
(a/b)(x - 7) = (a/b)-(x - 9)
x - 7 = -(x - 9)
x - 7 =  - x + 9
x + x = 9 + 7
2x = 16
x = 8
২,৮৯৮.
8+ 8x + 8+ 8এর মান কোনটি?
  1. 22x + 2
  2. 84x
  3. 32x
  4. 23x + 2
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 8+ 8x + 8+ 8এর মান কোনটি?

সমাধান:
8x + 8x + 8x + 8x
= 8x(1 + 1 + 1 + 1)
= 8x × 4
= (23)x × 22
= 23x + 2
২,৮৯৯.
ax = b2, by = c এবং cz = a হলে xyz এর মান কত?
  1. 0
  2. 1
  3. 2
  4. 4
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: ax = b2, by = c এবং cz = a হলে xyz এর মান কত?

সমাধান: 
দেওয়া আছে, 
ax = b2, by = c
এবং cz = a
⇒ (by)z = a  ; [c এর মান বসিয়ে]
⇒ byz = a
⇒ bxyz = ax   ; [ঘাতে x দ্বারা গুণ করে]
⇒ bxyz = b2   ; [a এর মান বসিয়ে]
∴ xyz = 2

২,৯০০.
x এর কোন মানের জন্য 72 × 33x - 5 = 23 × 20 হবে?
  1. 0
  2. 2
  3. 1
  4. 1/3
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: x এর কোন মানের জন্য 72 × 33x - 5 = 23 × 20 হবে?

সমাধান:
72 × 33x - 5 = 23 × 20
⇒ 72 × 33x - 5 = 8 × 1
⇒ 72 × 33x - 5 = 8
⇒ 9 × 33x - 5 = 1
⇒ 32 × 33x - 5 = 1
⇒ 32 + 3x - 5 = 1
⇒ 33x - 3 = 30
⇒ 3x - 3 = 0
⇒ 3x = 3
∴ x = 1