বিষয়সমূহ

PrepBank · বিষয়ভিত্তিক প্রশ্ন

সূচক ও লগারিদম

মোট প্রশ্ন৩,১৭২এই পাতা১০০প্রতি পাতা১০০
ঘনত্ব
উত্তর
উত্তরিতবর্তমানপুনরায় দেখুনঅসম্পূর্ণ

সূচক ও লগারিদম

PrepBank · পাতা ১০ / ৩২ · ৯০১১,০০০ / ৩,১৭২

৯০১.
81 এর √3 ভিত্তিক লগ কত?
  1. 8
  2. 3
  3. 4
  4. 9
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 81 এর √3 ভিত্তিক লগ কত?

সমাধান:
log√381
= log√3(3)4
= log√3{(√3)2}4
= log√3(√3)8
= 8 × log√3(√3)
= 8 × 1
= 8
৯০২.
যদি (125)2/3 + (49)1/2 = 3k হয় তবে k = কত?
  1. 12
  2. 10.67
  3. 7
  4. 12.33
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: যদি (125)2/3 + (49)1/2 = 3k হয় তবে k = কত?

সমাধান:
(125)2/3 + (49)1/2 = 3k
⇒ (53)2/3 + (72)1/2 = 3k
⇒ 5{3 × (2/3)} + 7{2 × (1/2)} = 3k
⇒ 52 + 7 = 3k
⇒ 25 + 7 = 3k
⇒ 32 = 3k
∴ k = 32/3
∴ k = 10.67
৯০৩.
3x - 3 = 9ax - 5 হলে x এর মান কত?
  1. ক) 0
  2. খ) 1
  3. গ) 3
  4. ঘ) 5
ব্যাখ্যা
3x - 3 = 9ax - 5 
⇒ 3x - 3/9 = ax - 5
⇒ 3x - 3/32 = ax - 5
⇒ 3x - 5 = ax - 5
⇒ 3x - 5/ax - 5= 1
⇒ (3/a)x - 5 = (3/a)0
⇒ x - 5 = 0
∴ x = 5
৯০৪.
log8x = 25 এবং log2y = 5 হলে, নিচের কোনটি সঠিক?
  1. x3 = y11
  2. x = y15
  3. x = y5
  4. x3 = y2
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: log8x = 25 এবং log2y = 5 হলে, নিচের কোনটি সঠিক?

সমাধান:
log8x = 25 এবং log2y=5
⇒ x = 825 এবং y = 25
⇒ x = (23)25 এবং y = 25 
⇒ x = 275 এবং y = 25 
⇒ x = (25)15 এবং y = 25
 x = y15

৯০৫.
32x - 3 = 273x + 6 হলে, x = ?
  1. ক) -3
  2. খ) 0
  3. গ) 1
  4. ঘ) 3
ব্যাখ্যা

32x - 3 = 273x + 6
বা, 32x - 3 = (33)3x + 6
বা, 32x - 3 = 39x + 18
বা, 2x - 3 = 9x + 18
বা, 7x = -21
∴ x = -3

৯০৬.
∫x-1dx = কত?
  1. ক) ∞
  2. খ) lnx
  3. গ) x°
  4. ঘ) ln |x|
ব্যাখ্যা

∫x-1 dx
=∫1/x dx
= ln |x| + c

৯০৭.
log4256 + log381 এর মান কত?
  1. ক) 7
  2. খ) 8
  3. গ) 9
  4. ঘ) 10
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log4256 + log381 এর মান কত? 

সমাধান: 
  log4256 + log381 
= log444 + log334
= 4 log44 + 4 log33
= 4 × 1 + 4 × 1 
= 4 + 4 
= 8
৯০৮.
252x - 3 = 1252x + 1 হলে, x এর মান কত?
  1. - 9/2
  2. - 7/2
  3. - 3
  4. 5/2
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 252x - 3 = 1252x + 1 হলে, x এর মান কত?

সমাধান:
252x - 3 = 1252x + 1
বা, (52)2x - 3 = (53)2x + 1
বা, 54x - 6 = 56x + 3
বা, 4x - 6 = 6x + 3
বা, 2x = - 9
∴ x = - 9/2
৯০৯.
  1. 0
  2. 1
  3. 2
  4. 3
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন:

সমাধান:

৯১০.

  1. 2
  2. 3
  3. 5
  4. - 4
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন:

সমাধান:

৯১১.
256 এর 2 ভিত্তিক লগারিদম কত?
  1. 7
  2. - 6
  3. 8
  4. 9
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 256 এর 2 ভিত্তিক লগারিদম কত?

সমাধান:
log2256
= log228
= 8log22
= 8 × 1  [logaa = 1]
= 8
৯১২.
  1. 3
  2. 4
  3. 5
  4. 6
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন:
সমাধান:
৯১৩.
log16x = 0.25 হলে, x এর মান কত? 
  1. 1/2
  2. 4
  3. 2
  4. 1/4
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: log16x = 0.25 হলে, x এর মান কত?

সমাধান: 
log16x = 0.25 
∴ x = 160.25
বা, x = (24)1/4
∴ x = 2 

৯১৪.
যদি 32√x + 32√x + 32√x = 9√(x + 1) হয়, তবে x এর মান কত?
  1. 1/2
  2. 3/4
  3. 9/4
  4. 9/16
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: যদি 32√x + 32√x + 32√x = 9√(x + 1) হয়, তবে x এর মান কত? 

সমাধান: 
32√x + 32√x + 32√x = 9√(x + 1) 
⇒ 32√x(1 + 1 + 1) = (32)√(x + 1)
⇒ 32√x × 3 = 32√(x + 1)
⇒ 32√x + 1 = 32√(x + 1)
⇒ 2√x + 1 = 2√(x + 1)
⇒ (2√x + 1)2 = {2√(x + 1)}2  ; [বর্গ করে পাই]
⇒ 4x + 4√x + 1 = 4(x + 1)
⇒ 4x + 4√x + 1 = 4x + 4
⇒ 4√x = 3
⇒ √x = 3/4
⇒ (√x)2 = (3/4)2    ; [বর্গ করে পাই]
∴ x = 9/16

৯১৫.
230 + 230 + 230 + 230 = ?
  1. 232
  2. 236
  3. 432
  4. 632
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 230 + 230 + 230 + 230 = ?

সমাধান: 
230 + 230 + 230 + 230
= 230 (1 + 1 + 1 + 1) 
= 230 . 4 
= 230 . 22
= 230 + 2
= 232
৯১৬.
log3 + log9 + log27 + ...... ধারাটির প্রথম দশটি পদের সমষ্টি কত?
  1. 55 log3
  2. 40 log2
  3. 56 log3
  4. 80 log3
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: log3 + log9 + log27 + ...... ধারাটির প্রথম দশটি পদের সমষ্টি কত?

সমাধান:
log3 + log9 + log27 + ...... প্রথম দশ পদের সমষ্টি
= log31 + log32 + log33 + ...... প্রথম দশ পদের সমষ্টি
= log(31)+ log(32)+ log(33)+ ......... + log(310)
= 1 log3 + 2 log3 + 3 log3 + ...... + 10 log3
= log3 (1 + 2 + 3 + ...... + 10)
= log3 {10(10 + 1)/2}  [স্বাভাবিক সংখ্যার সমষ্টি = n(n+1)/2]
= log3 (5 × 11)
= log3 × 55
= 55 log3

৯১৭.
log232 + log216 এর মান কত?
  1. 8
  2. 9
  3. 7
  4. 12
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log232 + log216 এর মান কত? 

সমাধান: 
log232 + log216
= log225 + log224
= 5log22 + 4log22   [∵ logamn = nlogam]
= (5 × 1) + (4 × 1)  [∵ logaa = 1]
= 5 + 4
= 9
৯১৮.
4x + 41 - x = 4 হলে x = কত?
  1. 1/4
  2. 1/3
  3. 1/2
  4. 1
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: 4x + 41 - x = 4 হলে, x = কত?

সমাধান:
4x + 41 - x = 4
⇒ 4x + 41/4x = 4
⇒ 4x + 4/4x = 4    [41 = 4]

মনে করি, 4x = y
সুতরাং,
y + 4/y = 4
⇒ (y2 + 4)/y = 4 
⇒ y2 + 4 = 4y
⇒ y2 - 4y + 4 = 0
⇒ y2 - 2.y.2 + 22 = 0
⇒ (y - 2)2 = 0
⇒ y - 2 = 0
⇒ y = 2
⇒ 4x = 2            [y = 4x  বসিয়ে]
⇒ (22)x = 21      [21 = 2]
⇒ 22x = 21
⇒ 2x = 1
∴ x = 1/2

৯১৯.
5.2n - 4.2n - 2 = ?
  1. 2n
  2. 2- n
  3. 2n + 2
  4. 2n - 2
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: 5.2n - 4.2n - 2 = ?

সমাধান:
5.2n - 4.2n - 2
= 5.2n - 22.2n - 2
= 5.2n - 22 + n - 2
= 5.2n - 2n
= 2n (5 - 1)
= 2n . 4
= 2n . 22
= 2n + 2

৯২০.
যদি 2x = (64)1/3, তাহলে x সমান -
  1. ক) 4
  2. খ) 2
  3. গ) 1/2
  4. ঘ) 8
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 2x = (64)1/3 , তাহলে x সমান -

সমাধানঃ
2x = (64) 1/3
⇒ 2x = (26)1/3
⇒ 2x = 22
⇒ x = 2
৯২১.
  1. 145
  2. 243
  3. 169
  4. 281
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন:

সমাধান:
৯২২.
2logx - log (2x - 1) = 0 হলে, x কত?
  1. ক) -1
  2. খ) 1
  3. গ) 0
  4. ঘ) 1/2
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 2logx - log (2x - 1) = 0 হলে, x কত?

সমাধান:
2logx - log (2x - 1) = 0 
বা, 2logx = log (2x - 1)
বা, logx2 = log (2x - 1)
বা, x2 = 2x - 1
বা, x2 - 2x + 1 = 0
বা, (x - 1)2 = 0
বা, x - 1 = 0
∴ x = 1
৯২৩.
log 7 = 0.8451 এবং log 2 = 0.3010 হলে, log 14 এর মান কত?
  1. 0.5441
  2. 1.1461
  3. 0.2544
  4. 1.2544
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log 7 = 0.8451 এবং log 2 = 0.3010 হলে, log 14 এর মান কত?

সমাধান:
log 14 = log(7 × 2)
= log 7 + log 2
= 0.8451 + 0.3010
= 1.1461
৯২৪.
log3log2log3x = 0 হলে x = কত?
  1. ক) 1
  2. খ) 3
  3. গ) 9
  4. ঘ) 4
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log3log2log3x = 0 হলে x = কত? 

সমাধান: 
log3log2log3x = 0
(log2log3x) = 30
log2log3x = 1
log3x = 21
log3x = 2
x = 32
x = 9 
৯২৫.
xa = y, yb = z ও zc = x হলে abc এর মান কত?
  1. ক) 0
  2. খ) 1
  3. গ) 2
  4. ঘ) xyz
ব্যাখ্যা

zc = x
(yb)c = x [z = yb]
(xa)bc = x
xabc = x1
abc = 1

৯২৬.
log3(1/81) এর মান কত? 
  1. - 3
  2. - 2
  3. - 4
  4. - 5
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: log3(1/81) এর মান কত?

সমাধান:
log3(1/81)
= log3(3-4)
= - 4 log33
= - 4 × 1
= - 4

৯২৭.
(32)x - 1 = 81 হলে x = কত?
  1. 3
  2. 5
  3. 1/2
  4. 2
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: (32)x - 1 = 81 হলে x = কত?

সমাধান:
(32)x - 1 = 81
⇒ 32(x - 1) = 34
⇒ 32x - 2 = 34
⇒ 2x - 2 = 4
⇒ 2x = 4 + 2
⇒ 2x = 6
⇒ x = 6/2
∴ x = 3

৯২৮.
(16)2x + 3 = (4)3x + 5 হলে, x এর মান কত?
  1. 0
  2. 1
  3. - 1
  4. 2
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: (16)2x + 3 = (4)3x + 5 হলে, x এর মান কত?

সমাধান:
(16)2x + 3 = (4)3x + 5
⇒ (42)2x + 3 = (4)3x + 5
⇒ 44x + 6 =43x + 5
⇒ 4x + 6 = 3x + 5
⇒ 4x - 3x = 5 - 6
∴ x = - 1
৯২৯.
(3.2n – 8.2n-2) ÷ (2n - 2n-1)
  1. ক) 0
  2. খ) 1
  3. গ) 2
  4. ঘ) 4
ব্যাখ্যা

(3.2n – 8.2n-2) ÷ (2n - 2n-1)
(3.2n – 2³.2n-2) ÷ (2n - 2n .2-1)
(3.2n – 23+n-2) ÷ (2n (1 - 2-1))
(3.2n – 21+n) ÷ (2n (1 – 1/2))
(3.2n – 21 2n) ÷ (2n (1 – 1/2))
(2n (3 – 2)) ÷ (2n (1 – 1/2))
(2n .1)÷ (2n .1/2)
1 ÷ 1/2 = 2

৯৩০.
(1/2)(loga + logb) এর সমান log(a + b)/2 হলে, নিচের কোনটি সঠিক?
  1. a = 0
  2. b = √a
  3. a = b/2
  4. a = b
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: (1/2)(loga + logb) এর সমান log(a + b)/2 হলে, নিচের কোনটি সঠিক?

সমাধান:
⇒ (1/2)log(ab) = log(a + b)/2
⇒ log(ab)1/2= log(a + b)/2
⇒ (ab)1/2 = (a + b)/2
⇒ ab = {(a + b)/2}2
⇒ ab = (a2 + 2ab + b2)/4
⇒ a2 + 2ab + b2 - 4ab = 0
⇒ a2 − 2ab + b2 =0
⇒ (a − b)2 = 0
⇒ a − b = 0
⇒ a = b
৯৩১.
(3x+2 - 27.3x-1)/(2.3x+4 ÷ 9-1) এর মান কত?
  1. ক) 0
  2. খ) 1
  3. গ) - 1
  4. ঘ) 1/2
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: (3x+2 - 27.3x-1)/(2.3x+4 ÷ 9-1) এর মান কত?

সমাধান:
( 3x+2 - 27.3x-1 ) / ( 2.3x+4 ÷ 9-1 )
= ( 3x+2 - 33.3x-1 ) / ( 2.3x+4 ÷ 3-2 )
= ( 3x+2 - 33+x-1 ) / ( 2.3x+4+2 )
= ( 3x+2 - 3x+2) / ( 2.3x+6 )
= 0 / ( 2.3x+6 )
= 0
৯৩২.
5√5 এর 5 ভিত্তিক লগ কত? 
  1. 1
  2. 3/2
  3. 2/3
  4. 1/2
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 5√5 এর 5 ভিত্তিক লগ কত? 

সমাধান: 
= log55√5
= log5(5 × 51/2)
= log553/2
=(3/2)log55
= (3/2).1
= 3/2
৯৩৩.
log10(x + 3) = log10x + log103 হলে x = কত?
  1. ক) 2/3
  2. খ) 3/2
  3. গ) 2
  4. ঘ) 3
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log10(x + 3) = log10x + log103 হলে x = কত?

সমাধান:
log10(x + 3) = log10x + log103
বা, log10(x + 3) = log10(x × 3)
বা, log10(x + 3) = log103x
বা, x + 3 = 3x
বা, 2x = 3
∴ x = 3/2
৯৩৪.
  1. 1
  2. অসংজ্ঞায়িত
  3. 3abc
  4. a + b
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন:

সমাধান:

৯৩৫.
যদি logxy = 100 এবং log2x = 1 হয়, তাহলে y এর মান-
  1. 210
  2. 2100
  3. 21000
  4. 210000
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: যদি logxy = 100 এবং log2x = 1 হয়, তাহলে y এর মান-

সমাধান:
দেওয়া আছে,
log2x = 1
∴ x = 2

এখন,
logxy = 100
⇒ y = x100 = (2)100
∴ y = 2100
৯৩৬.
a5 × a × a-6 × a2 × a-2 = কত?
  1. 0
  2. 1
  3. 2
  4. 3
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: a5 × a × a-6 × a2 × a-2 = কত? 

সমাধান: 
a5 × a × a-6 × a2 × a-2
প্রদত্ত সংখ্যাগুলোর ভিত্তি একই বলে সূচকের গুণনবিধি  অনুযায়ী, 
= a5 + 1 - 6 + 2 - 2 
= a8 - 8 
= a0
= 1 
৯৩৭.
2n + 5 - 2n + 2 = 7 হলে n এর মান কত?
  1. ক) 2
  2. খ) - 2
  3. গ) - 1
  4. ঘ) 1
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 2n + 5 - 2n + 2 = 7 হলে n এর মান কত?

সমাধান: 
2n + 5 - 2n + 2 = 7 
2n + 2 + 3 - 2n + 2 = 7 
2n + 2 . 23 - 2n + 2 = 7 
2n + 2 (8 - 1) = 7
2n + 2 . 7 = 7 
2n + 2 = 1
2n + 2 =20
n + 2 = 0 
n = - 2 
৯৩৮.
নিচের কোনটি (√5 - √3) এর সমান?
  1. 2/(√3 + √5)
  2. 1/(2√5 + √3)
  3. (1/√5) + (1/√3)
  4. √2
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: নিচের কোনটি (√5 - √3) এর সমান?

সমাধান: 
(√5 - √3)
= {(√5 - √3)(√5 + √3)}/(√5 + √3)
= (5 - 3)/(√5 + √3)
= 2/(√5 + √3)
৯৩৯.
3√3 এর 3 ভিত্তিক লগারিদম কত?
  1. √3
  2. 2/3
  3. 1/9
  4. 3/2
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 3√3 এর 3 ভিত্তিক লগারিদম কত?

সমাধান:
৯৪০.
logx(1/8) = - 2 হলে x = কত?
  1. ক) 2
  2. খ) √2
  3. গ) 2√2
  4. ঘ) 4
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: logx(1/8) = - 2 হলে x = কত?

সমাধান: 
logx(1/8) = - 2 
x - 2 = 1/8
1/x2 = 1/8
x2 = 8
x = √8
x = √(4 × 2)
x = 2√2
৯৪১.
যদি logx2 = x, logx5 = y হয়, তবে logx50 = কত?
  1. ক) x + 2y
  2. খ) x - 2y
  3. গ) (x + y)2
  4. ঘ) xy2
ব্যাখ্যা
দেয়া আছে,
logx2 = x
logx5 = y

logx50
= logx(2 × 52)
= logx2 + logx52
=  logx2 + 2logx5
= x + 2y
৯৪২.
a0 = ? [যেখানে a এর মান শূন্য নয়]
  1. ক) 0
  2. খ) 1
  3. গ) 2
  4. ঘ) 3
ব্যাখ্যা
a0 = 1
৯৪৩.
log2+ log4 + log8 + .............. ধারাটির প্রথম দশটি পদের সমষ্টি কত?
  1. 36log2
  2. 96log2
  3. 210log2
  4. কোনটিই নয়
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log2+ log4 + log8 + .............. ধারাটির প্রথম দশটি পদের সমষ্টি কত?

সমাধান:
log2 + log4 + log8 + ............... + প্রথম দশটি পদের সমষ্টি
= log2 + log4 + log8 + ............... + প্রথম দশটি পদের সমষ্টি
= log21 + log22 + log23 +............... + প্রথম দশটি পদের সমষ্টি
= 1log2 + 2log2 + 3log2 +  ............... + প্রথম দশটি পদের সমষ্টি
= log2(1 + 2 + 3 + 4 + ............... + 10)
= log2{10(10 + 1)/2}
= log2(5 × 11)
= log2 × 55
= 55log2
৯৪৪.
logx3 + logx9 + logx27 + logx81 = 10 হলে, x এর মান কত?
  1. 30
  2. 12
  3. 9
  4. 3
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: logx3 + logx9 + logx27 + logx81 = 10 হলে, x এর মান কত?

সমাধান:
logx3 + logx9 + logx27 + logx81 = 10
⇒ logx(3 × 9 × 27 × 81) = 10
⇒ logx(3 × 32 × 33 × 34) = 10
⇒ logx3(1+2+3+4) = 10
⇒ logx310 = 10
⇒ 10logx3 = 10
⇒ logx3 = 1
⇒ x1 = 3
∴ x = 3
৯৪৫.
logx1/256 = - 8 হলে x এর মান কত?
  1. 2
  2. 4
  3. 6
  4. 8
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: logx1/256 = - 8 হলে x এর মান কত?

সমাধান:
logx1/256 = - 8
বা, x- 8 = 1/256
বা, 1/x8 = 1/256
বা, x8 = 256
বা, x8 = 28
∴ x = 2

৯৪৬.
3√a = 6√3 হলে, a এর মান কত?
  1. 2√3
  2. 6
  3. 8
  4. 12
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 3√a = 6√3 হলে, a এর মান কত?

সমাধান:
3√a = 6√3
⇒ √a = (6√3)/3
⇒ √a = 2√3
⇒ (√a)2 = (2√3)2
⇒ a = 4 × 3
∴ a = 12
৯৪৭.
যদি (64)2x + 3 = (16)2x + 4 হয়, তবে x এর মান কত?
  1. - 1/2
  2. 1
  3. 1/3
  4. 2
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: যদি (64)2x + 3 = (16)2x + 4 হয়, তবে x এর মান কত?

সমাধান:
(64)2x + 3 = (16)2x + 4
⇒ (43)(2x + 3) = (42)(2x + 4)
⇒ 4(6x + 9) = 4(4x + 8)
⇒ 6x + 9 = 4x + 8
⇒ 6x - 4x = 8 - 9
⇒ 2x = - 1
⇒ x = - 1/2
৯৪৮.
5(2x - 3) = 125(x + 1) হলে, x এর মান কত?
  1. - 3
  2. 4
  3. 3/2
  4. - 6
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: 5(2x - 3) = 125(x + 1) হলে, x এর মান কত?

সমাধান:
দেওয়া আছে,
5(2x - 3) = 125(x + 1) 
⇒ 5(2x - 3) = 53(x + 1)
⇒ 5(2x - 3) = 5(3x + 3)
⇒ 2x - 3 = 3x + 3
⇒ 2x - 3x = 3 + 3
⇒ - x = 6
∴ x = - 6

৯৪৯.
যদি (49)2x + 3 = 73x + 6 হয় তবে x = কত?
  1. 0
  2. 1
  3. - 1
  4. 4
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: যদি (49)2x + 3 = 73x + 6 হয় তবে x = কত?

সমাধান: 
(49)2x + 3 = 73x + 6
⇒ (72)2x + 3 = 73x + 6
⇒ 74x + 6 = 73x + 6
⇒ 4x + 6 = 3x + 6
⇒ 4x - 3x = 6 - 6
∴ x = 0
৯৫০.
9√3 এর 3 ভিত্তিক লগ কত?
  1. 2/5
  2. 3/2
  3. 5/2
  4. 5
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: 9√3 এর 3 ভিত্তিক লগ কত?

সমাধান:
9√3 এর 3 ভিত্তিক লগ
log3(9√3)
= log3(9 × √3)
= log3(9) + log3(√3) [logb(mn) = logbm + logbn]
= log3(32) + log3(31/2)
= 2 × log3(3) + (1/2) × log3(3)
= 2 × 1 + (1/2) × 1
= 2 + 1/2
= 5/2

৯৫১.
15ax2/5x এর মান কত?
  1. ক) 5a
  2. খ) 3x2
  3. গ) 3ax
  4. ঘ) 5x
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 15ax2/5x এর মান কত? 

সমাধান: 
15ax2/5x
= 3ax 
৯৫২.
2log103 + 2log102 এর মান কোনটি?
  1. log1024
  2. log1032
  3. 4log106
  4. log1036
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 2log103 + 2log102 এর মান কোনটি?

সমাধান:
2log103 + 2log102
= log1032 + log1022
= log109 + log104
= log10(9 × 4)
= log1036
৯৫৩.
log√5625 = ?
  1. ক) 8
  2. খ) 6
  3. গ) 4
  4. ঘ) 2
ব্যাখ্যা

log√5625 = log√5(√5)8
= 8log√5√5
= 8.1
= 8

৯৫৪.
log2(log381) এর মান কত?
  1. - 2
  2. 3
  3. - 4
  4. 2
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log2(log381) এর মান কত?

সমাধান:
log2(log381)
= log2(log334)
= log2(4log33)
= log24
= log222
= 2log22
= 2 × 1 
= 2
৯৫৫.
(256)0.16 × (256)0.09 = ?
  1. 4
  2. 16
  3. 64
  4. কোনটিই নয়
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: (256)0.16 × (256)0.09 = ?

সমাধান:
(256)0.16 × (256)0.09 
= 2560.16 + 0.09
= 256.25
= 25625/100
= 2561/4
= (44)1/4
= 4 4 × (1/4)
= 41
= 4
৯৫৬.
log9(3/243) এর মান কত?
  1. - 4
  2. - 2
  3. 1/2
  4. 2
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: log9(3/243) এর মান কত?

সমাধান:
log9(3/243)
= log9(1/81)
= log9(1/34)
= log9(3-4)
= - 4 . log93  [logaMn = n.logaM]
= - 4 . log9(√9)
= - 4 . log99(1/2)
= - 4 . 1/2 . log99
= - 2 . 1  [logaa = 1]
= - 2

৯৫৭.
  1. ক) 0
  2. খ) 1
  3. গ) 2
  4. ঘ) a
ব্যাখ্যা

(ap+q ÷ a2r) × (aq+r ÷ a2p) × (ar+p ÷ a2q)
= a(p+q - 2r) × a(q+r - 2p) × a(r+p - 2q)
= a0
= 1

৯৫৮.
যদি x,y বাস্তব সংখ্যা এবং x≠0,y≠0 হয়, তবে (xx)0+(yy)0 এর মান কত?
  1. ক) 0
  2. খ) x+y
  3. গ) xy
  4. ঘ) 2
ব্যাখ্যা

(xx)0+(yy)0 
=1+1
=2

৯৫৯.
4log102 + log105 - 3log105 =?
  1. log10(25/16)
  2. log10(16/25)
  3. log10(9/25)
  4. কোনটিই নয়
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 4log102 + log105 - 3log105 =?

সমাধান:
4log102 + log105 - 3log10
= log1024 + log105 - log1053
= log1016 +log105 -log10125
= log10( 16 × 5 ) - log10125
= log1080 - log10125
= log10 80/125
= log1016/25
৯৬০.
log2√6 + log2√(2/3) = কত?
  1. 1
  2. 2
  3. √3
  4. 2/√3
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log2√6 + log2√(2/3) = কত?

সমাধান:
log2√6 + log2√(2/3)
= log2√(3 ⋅ 2) + log2√2/√3
= log2√3 + log2√2 + log2√2 - log2√3
= 2 log2√2
= 2 log221/2
= 2 ⋅ (1/2) log22
= 1 ⋅ 1
= 1
৯৬১.
  1. 1
  2. 0
  3. xb - c
  4. xa + b
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: 

সমাধান: 

৯৬২.
x-4 - 0.0001 = 0 হলে, x² এর মান কত?
  1. 1/1000
  2. 1/100
  3. 10
  4. 100
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: x- 4 - 0.0001 = 0 হলে, x² এর মান কত?

সমাধান,
x- 4 - 0.0001 = 0
বা, x- 4  = 0.0001
বা, 1/x = 1/10000
বা, x= (10)4
বা, x = 10

∴ x²  = 10² = 100
৯৬৩.
  1. 5
  2. 25
  3. 75
  4. 125
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন:

সমাধান:

৯৬৪.
  1. 20
  2. 15
  3. 25
  4. 35
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন:

সমাধান:

৯৬৫.
  1. 3
  2. - 1/2
  3. - 1
  4. 1/2
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন:

সমাধান:

৯৬৬.
(m/3)x -5 = 1 হলে x এর মান কত?
  1. ক) 6
  2. খ) 5
  3. গ) 0
  4. ঘ) 3
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: (m/3)x -5 = 1 হলে x এর মান কত?

সমাধান:
(m/3)x -5 = 1
⇒ (m/3)x -5 = (m/3)0
⇒ x - 5 = 0
∴ x = 5
৯৬৭.
507 × 207 সংখ্যাটি 108 এর 10x গুণ বড় হলে, x এর মান কত?
  1. ক) 6
  2. খ) 13
  3. গ) 21
  4. ঘ) 29
ব্যাখ্যা

প্রশ্নমতে,
507 × 207 = 108 × 10x
বা, (50×20)7 = 10x+8
বা, (1000)7 = 10x+8
বা, (103)7 = 10x+8
বা, 1021 = 10x+8
বা, x + 8 = 21
∴ x = 13

৯৬৮.
53x - 6 = 33x - 6 হলে 2x এর মান কত?
  1. ক) 2
  2. খ) 4
  3. গ) 6
  4. ঘ) 8
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 53x - 6 = 33x - 6 হলে 2x এর মান কত? 

সমাধান:
 53x - 6 = 33x - 6
⇒ 53x - 6/ 33x - 6 = 1
⇒ (5/3)3x - 6 = (5/3)0
⇒ 3x - 6 = 0
⇒ 3x = 6
⇒ x = 6/3
∴ x = 2
2x = 2 × 2 
2x = 4 
৯৬৯.
  1. 1/4
  2. 1/2
  3. 3/4
  4. 1
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন:

সমাধান:
৯৭০.
log√216 = x হলে, x এর মান কত?
  1. ক) 2
  2. খ) 2√2
  3. গ) 8
  4. ঘ) 8√2
ব্যাখ্যা
প্রশ্নঃ log√216 = x হলে, x এর মান কত?

সমাধানঃ
log√216 = x
⇒ √2x = 16
⇒ √2x = 24
⇒ √2x = (√2)8
⇒ x = 8
 
৯৭১.
1000 এর লগ 3 হলে, এর ভিত্তি কত?
  1. 5
  2. 100
  3. 10
  4. 2
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 1000 এর লগ 3 হলে, এর ভিত্তি কত?

সমাধান:
মনেকরি
ভিত্তি = x 

প্রশ্নমতে
logx1000 = 3
x3 = 1000
x3 = 103
x = 10
৯৭২.
32 এর 2 ভিত্তিক লগারিদম কত?
  1. ক) 4
  2. খ) 1/5
  3. গ) 1/4
  4. ঘ) 5
ব্যাখ্যা
32 এর 2 ভিত্তিক লগারিদম = log232
                                         = log225
                                         = 5 log22
                                         = 5 × 1
                                          = 5 
৯৭৩.
x-3 - 0.001 = 0 হলে, x2 এর মান-
  1. ক) 1/100
  2. খ) 1/10
  3. গ) 10
  4. ঘ) 100
ব্যাখ্যা

x-3 - 0.001 = 0
⇒ x-3 = 0.001
⇒ (1/x)3 = 1/1000
⇒ (1/x)3 = (1/10)3
⇒ x3 = 103
∴ x = 10
∴ x2 = 102 = 100

৯৭৪.
81 এর 3 ভিত্তিক লগারিদম কত?
  1. 3
  2. 4
  3. 9
  4. 27
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 81 এর 3 ভিত্তিক লগারিদম কত?

সমাধান:
log381
= log334
= 4log33 [∵ logamr = rlogam]
= 4 × 1 [∵ logaa = 1]
= 4
৯৭৫.
log√515625 = ?
  1. ক) 6
  2. খ) 3
  3. গ) 9
  4. ঘ) 12
ব্যাখ্যা
log√515625
= log√556
= log√5(√5)12
= 12log√5√5
= 12
৯৭৬.
log7√7 এর মান কত?
  1. 0
  2. 1/2
  3. 1
  4. 2
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log7√7 এর মান কত? 

সমাধান: 
log7√7
= log771/2
= (1/2) × log7
= (1/2) × 1  [∴ log77 = 1]
= 1/2  । 
৯৭৭.
[log10(5log10100)]2 এর মান নির্ণয় করুন।
  1. ক) 1
  2. খ) 2
  3. গ) 0
  4. ঘ) 4
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: [log10(5log10100)]2 এর মান নির্ণয় করুন।

সমাধান:
[log10(5log10100)]2
=[log10{5log10(10)2}]2
=[log10{(5 × 2)log1010}]2
=(log1010)2
= (1)2
= 1
৯৭৮.
log42 + log6√6 এর মান নিচের কোনটি?
  1. 0
  2. 1
  3. 1/2
  4. 5/2
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log42 + log6√6 এর মান নিচের কোনটি? 

সমাধান:
log42 + log6√6
= log4√4 + log6√6
= log441/2 + log661/2
= 1/2log44 + 1/2log66
= (1/2) × 1 + (1/2) × 1  [∴ logaa = 1] 
= (1/2) + (1/2)
= (1 + 1)/2
= 2/2
= 1
৯৭৯.
যদি 102a = 25 হয়, তবে 10- a = কত?
  1. 1/2
  2. 2
  3. 1/10
  4. 1/5
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: যদি 102a = 25 হয়, তবে 10- a = কত?

সমাধান:
102a = 25
⇒ (10a)2 = 52
⇒ 10a = 5
⇒ 1/10a = 1/5
⇒ 10- a = 1/5
৯৮০.
5√5 এর 5 ভিত্তিক লগ কত?
  1. ক) √5
  2. খ) 2/3
  3. গ) 3/2
  4. ঘ) 5
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 5√5 এর 5 ভিত্তিক লগ কত? 

সমাধান: 
 5√5 এর 5 ভিত্তিক লগ
= log55√5
= log55 +log5√5
= 1 + log551/2          
= 1 + (1/2)log55
= 1 + (1/2)
= (2 + 1)/2
= 3/2
৯৮১.
pm × pn × p-r = কত?
  1. ক) p-mpr
  2. খ) pm+n+r
  3. গ) pm+n-r
  4. ঘ) pm-n-r
ব্যাখ্যা

p× pn × p-r 
= pm+n-r

৯৮২.
625(√5)2x = 1 হলে x এর মান কত?
  1. ক) -2
  2. খ) -4
  3. গ) -3
  4. ঘ) -5
ব্যাখ্যা

625(√5)2x = 1
বা, (√5)2x = 1/625
বা, (√5)2x = 1/(5 × 5 × 5 × 5)
বা, (√5)2x = 1/(√5)8
বা, (√5)2x = (√5)-8
বা, 2x = -8
বা, x = -4

৯৮৩.
কোন শর্তে logₐa = 1?
  1. ক) a > 0
  2. খ) a ≠ 1
  3. গ) a ≠ 0, a > 1
  4. ঘ) a > 0, a ≠ 1
ব্যাখ্যা
logₐa = 1 হবে যখন a>0, a≠1
৯৮৪.
27(√3)2x = 1 হলে x এর মান কত?
  1. ক) - 1
  2. খ) 0
  3. গ) - 2
  4. ঘ) - 3
ব্যাখ্যা
দেয়া আছে,
27(√3)2x = 1
33(31/2)2x = 1
33.3x = 1
33 + x = 30
x + 3 = 0
x = - 3
৯৮৫.
এর মান কত?
  1. ক) 6/5
  2. খ)
  3. গ) 5/6
  4. ঘ) 1/2
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: এর মান কত?

সমাধান:
 
= log5(51/3 × 51/2)
= log55(1/3 + 1/2)
= log555/6
= 5/6 log55
= (5/6) × 1
= 5/6
৯৮৬.
সরল করুনঃ (12)-1/2 × 3√54
  1. √3/3√4
  2. √4/4√3
  3. 2/3√4
  4. 1/2
ব্যাখ্যা
(12)-1/2 × 3√54
(2²×3)-1/2 × (3³×2)1/3
(2-1×3-1/2 ) × (3×21/3 )
(2-1+1/3) ×(31-1/2)
(2-2/3 ) × (31/2)
√3/3√4
৯৮৭.
(1000)11 ÷ (10)30 = কত?
  1. ক) 1
  2. খ) 10
  3. গ) 100
  4. ঘ) 1000
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: (1000)11 ÷ (10)30 = কত? 

সমাধান:
(1000)11 ÷ (10)30 
= (103)11 ÷ (10)30 
= 1033 ÷ 1030 
= 1033 - 30
= 103
= 1000
৯৮৮.
হলে a এর মান কত?
  1. 0
  2. 2
  3. - 1
  4. 1
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 
হলে a এর মান কত?

সমাধান:
৯৮৯.
[8-10(8-10)-1]-1 এর মান কত?
  1. ক) 13
  2. খ) -13
  3. গ) 1
  4. ঘ) 1/13
ব্যাখ্যা

[8-10(8-10)-1]-1 এর মান 
=[8-10(-2)-1]-1
=[8+10/2]-1
=[13]-1
=1/13

৯৯০.
যদি (a/b)a/b = a(a/b) - 1 এবং a = 2b হয়, তবে b এর মান কত?
  1. 4
  2. 1
  3. 2
  4. 8
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: যদি (a/b)a/b = a(a/b) - 1 এবং a = 2b হয়, তবে b এর মান কত?

সমাধান:
দেওয়া আছে,
a = 2b
এবং,
⇒ (a/b)a/b = a(a/b) - 1
⇒ (2b/b)(2b/b) = (2b)(2b/b) - 1
⇒ 22 = (2b)(2 - 1)
⇒ 4 = 2b
∴ b = 2

৯৯১.
log12 √12 = x হলে x এর মান কত?
  1. √3
  2. 4
  3. 1/2
  4. 1/3
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log12 √12 = x হলে x এর মান কত?

সমাধান:
log12 √12 = x
⇒ 12x = √12
⇒ 12x = (12)1/2
⇒ x = 1/2
৯৯২.
3√x4 = 4 হলে x2 = ?
  1. ক) 8
  2. খ) 2√2
  3. গ) 6
  4. ঘ) 10
ব্যাখ্যা

3√x4 = 4
বা, (3√x4)3 = (4)[উভয় পক্ষকে ঘন করে]
বা, x4 = 64
∴ x2 = √64 = 8

৯৯৩.
যদি (25)(2x + 2) = 5(3x + 6) হয়, তবে x এর মান কত?
  1. 2
  2. 0
  3. - 3
  4. 1
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: যদি (25)(2x + 2) = 5(3x + 6) হয়, তবে x এর মান কত?

সমাধান:
(25)(2x + 2) = 5(3x + 6)
⇒ (52)(2x + 2) = 5(3x + 6)
⇒ 5(4x + 4) = 5(3x + 6)
⇒ 4x + 4 = 3x + 6
⇒ 4x - 3x = 6 - 4
∴ x = 2
৯৯৪.
log√8x = 2(2/3) হলে x এর মান কত?
  1. 8
  2. 16
  3. 32
  4. 64
ব্যাখ্যা
lদেওয়া আছে,
log√8x = 2(2/3) = 8/3
বা, (√8)8/3 = x [যেহেতু, logaN = X হলে, aX = N]
বা, {√(23)}8/3 = x
বা, (23/2)8/3 = x
বা, 24 = x
বা, 16 = x
∴ x = 16
৯৯৫.
যদি log[log3 (log2x)] = 1 হয় তাহলে x = ?
  1. ক) 0
  2. খ) 128
  3. গ) 256
  4. ঘ) কোনটিই নয়
ব্যাখ্যা

log2[ log( log2x)] = 1
⇒ log3(log2x) = 2= 2
⇒ log2x = 3= 9
⇒ x = 29 = 512

৯৯৬.
এর মান কত?
  1. 1/a
  2. - 1
  3. 0
  4. কোনটিই নয় 
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন:  এর মান কত?

সমাধান:

৯৯৭.
5a = 3125 হলে, 5(a - 3) এর মান কত?
  1. 25
  2. 5
  3. 125
  4. 0
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 5a = 3125 হলে, 5(a - 3) এর মান কত?

সমাধান:
5a = 3125     
⇒ 5a = 55
⇒ a = 5

∴ 5(a - 3) = 5(5 - 3)
= 52
= 25
৯৯৮.
যদি ap = b, bq = c এবং cr = a হয় তবে pqr = কত?
  1. 0
  2. 1
  3. 2
  4. 3
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: যদি ap = b, bq = c এবং cr = a হয়, তবে pqr = কত?

সমাধান:
ap = b, bq = c এবং cr = a

এখানে
cr = a
⇒ (bq)r = a
⇒ bqr = a
⇒ (ap)qr = a
⇒ apqr = a1
pqr = 1
৯৯৯.
যদি 5(x - y) = 25 এবং 5(x + y) = 3125 হয়, তাহলে x এর মান কত?
  1. 5
  2. 3.5
  3. 10
  4. 8.25
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: যদি 5(x - y) = 25 এবং 5(x + y) = 3125 হয়, তাহলে x এর মান কত?

সমাধান:
দেওয়া আছে,
5(x - y) = 25
⇒ 5(x - y) = 52
⇒ x - y = 2 .......................... (1)

এবং 5(x + y) = 3125
⇒ 5(x + y) = 55
⇒ x + y = 5 .......................... (2)

এখন, (1) ও (2) নং সমীকরণ যোগ করে পাই,
(x - y) + (x + y) = 2 + 5
⇒ 2x = 7
⇒ x = 7/2 
∴ x = 3.5

১,০০০.

  1. x6
  2. x2
  3. x1/2
  4. x15
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন:

সমাধান: