বিষয়সমূহ

PrepBank · বিষয়ভিত্তিক প্রশ্ন

সূচক ও লগারিদম

মোট প্রশ্ন৩,১৭২এই পাতা১০০প্রতি পাতা১০০
ঘনত্ব
উত্তর
উত্তরিতবর্তমানপুনরায় দেখুনঅসম্পূর্ণ

সূচক ও লগারিদম

PrepBank · পাতা ১৭ / ৩২ · ১,৬০১১,৭০০ / ৩,১৭২

১,৬০১.
loga(xn/yn) + loga(yn/zn) + loga(zn/xn) = কত
  1. x/y
  2. loga(x/y)
  3. loga(z/y)
  4. 0
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: loga(xn/yn) + loga(yn/zn) + loga(zn/xn) = কত

সমাধান:
loga(xn/yn) + loga(yn/zn) + loga(zn/xn)
= loga(xn - yn) + loga(yn - zn) + loga(zn - xn)
= logaxn - logayn + logayn - logazn + logazn - logaxn
= 0
loga(x/y)
১,৬০২.
(ax/ay)z . (ay/az)x . (az/ax)y = ?
  1. ক) 0
  2. খ) 1
  3. গ) 2
  4. ঘ) axyz
ব্যাখ্যা
(ax/ay)z . (ay/az)x . (az/ax)y 
= (axz/ayz) . (axy/axz) . (ayz/axy)
=  axz - yz + xy - xz + yz - xy
= a0
= 1
১,৬০৩.
logxy4 = 4a এবং logyx3 = 3b হলে, ab = কত?
  1. ab2
  2. 1
  3. a + b
  4. 4
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: logxy4 = 4a এবং logyx3 = 3b হলে, ab = কত?

সমাধান:
logxy4 = 4a
⇒ 4logxy = 4a
⇒ logxy = a ......(1)

আবার,
logyx3 = 3b
⇒ 3logyx = 3b
⇒ logyx = b .......(2)

আমরা জানি,
logxy × logyx = 1

∴ ab = a × b
= logxy × logyx
= 1

১,৬০৪.
যদি 22x - 1= 1/8x- 3 হয়, তাহলে x এর মান কত?
  1. ক) 1
  2. খ) - 2
  3. গ) 2
  4. ঘ) - 1
ব্যাখ্যা
22x - 1= 1/8x- 3
22x - 1 = 1/(23)x - 3
22x - 1 =1/23x - 9
22x - 1 =2-(3x - 9)
2x - 1 = -(3x - 9)
2x - 1 = - 3x + 9 
2x+ 3x = 9 +1 
5x = 10 
x = 10/5 
x = 2 
১,৬০৫.
log2(log4256) এর মান কত?
  1. 0
  2. 1
  3. 2
  4. 4
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log2(log4256) এর মান কত?

সমাধান:
log2(log4256)
= log2(log444)
= log2(4. log44)
= log24
= log222
= 2. log22
= 2
১,৬০৬.
4log√5 + 3log2 - (1/4)log10000 =?
  1. 0
  2. 1
  3. log5 
  4. log20
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 4log√5 + 3log2 - (1/4)log10000 =?

সমাধান:
4log√5 + 3log2 - (1/4)log10000
= log(√5)4 + 3log2 - (1/4)log104
= log52 + 3log2 - (4/4) log10
= 2log5 + 3log2 - log10
= 2log5 + 3log2 - log (2 × 5)
= 2log5 + 3log2 - log2 - log5
= log5 + 2log2
= log5 + log22
= log(5 × 4)
= log20
১,৬০৭.
  1. 2
  2. 4
  3. 1/4
  4. 1/2
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন:

সমাধান:
১,৬০৮.
92a + 1 = 27 হলে, a এর মান কত? 
  1. 1/4
  2. 1/3
  3. 1/2
  4. 1/5
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: 92a + 1 = 27 হলে, a এর মান কত? 

সমাধান: 
92a + 1 = 27
⇒ (32)2a + 1 = 33
⇒ 34a + 2 = 33
⇒ 4a + 2 = 3
⇒ 4a = 3 - 2
⇒ 4a = 1
∴ a = 1/4

১,৬০৯.
যদি 3x + 2  = 81 হয়, তবে 3x - 2  = কত?
  1. ক) 1
  2. খ) 0
  3. গ) 4
  4. ঘ) 3
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: যদি 3x + 2  = 81 হয়, তবে 3x - 2 = কত?

সমাধান:
দেওয়া আছে,
3x + 2 = 81
বা, 3x + 2 = 34
বা, x + 2 = 4
∴ x = 2

এখন, 
3x - 2 = 32 - 2
= 30
= 1
১,৬১০.
  1. 4
  2. 2
  3. 0
  4. 1
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন:

সমাধান:
১,৬১১.
163/4 ÷ 161/2 = কত?
  1. 1/2
  2. 1
  3. 2
  4. 1/4
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 163/4 ÷ 161/2 = কত?

সমাধান:
163/4 ÷ 161/2
= 16(3/4) - (1/2)
= 16(3 - 2)/4
= 161/4
= 24 × (1/4)
= 2
১,৬১২.
যদি log32x = 0.6 হলে x এর মান কত?
  1. ক) 16
  2. খ) 8
  3. গ) 4
  4. ঘ) 2
ব্যাখ্যা
log32x = 0.6
x = (32)0.6 
x = (25)6/10
x = (25)3/5
x = 23
x = 8
১,৬১৩.
  1. 32
  2. 64
  3. 128
  4. 256
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন:

সমাধান:
১,৬১৪.
3√3 এর 3 ভিত্তিক লগ কত? 
  1. ক) 2/3 
  2. খ) 1/3
  3. গ) 3
  4. ঘ) 3/2 
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 3√3 এর 3 ভিত্তিক লগ কত? 

সমাধান: 
= log33√3
= log3(3 × 31/2)
= log333/2
=(3/2)log33
= (3/2).1
= 3/2 
১,৬১৫.
(al/am)n . (am/an)l . (an/al)m = ?
  1. ক) 0
  2. খ) 1
  3. গ) m/n
  4. ঘ) -1
ব্যাখ্যা

= (al - m)n . (am - n)l . (an - l)m
= aln - mn .aml - nl . anm - lm
= aln - mn + ml - nl + nm - lm
= a0
= 1

১,৬১৬.
81 এর 3 ভিত্তিক লগারিদম কত?
  1. 3
  2. 4
  3. 9
  4. 27
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 81 এর 3 ভিত্তিক লগারিদম কত?

সমাধান:
log381
= log334
= 4log33 [∵ logamr = rlogam]
= 4 × 1 [∵ logaa = 1]
= 4
১,৬১৭.
যদি log8p + log8 (1/6) = 1/3 হলে p এর মান কত হবে?
  1. 10
  2. 12
  3. 8
  4. 6
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: যদি log8p + log8(1/6) = 1/3 হলে p এর মান কত হবে? 

সমাধান: 
log8p +  log8(1/6) = 1/3
⇒ log8(p/6) = 1/3
⇒ p/6 = 81/3
⇒ p/6 = (23)1/3
⇒ p/6 = 2
∴ p = 12

১,৬১৮.
(√3)5 × 92 = 3n × 3√3 হলে, n এর মান কত?
  1. ক) 3
  2. খ) 4
  3. গ) 5
  4. ঘ) 6
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: (√3)5 × 92 = 3n × 3√3 হলে, n এর মান কত? 

সমাধান: 
(√3)5 × 92 = 3n × 3√3
(31/2)5 × (32)2 =  3n × 3 × 31/2
35/2 × 34 = 3n × 31 + 1/2
3(5/2) + 4 = 3n × 33/2
3(5 + 8)/2 = 3n + 3/2
313/2 =  3n + 3/2
n + 3/2 = 13/2
n = (13/2) - (3/2)
n = (13 - 3)/2
n = 10/2
n = 5
১,৬১৯.
log21/64 এর মান কত?
  1. 3
  2. 5
  3. - 6
  4. 7
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log21/64 এর মান কত? 

সমাধান: 
log21/64
= log2(1/2)6
= log22-6
= - 6 × log22
= - 6 × 1
= - 6
১,৬২০.
125(√5)2x = 1 হলে, x এর মান কত?
  1. 1
  2. 3
  3. 5
  4. - 3
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: 125(√5)2x = 1 হলে, x এর মান কত?

সমাধান:
125(√5)2x = 1
⇒ 53.(51/2)2x = 1 
⇒ 53 . 5x = 1 
⇒ 53 + x = 1 [am × an = am + n]
⇒ 53 + x = 50 
⇒ 3 + x = 0
∴ x = - 3

১,৬২১.
9x + 9x + 9x = কত?
  1. 93x
  2. 32x + 1
  3. 27x
  4. 3x3
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 9x + 9x + 9x = কত?

সমাধান:
9x + 9x + 9x
= 9x(1 + 1 + 1)
= 9x × 3
= (32)x × 3
= 32x × 3
= 32x + 1
১,৬২২.
2(2x + 2) = 8(x + 3) হলে, x2 এর মান কত?
  1. - 7
  2. 36
  3. 49
  4. 64
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 2(2x + 2) = 8(x + 3) হলে, x2 এর মান কত?

সমাধান:
2(2x + 2) = 8(x + 3)
⇒ 2(2x + 2) = (23)(x + 3)
⇒ 2(2x + 2) = 2(3x + 9)
⇒ 2x + 2 = 3x + 9
⇒ 3x - 2x = 2 - 9
⇒ x = - 7

∴ x2 = (- 7)2 
= 49
১,৬২৩.
  1. 3√3
  2. 9/4 
  3. 64/27
  4. 3/2
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন:

সমাধান:

১,৬২৪.
log(9/14) - log(15/16) + log(35/24) = কত?
  1. 0
  2. 1
  3. 2/3
  4. 1/4
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log(9/14) - log(15/16) + log(35/24) = কত?

সমাধান:
log(9/14) - log(15/16) + log(35/24)
= log{(9/14) ÷ (15/16) × (35/24)} 
= log{(9/14) × (16/15) × (35/24)}
= log 1
= 0
১,৬২৫.
log√8x = 14/3 হলে, x এর মান কত?
  1. 128
  2. 49
  3. 64
  4. 81
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log√8x = 14/3 হলে, x এর মান কত?

সমাধান:
log√8x = 14/3
⇒ x = √8(14/3)         [logax = p হলে,  x = ap]
⇒ x = 8(1/2).(14/3)
⇒ x = 8(7/3)
⇒ x = (23)(7/3)
⇒ x = 27
⇒ x = 128
১,৬২৬.
(81)2x+3=93x-6 হয় তবে x=কত?
  1. ক) 0
  2. খ) 12
  3. গ) -1
  4. ঘ) -12
ব্যাখ্যা

(81)2x+3=93x-6
⇒(9)4x+6=93x-6
⇒4x+6=3x-6
⇔x=-12

১,৬২৭.
(√2)8 এর মান কত? 
  1. ক) 16
  2. খ) 64
  3. গ) 128
  4. ঘ) 256
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: (√2)8 এর মান কত? 

সমাধান:
(√2)8
= √2 × √2 × √2 × √2 × √2 × √2 × √2 × √2
= 2 × 2 × 2 × 2
= 16

∴ নির্ণেয় মান = 16
১,৬২৮.
6x + 6x + 6x +6x + 6x + 6x এর মান নিচের কোনটি?
  1. ক) 6x + 1
  2. খ) 6x + 2
  3. গ) 32x + 2
  4. ঘ) 6x
ব্যাখ্যা
6x + 6x + 6x +6x + 6x + 6x
= 6x( 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1)
= 6x.6
= 6x + 1
১,৬২৯.
(64)2/3 + (625)1/2 = 3k হলে k এর মান -
  1. ক) 9(2/3)
  2. খ) 11(1/3)
  3. গ) 12(2/3)
  4. ঘ) 13(2/3)
ব্যাখ্যা

642/3 + 6251/2 = 3k
⇒ (43)2/3 + (252)1/2 = 3k
⇒ 42 + 25 = 3k
⇒ 41 = 3k
⇒ k = 41/3
∴ k = 13(2/3)

১,৬৩০.
  1. 3
  2. 4
  3. 6
  4. কোনটিই নয়
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন:

সমাধান:
দেওয়া আছে,
logab = 1 ∴ a = b
logac = 2 ∴ a2 = c
logad = 3 ∴ a3 = d

এখন,
loga(b3c3/d) 
= loga{a3 ⋅ (a2)3}/a3
= logaa6
= 6logaa
= 6
১,৬৩১.
x এর মান কত হলে 24x - 14 = 64 হবে?
  1. ক) 2
  2. খ) 5
  3. গ) 4
  4. ঘ) 6
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: x এর মান কত হলে 24x - 14 = 64 হবে?

সমাধান: 
24x - 14 = 64 
বা, 24x - 14 = 26
বা, 4x - 14 = 6
বা, 4x = 6 + 14
বা, 4x = 20
বা, x = 20/4 
∴ x = 5 
১,৬৩২.
logax = 1, logay = 2 এবং logaz = 4 হলে loga{(x3y2)/z} এর মান কত?
  1. 5
  2. 16
  3. 3
  4. 9
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: logax = 1, logay = 2 এবং logaz = 4 হলে loga{(x3y2)/z} এর মান কত?

সমাধান:
দেওয়া আছে,
logax = 1, logay = 2 এবং logaz = 4

প্রদত্ত রাশি,
= loga{(x3y2)/z
= logax3 + logay2 - logaz
= 3 logax + 2 logay - logaz
= 3 + (2 × 2) - 4
= 3 + 4 - 4
= 3
১,৬৩৩.
log10x = - 2 হলে, x এর মান কত?
  1. 100
  2. 10
  3. 0.01
  4. 0.001
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: log10x = - 2 হলে, x এর মান কত?

সমাধান:
দেওয়া আছে,
log10x = - 2
⇒ x = 10-2
⇒ x = 1/102
⇒ x = 1/100
∴ x = 0.01

১,৬৩৪.
2x - 4 = 4ax - 6 এবং a > 0, a ≠ 2 হলে, x এর মান কত? 
  1. 2
  2. 3
  3. 4
  4. 6
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: 2x - 4 = 4ax - 6 এবং a > 0, a ≠ 2 হলে, x এর মান কত?

সমাধান: 
2x - 4 = 4ax - 6
⇒ 2x - 4 = 22.ax - 6
⇒ 2x - 4/22 = ax - 6
⇒ 2x - 4 - 2 = ax - 6
⇒ 2x - 6 = ax - 6
⇒ 2x - 6/ax - 6 = 1
⇒ (2/a)x - 6 = (2/a)0 [∵ (2/a)0 = 1]
⇒ x - 6 = 0
∴ x = 6

১,৬৩৫.
যদি loga√(1/27) = - 3/2 হয়, তবে a এর মান কত?
  1. 1
  2. 2
  3. 3
  4. 4
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: যদি loga√(1/27) = - 3/2 হয়, তবে a এর মান কত?

সমাধান:
loga(√1/27) = - 3/2
⇒ a(- 3/2) = √(1/27)
⇒ a(- 3/2) = (1/33)1/2
⇒ a(- 3/2) = (3- 3)1/2
⇒ a(- 3/2) = 3(-3/2)
∴ a = 3
১,৬৩৬.
a−3 = 0.5 হলে a12 = কত?
  1. ক) ২৫
  2. খ) ৬২৫
  3. গ) ১২৫
  4. ঘ) ১৬
ব্যাখ্যা
a−3 = 0.5
⇒1/a3 = 5/10
⇒a3 = 10/5
⇒(a3)4 = (2)4
∴a12 = 16
১,৬৩৭.
নিচের কোন সম্পর্কটি ভুল?
  1. log1010 = 1
  2. log101 = 0
  3. log(2 + 3) = log(2 × 3)
  4. loga(M/N) = logaM - logaN
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: নিচের কোন সম্পর্কটি ভুল?

সমাধান:
ক) log1010 = 1 সঠিক কারণ logaa = 1

খ) log101 = 0 সঠিক কারণ loga1 = 0

গ) log(2 + 3) = log (2 × 3) ভুল কারণ log(2 + 3) = log 2 + log 3

ঘ) loga(M/N) = logaM - logaN সঠিক (সূত্র)।
১,৬৩৮.
8x + 1 = 32 হলে x এর মান কত?
  1. 2/3
  2. 1
  3. 3/2
  4. 6
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 8x + 1 = 32 হলে x এর মান কত?

সমাধান:
8x + 1 = 32
⇒ (23)x + 1 = 25
⇒ 23x + 3 = 25
⇒ 3x + 3 = 5
⇒ 3x = 5 - 3
⇒ 3x = 2
∴ x = 2/3
১,৬৩৯.
যদি (27)2/3 + (16)1/2 = 2k হয় তবে k = কত?
  1. 6.5
  2. 7
  3. 5.5
  4. 8
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: যদি (27)2/3 + (16)1/2 = 2k হয় তবে k = কত?

সমাধান:
(27)2/3 + (16)1/2 = 2k
⇒ (33)2/3 + (24)1/2 = 2k
⇒ 3{3 × (2/3)} + 2{4 × (1/2)} = 2k
⇒ 32 + 22 = 2k
⇒ 9 + 4 = 2k
⇒ 13 = 2k
∴ k = 6.5
১,৬৪০.
logx4 + logx8 + logx16 + logx32 = 14 হলে x এর মান কত?
  1. 1
  2. 2
  3. 3
  4. 4
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: logx4 + logx8 + logx16 + logx32 = 14 হলে x এর মান কত?

সমাধান:
logx4 + logx8 + logx16 + logx32 = 14
⇒ logx(4 × 8 × 16 × 32) = 14
⇒ logx(22 × 23 × 24 × 25) = 14
⇒ logx(214) = 14
⇒ 14 logx2 = 14
⇒ logx2 = 1
∴ x = 2
১,৬৪১.
x এর মান কত হলে 23x - 16 = 32 হবে?
  1. ক) 5
  2. খ) 6
  3. গ) 7
  4. ঘ) 8
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: x এর মান কত হলে 23x - 16 = 32 হবে?

সমাধান: 
দেয়া আছে,
23x - 16 = 32 
23x - 16 =25
3x - 16  = 5
3x = 16 + 5 
3x = 21
x = 7
১,৬৪২.
  1. 8
  2. 25
  3. 125
  4. 81
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন:

সমাধান:

১,৬৪৩.
[log10(a2/bc) + log10(b2/ac) + log10(c2/ab)]2 এর মান কত হবে? 
  1. 10
  2. abc
  3. 0
  4. 1
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: [log10(a2/bc) + log10(b2/ac) + log10(c2/ab)]2 এর মান কত হবে?  

সমাধান: 
log10(a2/bc) + log10(b2/ac) + log10(c2/ab)
= log10{(a2/bc) × (b2/ac)×(c2/ab)}
= log101
= 0

∴ [log10(a2/bc) + log10(b2/ac) + log10(c2/ab)]2 এর মান হচ্ছে (0)2 = 0

১,৬৪৪.
log2 + log4 + log16 + log256 + ... এই ধারার প্রথম দশটি পদের সমষ্টি কত?
  1. 210 log2
  2.  (29 - 1)log2
  3. 2log2
  4. (210 - 1)log2
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: log2 + log4 + log16 + log256 + ... এই ধারার প্রথম দশটি পদের সমষ্টি কত?

সমাধান:
log2 + log4 + log16 + log256 + ...
প্রথম 10টি পদ হবে,
log(21) + log(22) + log(24) + log(28) + log(216) + log(232) + log(264) + log(2128) + log(2256) + log(2512)
= (1 + 2 + 4 + 8 + 16 + 32 + 64 + 128 + 256 + 512)log2
এখানে,
প্রথম পদ = 1, সাধারণ অনুপাত = 2 এবং সংখ্যা = 10
= a(rn - 1)/(r - 1)   ; r > 1
= 1(210 - 1)/(2 - 1)
= 210 - 1

এই ধারার প্রথম দশটি পদের সমষ্টি  (210 - 1)log2

১,৬৪৫.
log10 5 + log10 (5x + 1) = log10 (x + 5) + 1 হলে, x এর মান কত?
  1. 1
  2. 2
  3. 3
  4. 5
ব্যাখ্যা
log10 5 + log10 (5x + 1) = log10 (x + 5) + 1 
⇒ log10 5 + log10 (5x + 1) = log10 (x + 5) +log1010
⇒log10{5(5x + 1)} = log10{10(x + 5)}
⇒5(5x + 1) = 10(x + 5)
⇒ 25x + 5 = 10x + 50
⇒25x - 10x = 50 - 5 
⇒ 15x = 45 
     x= 3
১,৬৪৬.
loga(1/36) = - 2 হলে a এর মান কত?
  1. 1/3
  2. 2
  3. 4
  4. 6
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: loga(1/36) = - 2 হলে a এর মান কত?

সমাধান:
দেওয়া আছে, 

loga(1/36) = - 2
⇒ a- 2 = 1/36             [loga​b = c ⇒ ac = b]
⇒ 1/a2 = 1/62
⇒ a2 = 62
∴ a = 6

১,৬৪৭.
62 + 62 + 62 + 62 + 62 + 62 = ?
  1. 160
  2. 216
  3. 848
  4. 1296
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 62 + 62 + 62 + 62 + 62 + 62 = ?

সমাধান:
62 + 62 + 62 + 62 + 62 + 62
= 62 (1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1)
= 62 × 6
= 62 + 1
= 63
= 216
১,৬৪৮.
সমাধান করুন, 9 × 3(x - 1) = 27x
  1. 1
  2. 1/3
  3. 3
  4. 1/2
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: সমাধান করুন, 9 × 3(x - 1) = 27x

সমাধান:
দেওয়া আছে, 
9 × 3(x - 1) = 27
⇒ 32 × 3(x - 1) = (33)x
⇒ 3(2 + x - 1) = 33x
⇒ 1 + x = 3x
⇒ 3x - x = 1
⇒ 2x = 1
∴ x = 1/2

১,৬৪৯.
log3(1/81) এর মান কত?
  1. 3
  2. 9
  3. - 4
  4. - 3
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: log3(1/81) এর মান কত?

সমাধান:
log3(1/81)
= log3(1/34)
= log3(3- 4)
= - 4 × log33
= - 4 × 1
= - 4

১,৬৫০.
হলে, x = কত?
  1. ক) 2/5
  2. খ) 1/3
  3. গ) 3
  4. ঘ) 5
ব্যাখ্যা
হলে, x = কত?

সমাধান: 
(51/2)x + 1 = (51/3)2x - 1
5(x + 1)/2 = 5(2x - 1)/3
(x + 1)/2 = (2x - 1)/3
4x - 2 = 3x + 3
4x  - 3x = 3 + 2
x = 5
১,৬৫১.
6a + 6a + 6a + 6a + 6a + 6a = কত?
  1. 6a + 1
  2. 6a + 6
  3. 6a + 3
  4. 6a
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন:  6a + 6a + 6a + 6a + 6a + 6a = কত?

সমাধান:
6a + 6a + 6a + 6a + 6a + 6a
= 6a(1 + 1 + 1 + 1 + 1+ 1)
= 6a × 6
= 6a + 1

১,৬৫২.
যদি log10x + log105 = 2 হয়, তবে x এর মান কত?
  1. 5
  2. 20
  3. 50
  4. 100
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: যদি log10x + log105 = 2 হয়, তবে x এর মান কত? 

সমাধান:
দেওয়া আছে, 
log10x + log105 = 2
⇒ log10(x × 5) = 2   ; [loga(M) + loga(N) = loga(MN)]
⇒ log105x = 2
⇒ 5x = 102
⇒ 5x = 100
⇒ x = 100/5
∴ x = 20

১,৬৫৩.
(125/27)-(2/3) এর মান কত?
  1. ক) 3/5
  2. খ) 5/3
  3. গ) 25/9
  4. ঘ) 9/25
ব্যাখ্যা

(125/27)-(2/3)
= (53/33)-(2/3)
= {(5/3)3}-(2/3)
= (5/3)-2
= (3/5)2
= 9/25

১,৬৫৪.
32/(64)x = 8 হলে x এর মান কত?
  1. 1/3
  2. 3
  3. 4
  4. 8
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: 32/(64)x = 8 হলে x এর মান কত?

সমাধান:
32/(64)x = 8
32/8 = (64)x
 4 = (43)x
43x = 4
3x = 1
x = 1/3

১,৬৫৫.
log6(x3 + x) - log6(x2 + 1) = 2 হলে, x/3 এর মান কত?
  1. ক) 12
  2. খ) 36
  3. গ) 6
  4. ঘ) 64
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log6(x3 + x) - log6(x2 + 1) = 2 হলে, x এর মান কত?

সমাধান: 
log6(x3 + x) - log6(x2 + 1) = 2
⇒ log6{(x3 + x)/(x2 + 1)} = 2
⇒ log6{x(x2 + 1)/(x2 + 1)} = 2
⇒ log6x = 2
⇒ x = 62
⇒ x = 36
⇒ x/3 = 36/3 
x/3 = 12
১,৬৫৬.
36.23x - 8 = 32হলে, x এর মান কত?
  1. ক) 1/2
  2. খ) - 2
  3. গ) 2
  4. ঘ) 1/4
ব্যাখ্যা
  36.23x - 8 = 32
⇒23x - 8 = 9/36
⇒23x - 8 = 1/4
⇒23x - 8 = 1/22
⇒23x - 8 = 2-2
⇒3x - 8 = - 2 
⇒3x = - 2 + 8
⇒3x = 6 
    x = 2 
১,৬৫৭.
(5x - 1) × (25x + 2) = 125, তবে 5x এর মান কত?
  1. 0
  2. 1
  3. 1/5
  4. 25
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: (5x - 1) × (25x + 2) = 125, তবে 5x এর মান কত?

সমাধান:
(5x - 1) × (25x + 2) = 125
⇒ (5x - 1) × (52x + 4) = 53
⇒ 5x - 1 + 2x + 4 = 53
⇒ 3x + 3 = 3
⇒ 3x = 0
∴ x = 0

∴ 5x = 50 = 1
১,৬৫৮.
  1. 8
  2. 2
  3. 15
  4. 10
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 

সমাধান:

১,৬৫৯.
3x + 3x - 1 = 12 হলে x3 = ?
  1. ক) 9
  2. খ) 12
  3. গ) 8
  4. ঘ) 6
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 3x + 3x - 1 = 12 হলে x3 = ?

সমাধান: 
3x + 3x - 1 = 12
3x + 3x .3- 1 = 12
3x + 3x .(1/3) = 12
3x(1 + 1/3) = 12
3x (3 + 1)/3 = 12
3x . 4/3 = 12
3x = 12 × 3/4
3x = 9
3x = 32
x = 2
x3 = (2)3
x3 = 8
১,৬৬০.
  1. 2
  2. 4
  3. 1
  4. 6
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 

সমাধান:
১,৬৬১.
625(√5)2a = 1 হলে, a এর মান কত?
  1. 1
  2. 2
  3. - 4
  4. - 2
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 625(√5)2a = 1 হলে, a এর মান কত?

সমাধান:
625(√5)2a = 1
⇒ (54)(5){2a × (1/2)} = 1
⇒ 54 + a = 1
⇒ 54 + a = 50
⇒ 4 + a = 0
∴ a = - 4
১,৬৬২.
loga√512 = 3/2 হয়, তবে a এর মান কত?
  1. 8
  2. 7
  3. √7
  4. 9
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: loga√512 = 3/2 হয়, তবে a এর মান কত?

সমাধান:
loga√512 = 3/2
⇒ a(3/2) = √512
⇒ (a3/2)2 = (√512)2
⇒ a3 = 512
⇒ a3 = 83
∴ a = 8
১,৬৬৩.
যদি logx(1/18) = - 2 হয়, তবে x = কত?
  1. 2√3
  2. 3
  3. 3√2
  4. √6
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: যদি logx(1/18) = - 2 হয়, তবে x = কত?

সমাধান:
logx(1/18) = - 2
⇒ x- 2 = 1/18
⇒ x2 = 18
⇒ x2 = 32 × 2
⇒ x2 = (3√2)2
∴ x = 3√2

১,৬৬৪.
  1. ক) 1/a
  2. খ) a
  3. গ) - a
  4. ঘ) - 1/a
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন:

সমাধান: 
১,৬৬৫.
log3x + logx3 = 17/4 হলে, x এর মান কত?
  1. 34
  2. 31/4
  3. ক ও খ উভয়ই
  4. কোনটিই নয়
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log3x + logx3 = 17/4 হলে, x এর মান কত?

সমাধান:
ধরি,
y = log3x

আমরা জানি,
logx3 = 1/log3x
∴ logx3 = 1/y

আমরা পাই,
 y + 1/y = 17/4
⇒ 4y2 + 4 = 17y
⇒ 4y2 + 4 - 17y = 0
⇒ 4y2 - 17y + 4 = 0
⇒ 4y2 - 16y - y + 4 = 0
⇒ 4y(y - 4) - 1(y - 4) = 0
⇒ (y - 4)(4y - 1) = 0
∴ y = 4 or 1/4

যদি y = 4 হয়
⇒ log3x = 4
∴ x = 34

যদি y = 1/4 হয়
⇒ log3x = 1/4
∴ x = 31/4
১,৬৬৬.
log2log√aa2 = কত?
  1. - 2
  2. - 1
  3. 2
  4. 4
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log2log√aa2 = কত?

সমাধান:
দেওয়া আছে,
log2log√aa2
= log2log√a(√a)4
= log2 × 4log√a(√a)
= log222
= 2log22
= 2
১,৬৬৭.
  1. x = 5
  2. x = 4
  3. x = 7
  4. x = 6
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন:

সমাধান:

১,৬৬৮.
log28 + log232 + log2128 = কত?
  1. 12
  2. 15
  3. 16
  4. 18
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log28 + log232 + log2128 = কত?
= log223 + log225 + log227
= 3 log22 + 5 log22 + 7 log22
= (3 × 1) + (5 × 1) + (7 × 1)   [logaa = 1]
= (3 + 5 + 7)
= 15
১,৬৬৯.
যদি (16)2x + 3 = (4)3x + 6 হয়, তবে x এর মান কত?
  1. 2
  2. 1
  3. - 1
  4. 0
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: যদি (16)2x + 3 = (4)3x + 6 হয়, তবে x এর মান কত? 

সমাধান:
(16)2x + 3 = (4)3x + 6
বা, (42)2x + 3 = (4)3x + 6
বা, 44x + 6 = 43x + 6
বা, 4x + 6 = 3x + 6 
বা, 4x - 3x = 6 - 6 
∴ x = 0 

১,৬৭০.
x6 = 729 হলে, log3x এর মান কত?
  1. 0
  2. 3
  3. 6
  4. 1
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: x6 = 729 হলে, log3x এর মান কত?

সমাধান: 
দেওয়া আছে,
x6 = 729
⇒ x6 = 36
∴ x = 3

এখন,
log3
= log33
= 1
১,৬৭১.
log21 এর মান নিচের কোনটির সমান?
  1. ক) log7.log3
  2. খ) log7 - log3
  3. গ) log7 + log3
  4. ঘ) log20 + log1
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log21 এর মান নিচের কোনটির সমান?

সমাধান:
log21
= log(7 × 3)
= log7 + log3
১,৬৭২.
(০.০০২) =কত?
  1. ক) ০.০০৪
  2. খ) ০.০০০৪
  3. গ) ০.০০০০৪
  4. ঘ) ০.০০০০০৪
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: (০.০০২) =কত?

সমাধান:
(০.০০২) = ০.০০০০০৪

১,৬৭৩.
যদি 36 × 23a - 8 = 32 হয়, তাহলে a এর মান কত?
  1. 1
  2. 2
  3. 3
  4. 4
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: যদি 36 × 23a - 8 = 32 হয়, তাহলে a এর মান কত?

সমাধান:
36 × 23a - 8 = 32
⇒ 36 × 23a - 8 = 9
⇒ 23a - 8 = 1/4
⇒ 23a - 8 = 1/22
⇒ 23a - 8 = 2- 2
⇒ 3a - 8 = - 2
⇒ 3a = - 2 + 8
⇒ 3a = 6
∴ a = 2
১,৬৭৪.
[4 - (3-1) -1] -1 = কত?
  1. ক) -1
  2. খ) 1
  3. গ) 1/2
  4. ঘ) -1/2
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: [4 - (3-1) -1] -1 = কত?

সমাধান: 
[4 - (3-1) -1] -1
= [4 - (1/3) -1]-1
= [4 - {1/(1/3)}]-1
= [4 - 3]-1
= [1]-1
= 1
১,৬৭৫.
2n + 4 - 2n + 2 = 3 হলে n এর মান কত?
  1. ক) 2
  2. খ) 1
  3. গ) - 1
  4. ঘ) - 2
ব্যাখ্যা
2n + 4 - 2n + 2 = 3 
2n + 2 + 2 - 2n + 2 = 3 
2n + 2 . 22 - 2n + 2 = 3 
2n + 2 (4 - 1) = 3
2n + 2 . 3 = 3 
2n + 2 = 1
2n + 2 =20
n + 2 = 0 
n = - 2 
১,৬৭৬.
logx(8) = 3/2 হলে x এর মান কত?
  1. 3
  2. 4
  3. 5
  4. 8
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: logx(8) = 3/2 হলে x এর মান কত?

সমাধান:
logx(8) = 3/2
⇒ x3/2 = 8 [সূত্র: logab = c হলে, ac = b]
⇒ (x1/2)3 = 8 
⇒ √x3 = 23 
⇒ √x = 2
⇒ (√x)2 = 22 [উভয় পক্ষকে বর্গ করে]
∴ x = 4

১,৬৭৭.
যদি √(2n) = 256 হয়, তাহলে n এর মান কত?
  1. 8
  2. 2
  3. 16
  4. 4
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: যদি √(2n) = 256 হয়, তাহলে n এর মান কত?

সমাধান:
দেওয়া আছে,
⇒ √(2n) =  256
⇒ 2n/2 = 256
⇒ 2n/2 = 28
⇒ n/2​ = 8
⇒ n = 8 × 2
∴ n = 16
১,৬৭৮.
125(√5)2x = 1 হলে x এর মান কত?
  1. 3
  2. - 3
  3. 7
  4. 9
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 125(√5)2x = 1 হলে x এর মান কত?

সমাধান:
125(√5)2x = 1 
বা, 53.(51/2)2x = 1
বা, 53 . 5x = 1
বা, 53 + x = 50
বা, 3 + x = 0
∴ x = - 3
১,৬৭৯.
2(8x - 2) = 512 হলে, x এর মান কত?
  1. 1/4
  2. 0
  3. 9/2
  4. 11/8
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 2(8x - 2) = 512 হলে, x এর মান কত?

সমাধান:
2(8x - 2) = 512
⇒ 2(8x - 2) = 29 
⇒ 8x - 2 = 9
⇒ 8x = 9 + 2
⇒ 8x = 11
⇒ x = 11/8
১,৬৮০.
p = log472 - log418 হলে p এর মান কত?
  1. 1
  2. 6
  3. 2
  4. 3
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: p = log472 - log418 হলে p এর মান কত?

সমাধান:
p = log472 - log418
⇒ p = log4(72/18)
⇒ p = log44
∴ p = 1
১,৬৮১.
x এর মান কত হলে logx(1/64) = - 3 হবে?
  1. ক) 2
  2. খ) 3
  3. গ) 4
  4. ঘ) 5
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: x এর মান কত হলে logx(1/64) = - 3 হবে?

সমাধান: 
logx(1/64) = - 3
⇒ x-3 = 1/64
⇒ 1/x3 = 1/64
⇒ x3 = 64
⇒ x3 = 43
    x = 4
১,৬৮২.
যদি log⁡(2x) = log⁡10 হয়, তবে x এর মান কত? 
  1. 5
  2. 10
  3. 12
  4. 15
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: যদি log⁡(2x) = log⁡10 হয়, তবে x এর মান কত? 

সমাধান:
log⁡(2x) = log⁡10
⇒ 2x = 10
⇒ x = 10/2 
⇒ x = 5

১,৬৮৩.
যদি (a/b)a/b = a(a/b) - 1 এবং a = 2b হয়, তবে b এর মান কত?
  1. 8
  2. 6
  3. 4
  4. 2
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: যদি (a/b)a/b = a(a/b) - 1 এবং a = 2b হয়, তবে b এর মান কত?

সমাধান:
দেওয়া আছে,
a = 2b
এবং,
⇒ (a/b)a/b = a(a/b) - 1
⇒ (2b/b)(2b/b) = (2b)(2b/b) - 1
⇒ 22 = (2b)(2 - 1)
⇒ 4 = 2b
∴ b = 2
১,৬৮৪.
log2√6 + log2√(2/3) = কত?
  1. ক) 1/2
  2. খ) 1
  3. গ) 1/6
  4. ঘ) কোনোটিই নয়
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log2√6 + log2√(2/3) = কত? 

সমাধান: 
log2√(2 × 3) + log2√(2/3)
log2(2 × 3)1/2 + log2(2/3)1/2
(1/2)log22 + (1/2)log23 + (1/2)log22 - (1/2)log23
= (1/2) .1 + (1/2) .1 
= (1/2) + (1/2)
= (1 + 1)/2
= 2/2
 = 1
১,৬৮৫.
  1. 6
  2. 12
  3. - 9
  4. 24
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন:

সমাধান:

১,৬৮৬.
log3(1/81) এর মান কত?
  1. ক) - 4
  2. খ) 2
  3. গ) - 1
  4. ঘ) 3
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log3(1/81) এর মান কত?

সমাধান: 
log3(1/81) 
= log3(1/34)
= log33-4
= - 4 log33
=- 4 . 1 
=  - 4
১,৬৮৭.
(125)a + 2 = 52a + 4 হয়, তবে a এর মান কত?
  1. 1
  2. 2
  3. - 2
  4. 3
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: (125)a + 2 = 52a + 4 হয়, তবে a এর মান কত?

সমাধান:
(125)a + 2 = 52a + 4
⇒ (53)a + 252a + 4
⇒ 53a + 6 = 52a + 4
⇒ 3a + 6 = 2a + 4
⇒ 3a - 2a = 4 - 6
∴ a = - 2
১,৬৮৮.
2log(15/18) - log(25/162) + log(4/9) =?
  1. 0
  2. 1
  3. log2
  4. log5
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 2log(15/18) - log(25/162) + log(4/9) =?

সমাধান:

2log(15/18) - log(25/162) + log(4/9)
= log(15/18)2 - log(25/162) + log(4/9)
= log(225/324) - log(25/162) + log(4/9)
= log[(225/324)(4/9)] - log(25/162)
= log[(225/324)(4/9)]/(25/162)
= log(72/36)
= log2

১,৬৮৯.
3x - 3x - 1 = 18 হলে x এর মান কত?
  1. ক) 2
  2. খ) 1
  3. গ) 3
  4. ঘ) 0
ব্যাখ্যা
3x - 3x - 1 = 18 
3x - 3x .3- 1 = 18 
3x - 3x/3 = 18 
3x(1 - 1/3) = 18 
3x . 2/3 = 18 
3x = (18 × 3)/2 
3x = 27 
3x = 33 
x = 3
১,৬৯০.
72a - 8= 52a - 8 হলে a/2 এর মান কত?
  1. ক) 2
  2. খ) 4
  3. গ) 6
  4. ঘ) 0
ব্যাখ্যা
দেয়া আছে,
72a - 8 = 52a - 8
72a - 8/52a - 8 = 1
(7/5)2a - 8 = 1
(7/5)2a - 8 = (5/3)0
2a - 8 = 0 
2a = 8 
a = 4 
a/2 = 4/2 
a/2 = 2
১,৬৯১.
log3(x2 + x) - log3(x + 1) = 2 হলে x এর মান কত?
  1. ক) 3
  2. খ) 2
  3. গ) 9
  4. ঘ) 4
ব্যাখ্যা
log3(x2 + x) - log3(x + 1) = 2
log3{(x2 + x)/(x + 1)} = 2
log3{x(x + 1)/(x + 1)} = 2
log3x = 2
x = 32
x = 9
১,৬৯২.
2logx12 = 4 হলে, x এর মান কত?
  1. ক) 3√2
  2. খ) √6
  3. গ) 2
  4. ঘ) 6/√3
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 2logx12 = 4 হলে, x এর মান কত? 

সমাধান: 
2logx12 = 4
⇒ logx12 = 2
⇒ x2 = 12
⇒ x = √12
= √(2√3)2
= 2√3
= 2√3√3/√3
= 6/√3
১,৬৯৩.
  1. 1/2
  2. 2
  3. 1/5
  4. 5
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন:

সমাধান:
১,৬৯৪.
log3(a - 5) = 1 হলে, a এর মান কত?
  1. 3
  2. 4
  3. 6
  4. 8
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log3(a - 5) = 1 হলে, a এর মান কত?

সমাধান:
log3(a - 5) = 1
⇒ 31 = a - 5
⇒ a - 5 = 3
⇒ a = 3 + 5
∴ a = 8
১,৬৯৫.
logx(5/3) = - 1/2 হলে x এর মান কত?
  1. ক) 25/9
  2. খ) √(5/3)
  3. গ) √(3/5)
  4. ঘ) 9/25 
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: logx(5/3) = - 1/2 হলে x এর মান কত? 

সমাধান: 
logx(5/3) = - 1/2
⇒ x - 1/2 = 5/3
⇒1/x1/2 = 5/3 
⇒ x1/2 = 3/5
⇒ (x1/2)2 = (3/5)2
⇒ x = 9/25 
১,৬৯৬.
logx(1/64) = - 3 হলে x এর মান কত?
  1. 1
  2. 2
  3. 3
  4. 4
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: logx(1/64) = - 3 হলে x এর মান কত? 

সমাধান:
logx(1/64) = - 3
⇒ x- 3 = 1/64
⇒ x- 3 = (1/43)
⇒ x- 3 = 4- 3
⇒ x = 4
১,৬৯৭.
log32√2 = কত?
  1. ক) 0.1
  2. খ) 0.01
  3. গ) 0.001
  4. ঘ) 1/5
ব্যাখ্যা
log32√2
= log3221/2
= log32{(32)1/5}1/2
= log32(32)1/10
= 1/10
= 0.1
১,৬৯৮.
[2 - 3(3 - 4)- 1]- 2 এর মান কত?
  1. ক) 1/5
  2. খ) 1/25
  3. গ) 5
  4. ঘ) - 5
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: [2 - 3(3 - 4)- 1]- 2 এর মান কত?  

সমাধান: 
[2 - 3(3 - 4)- 1]- 2
= [2 - 3(- 1)- 1]- 2
= [2 - 3(- 1)]- 2
= [2 + 3]- 2
= 5 -2
= 1/52
= 1/25
১,৬৯৯.
(5/3)x = 1 হলে x এর মান কোনটি?
  1. ক) 3/5
  2. খ) 1
  3. গ) 5/3
  4. ঘ) 0
ব্যাখ্যা

(5/3)x = 1
Or, (5/3)x = (5/3)0 [(5/3)0 = 1]
Or, x = 0

১,৭০০.
(5/7)3 · (5/7)- 6 = (5/7)2x - 1 হলে, x এর মান কত?
  1. 0
  2. 1
  3. 2
  4. - 1
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: (5/7)3 · (5/7)- 6 = (5/7)2x - 1 হলে, x এর মান কত?

সমাধান:
(5/7)3 · (5/7)- 6 = (5/7)2x - 1
⇒ (5/7)3 - 6 = (5/7)2x - 1
⇒ (5/7)- 3 = (5/7)2x - 1
⇒ - 3 = 2x - 1
⇒ 2x = - 3 + 1
⇒ 2x = - 2
∴ x = - 1