বিষয়সমূহ

PrepBank · বিষয়ভিত্তিক প্রশ্ন

সূচক ও লগারিদম

মোট প্রশ্ন৩,১৭২এই পাতা১০০প্রতি পাতা১০০
ঘনত্ব
উত্তর
উত্তরিতবর্তমানপুনরায় দেখুনঅসম্পূর্ণ

সূচক ও লগারিদম

PrepBank · পাতা / ৩২ · ৮০১৯০০ / ৩,১৭২

৮০১.
2187 এর 3 ভিত্তিক লগারিদম কত?
  1. 9
  2. 7
  3. 6
  4. 8
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 2187 এর 3 ভিত্তিক লগারিদম কত?

সমাধান:
2187 এর 3 ভিত্তিক লগারিদম = log32187
= log337
= 7 log33
= 7 × 1
= 7
৮০২.
log3√254√2 × log√77√7 × log2√324√3 = ?
  1. 18
  2. 27
  3. 9
  4. 36
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log3√254√2 × log√77√7 × log2√324√3 = ?

সমাধান: 
log3√254√2 × log√77√7 × log2√324√3
= log3√2(3√2)3 × log√7(√7)× log2√3(2√3)3
= 3 × 3 × 3
= 27
৮০৩.
যদি 5x - 2 = 1/125 হয়, তবে x এর মান কত?
  1. 1
  2. - 1
  3. 2
  4. - 2
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: যদি 5x - 2 = 1/125 হয়, তবে x এর মান কত?

সমাধান:
5x - 2 = 1/125
⇒ 5x - 2 = 5 - 3
⇒ x - 2 = - 3
⇒ x = - 3 + 2
⇒ x = - 1

৮০৪.
log3(1/27) এর মান কত?
  1. 3
  2. - 3
  3. 2
  4. - 2
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: log3(1/27) এর মান কত?

সমাধান:
log3(1/27)
= log3(1/33)
= log33-3
= - 3 log33
= - 3 × 1
= - 3

৮০৫.
3x+3x+3x = ?
  1. ক) 9x
  2. খ) 3x+1
  3. গ) 33x
  4. ঘ) 3x2
ব্যাখ্যা

3x+3x+3x
= 3.3x
= 3x.3
= 3x+1

৮০৬.
  1. 1
  2. a
  3. 0
  4. a2
ব্যাখ্যা


সমাধান:
ap + q/a2r × aq + r/a2p × ar +p/a2q
= ap + q - 2r × aq + r - 2p × a r + p - 2q
= ap + q - 2r + q + r - 2p + r + p - 2q
= a0
= 1
৮০৭.
log23 × log32 এর মান কত?
  1. log6
  2. 1
  3. 6
  4. 9
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log23 × log32 এর মান কত?

সমাধান: 
log23 × log32
= log23 × (1/log23)
= log23/log23
= 1
৮০৮.
3x = 81 হলে x =?
  1. ক) 2
  2. খ) 3
  3. গ) 4
  4. ঘ) 5
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 3x = 81 হলে x =?

সমাধান:
3x = 81 
⇒ 3x = 34
∴ x = 4 [am = an হলে, m = n]
৮০৯.
3√3 এর 3 ভিত্তিক লগ কত? 
  1. √3
  2. 2/3
  3. 32
  4. 3/2
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 3√3 এর 3 ভিত্তিক লগ কত? 

সমাধান: 
 3√3 এর 3 ভিত্তিক লগ
=log33√3
=log33 +log3√3
 = 1 + log331/2          
= 1 + (1/2)log33
= 1 + (1/2)
= (2 + 1)/2
= 3/2
৮১০.
log2 + log4 + log8 + log16 + ................ ধারাটির প্রথম পনেরটি পদের সমষ্টি কত?
  1. 55log2
  2. 120log2
  3. 210log2
  4. 245log2
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log2 + log4 + log8 + log16 + ................ ধারাটির প্রথম পনেরটি পদের সমষ্টি কত?

সমাধান:
log2 + log4 + log8 + ............... + প্রথম পনেরটি পদের সমষ্টি
= log2 + log4 + log8 + log16 +............... + প্রথম পনেরটি পদের সমষ্টি
= log21 + log22 + log23 + log24 +............... + প্রথম পনেরটি পদের সমষ্টি
= 1log2 + 2log2 + 3log2 + 4log2 + ............... + প্রথম পনেরটি পদের সমষ্টি
=(1 + 2 + 3 + 4 + ............... + 15) log2
= {15(15 + 1)/2}log2 
= 120log2
৮১১.
যদি (2/3)2x - 1 × (3/2)x + 2 = (2/3)- 3 হয়, তাহলে x এর মান কত?
  1. 0
  2. 3
  3. -3
  4. 6
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: যদি (2/3)2x - 1 × (3/2)x + 2 = (2/3)- 3 হয়, তাহলে x এর মান কত?

সমাধান:
দেওয়া আছে, 
(2/3)2x - 1 × (3/2)x + 2 = (2/3)- 3
⇒ (2/3)2x - 1 × (2/3) - (x + 2) = (2/3)- 3
⇒ 2x - 1 - x - 2 = - 3
⇒ x - 3 = - 3
⇒ x = 0

৮১২.
xm=y, yn=z এবং zp=x হলে mnp = ?
  1. ক) 0
  2. খ) 1
  3. গ) x
  4. ঘ) xyz
ব্যাখ্যা
xm = y
বা, (zp)m = y
বা, zpm = y
বা, (yn)pm = y
বা, ymnp = y
∴ mnp = 1
৮১৩.
যদি 3x + 3x + 3x = 3n হয় তবে, n এর প্রেক্ষিতে x এর মান কত?
  1. n + 1
  2. n + 2
  3. n - 1
  4. n - 2
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: যদি 3x + 3x + 3x = 3n হয় তবে, n এর প্রেক্ষিতে x এর মান কত?

সমাধান:
3x + 3x + 3x =3n
3x(1 + 1 + 1) = 3n
3x.3 = 3n
3x + 1 = 3n
x + 1 = n
x = n - 1
৮১৪.
125(√5)2x = 1 হলে x এর মান কত?
  1. ক) 3
  2. খ) -4
  3. গ) 4
  4. ঘ) -3
ব্যাখ্যা

125(√5)2x = 1
বা, (√5)2x = 1/125
বা, (√5)2x = 1/(5×5×5)
বা, (√5)2x = 1/(√5)6
বা, (√5)2x = (√5)-6
বা, 2x = -6
বা, x = -3

৮১৫.
(√5)x + 1 = 52x - 1 হলে, x এর মান কত?
  1. ক) 0
  2. খ) 1
  3. গ) 2
  4. ঘ) 3
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: (√5)x + 1 = 52x - 1 হলে, x এর মান কত?

সমাধান:
(√5)x + 1 = 52x - 1
⇒ (√5)x + 1 = {(√5)2}2x - 1
⇒ (√5)x + 1 = (√5)4x - 2
⇒ x + 1 = 4x - 2
⇒ 4x - x = 2 + 1
⇒ 3x = 3
∴ x = 1
৮১৬.
0.3x = √0.009 হলে, 1/x = ?
  1. ক) √10
  2. খ) 1/√10
  3. গ) 10
  4. ঘ) 1/10
ব্যাখ্যা

0.3x = √0.009
বা, 0.09x2 = 0.009
বা, 0.09x2 = 0.009
বা, 90x2 = 9 [1000 দ্বারা গুণ করে]
বা, x2 = 9/90 = 1/10
বা, x = 1/√10
∴ 1/x = √10

৮১৭.
4logx + 4logy = log 16 হলে xy এর মান কত?
  1. 0
  2. 1
  3. 2
  4. 4
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন : 4logx + 4logy = log 16 হলে xy এর মান কত?

সমাধান:
4log x + 4log y = log16
⇒ logx4 + logy4 = log24
⇒ logx4y4 = log24
⇒ (xy)4 = 24
⇒ xy = 2
৮১৮.
3x + 1 = 9 হলে, logx এর মান কত?
  1. 1
  2. 0
  3. 3
  4. কোনটিই নয়
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 3x + 1 = 9 হলে, logx এর মান কত?

সমাধান:
3x + 1 = 9
বা, 3x + 1 = 32
বা, x + 1 = 2
বা, x = 2 - 1
∴ x = 1

logx = log1
= 0
৮১৯.
যদি (m/n)5x - 8 = (n/m)2x + 1 হয়, তবে x এর মান কত?
  1. 3
  2. - 2
  3. 1
  4. 4
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: যদি (m/n)5x - 8 = (n/m)2x + 1 হয়, তবে x এর মান কত?

সমাধান:
(m/n)5x - 8 = (n/m)2x + 1
⇒ (m/n)5x - 8 = (m/n)- (2x + 1)
⇒ 5x - 8 = - (2x + 1) 
⇒ 5x - 8 = -2x - 1
⇒ 5x + 2x = -1 + 8
⇒ 7x = 7
∴ x = 7/7 = 1

৮২০.
25x + 2 = 125 হলে x = কত?
  1. ক) 7/2
  2. খ) 1/2
  3. গ) - 1/2
  4. ঘ) - 2
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 25x + 2 = 125 হলে x = কত?

সমাধান: 
25x + 2 = 125
⇒ (52)x + 2 = 53 
⇒ 52x + 4 = 53
⇒ 2x + 4 = 3
⇒ 2x = - 1 
∴ x = - 1/2 
৮২১.
4x + 1 = 2x - 2 হলে x এর মান কত?
  1. ক) 3
  2. খ) 6
  3. গ) - 4
  4. ঘ) - 2
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 4x + 1 = 2x - 2 হলে x এর মান কত?

সমাধান: 
4x + 1 = 2x - 2
(22)x + 1 =2x - 2
22x + 2 = 2x - 2
2x + 2 = x - 2
2x - x = - 2 - 2
x = - 4 
৮২২.
xa = y, yb = z, zc = x হলে abc এর মান কত?
  1. ক) 0
  2. খ) 1
  3. গ) 2
  4. ঘ) 3
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: xa = y, yb = z, zc = x হলে abc এর মান কত?

সমাধান:
দেওয়া আছে,
zc = x
বা, (yb)c = x [z = yb]
বা, (xa)bc = x [y = xa]
বা, xabc = x1
∴ abc = 1
৮২৩.
 
  1. ক) x1/2
  2. খ) x1/3
  3. গ) x2/3
  4. ঘ) x3/2
ব্যাখ্যা
 

সমাধান: 
= [{(x3)1/3}1/3]
= x1/3
৮২৪.
93 × 812 ÷ 273 = 3?
  1. 3
  2. 5
  3. 6
  4. 9
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 93 × 812 ÷ 273 = 3?

সমাধান:
ধরি,
93 × 812 ÷ 273 = 3a
⇒ (32)3 × (34)2 ÷ (33)3  = 3a
⇒ 36 × 38 ÷ 39 = 3a
⇒ 36 + 8 - 9 = 3a
⇒ 35 = 3a
∴ a = 5
৮২৫.
5 log3 - log9 = ?
  1. log27
  2. log3
  3. 3 log2
  4. 5 log2
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: 5 log3 - log9 = ?

সমাধান:
5 log3 - log9
= 5 log3 - log32
= 5 log3 - 2 log3
= (5 - 2) log3
= 3 log3
= log33
= log27

৮২৬.
9x + 2 = 81 হলে x এর মান কত? 
  1. 1
  2. 2
  3. 0
  4. 3
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: 9x + 2 = 81 হলে x এর মান কত? 

সমাধান: 
9x + 2 = 81
বা, (32)x + 2 = 34
বা, 32x + 4 = 34
বা, 2x + 4 = 4
বা, 2x = 4 - 4
বা, 2x = 0
বা, x = 0/2
∴ x = 0

৮২৭.
x0 + y0 + z1 = ?
  1. ক) 1
  2. খ) 2 + z
  3. গ) 1 + z
  4. ঘ) z
ব্যাখ্যা
x0 + y0 + z1
= 1 + 1 + z
= 2 + z
৮২৮.
0.125 এর 2 ভিত্তিক লগারিদম কত?
  1. - 4
  2. - 3
  3. - 2
  4. 0
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 0.125 এর 2 ভিত্তিক লগারিদম কত? 
 
সমাধান:
0.125 এর 2 ভিত্তিক লগারিদম =log2(0.125)
= log2(125/1000)
= log2(1/8)
= log2(1/23)
= log22-3
 = - 3log22
= - 3 .1 
= - 3
৮২৯.
625(√5)7x = 1 হলে, x এর মান কত?
  1. 9/4
  2. -3
  3. -8/7
  4. -7
ব্যাখ্যা

625(√5)7x = 1
(√5)7x = 1/625
57x/2 = 5-4
7x/2 = -4
X = -8/7

৮৩০.
x-3 = 0.000001 = 0 হলে, x2 = ?
  1. 102
  2. 104
  3. 106
  4. 103
ব্যাখ্যা
x-3 = 0.000001
or, 1/x3 = 1/1000000
or, 1/x3 = 1/(100)3
or, x3 = 1003
or, x = 100
or, x = 102
∴ x2 = 104
৮৩১.
(৩ + ৪) নিচের কোনটির সমান?
  1. ২৫
  2. ১৪
  3. ৪৯
  4. কোনোটিই নয়
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: (৩ + ৪) নিচের কোনটির সমান?

সমাধান:
 (৩ + ৪)
= ৭
= ৪৯
৮৩২.
log√24 + log3√3 =?
  1. 1/2
  2. 9/2
  3. 7
  4. 2/5
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log√24 + log3√3 =?

সমাধান:
log√24 + log3√3
= log√2(√2)4 + log3(3)1/2
= 4log√2√2 + (1/2)log33
= 4 + 1/2
= 9/2
৮৩৩.
যদি (a/b)x - 3 = (b/a)x - 5 হয়, তবে x এর মান কত?
  1. ক) 5
  2. খ) 4
  3. গ) 8
  4. ঘ) 3
ব্যাখ্যা

(a/b)x - 3 = (b/a)x - 5
(a/b)x - 3 = (a/b)5 - x
x - 3 = 5 - x
2x = 8
x = 4

৮৩৪.
82x + 3 = 23x + 6  হলে, x এর মান -
  1. ক) - 3
  2. খ) - 1
  3. গ) 0
  4. ঘ) 4
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 82x + 3 = 23x + 6  হলে, x এর মান -

সমাধান:
82x + 3 = 23x + 6 
⇒ 23(2x + 3) = 23x + 6
⇒ 6x + 9 = 3x + 6
⇒ 3x = - 3
∴ x = - 1
৮৩৫.
4x+1 = 256 হলে x এর মান কত?
  1. ক) 5
  2. খ) 4
  3. গ) 3
  4. ঘ) 2
ব্যাখ্যা
4x+1 = 256
or, 4x+1 = 44
or, x + 1 = 4
or, x = 3
৮৩৬.
log2(1/32) = কত?
  1. - 4
  2. - 5
  3. 4
  4. 5
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log2(1/32) = কত?

সমাধান:
দেওয়া আছে,
log2(1/32)
= log2(1/25)
= log2(2- 5)
= - 5 × log22
= - 5 × 1
= - 5
৮৩৭.
(√2)m = 64 হলে, m এর মান কত?
  1. ক) 2
  2. খ) 4
  3. গ) 8
  4. ঘ) 12
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: (√2)m = 64 হলে, m এর মান কত? 

সমাধান: 
(√2)m = 64
⇒ (√2)m = 26
⇒ (√2)m = (√2)2 × 6
∴ m = 12
৮৩৮.
4x = 8 হলে x এর মান কত?
  1. 2
  2. 1/2
  3. 1/3
  4. 3/2
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 4x = 8 হলে x এর মান কত?

সমাধান:
4x = 8
⇒ (22)x = 23
⇒ 22x = 23
⇒ 2x = 3
⇒ x = 3/2
৮৩৯.
  1. 2/9
  2. 9/4
  3. 2/3
  4. 4/9
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন:

সমাধান: 
৮৪০.
যদি (a/b)x - 3 = (b/a)x - 5 হয়, তবে x এর মান কত?
  1. 3
  2. 4
  3. 5
  4. 8
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: যদি (a/b)x - 3 = (b/a)x - 5 হয়, তবে x এর মান কত?

সমাধান:
(a/b)x - 3 = (b/a)x - 5
⇒ x - 3 = 5 - x
⇒ x + x = 3 + 5
⇒ 2x = 8
∴ x = 4
৮৪১.
212 + 212 + 212 + 212 = কত?
  1. ক) 122
  2. খ) 1312
  3. গ) 212
  4. ঘ) 214
ব্যাখ্যা
212 + 212 + 212 + 212 
= 212(1 + 1 + 1 + 1)
= 212 .4
= 212 .22
= 2 12 + 2
= 214
৮৪২.
log2(8/32) এর মান কত?
  1. - 2
  2. 1/2
  3. 5
  4. - 3
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: log2(8/32) এর মান কত?

সমাধান:
log2(8/32)
= log2(1/4)
= log2(1/22)
= log2(2- 2)
= - 2 × log22   [loga(Mn) = n.logaM]
= - 2 × 1   [logaa = 1]
= - 2

৮৪৩.
  1. 1/2
  2. 1/3
  3. 3
  4. 3/2
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন:
 

সমাধান: 
log3∛3
= log331/3
= 1/3 log33
= 1/3 × 1 [∴ logaa = 1]
= 1/3

৮৪৪.
3x+2 = 81 হলে 3x−2 এর মান কত হবে?
  1. ক) 3
  2. খ) 2
  3. গ) 0
  4. ঘ) 1
ব্যাখ্যা
3x+2 = 81
⇒ 3x+2 = 34
⇒ x + 2 = 4
⇒ x = 2
∴ 32−2 = 30 = 1
৮৪৫.
log2(1/8) = কত?
  1. - 2
  2. - 3
  3. 2
  4. 3
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log2(1/8) = কত?

সমাধান:
৮৪৬.
log103 = a হলে log10(1/30) এর মান কত?
  1. ক) (a + 1)
  2. খ) - a + 1
  3. গ) a - 1
  4. ঘ) - (a + 1)
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log103 = a হলে log10(1/30) এর মান কত? 

সমাধান: 
log10(1/30)
= log101- log1030
=- log10(3 × 10)
=- (log103 + log1010)
=- (a + 1)
৮৪৭.
  1. 3
  2. 5
  3. 3/2
  4. 2
  5. 3/5
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: 


সমাধান: 

৮৪৮.
23 × 34 × 1080 ÷ 15 = 6?
  1. 6
  2. 7
  3. 8
  4. 9
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 23 × 34 × 1080 ÷ 15 = 6?

সমাধান:
ধরি,
23 × 34 × 1080 ÷ 15 = 6p
⇒ 23 × 34 × 72 = 6p
⇒ 23 × 34 × 2 × 62 = 6p
⇒ 24 × 34 × 62 = 6p
⇒ (2 × 3)4 × 62 = 6p
⇒ 64 × 62 = 6p
⇒ 64 + 2 = 6p
⇒ 66 = 6p
∴ p = 6
৮৪৯.
x এর মান কত হলে, 72.33x - 5 = 23 হবে?
  1. ক) 1
  2. খ) 2
  3. গ) 3/5
  4. ঘ) 5/3
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: x এর মান কত হলে, 72.33x - 5 = 23 হবে? 

সমাধান: 
72.33x - 5 = 23
বা, 23.32.33x - 5 = 2
বা, 32.33x - 5 = 23/23 
বা, 32 + 3x - 5 = 1 
বা, 33x - 3 = 30 
বা, 3x - 3 = 0 
বা, 3x = 3 
বা, x = 3/3 
∴ x = 1 
৮৫০.
logba2 · logcb2 · logac2 এর মান কত?
  1. 8
  2. 10
  3. 6
  4. 4
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: logba2 · logcb2 · logac2 এর মান কত?

সমাধান:
logba. logcb2 . logac2
= 2logba . 2logcb . 2logac
= 8 × logba(logcb × logac)
= 8 × logba × logab    [logbm × logab = logam]
= (8 × 1)
= 8
৮৫১.
যদি log105 + log10(5a + 1) = log10(a + 5) + 1 হয় তবে a এর মান কত?
  1. 2
  2. 1/2
  3. 3
  4. 1/4
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: যদি log105 + log10(5a + 1) = log10(a + 5) + 1 হয় তবে a এর মান কত?

সমাধান:
log105 + log10(5a + 1) = log10(a + 5) + 1
⇒ log105 + log10(5a + 1) = log10(a + 5) + log1010
⇒ log10{5(5a + 1)} = log10{10(a + 5)}
⇒ 5(5a + 1) = 10(a + 5)
⇒ 5a + 1 = 2a + 10
⇒ 3a = 9
∴ a = 3
৮৫২.
(x/2)a + 1 = 1 হলে a এর মান কত?
  1. 0
  2. 1
  3. - 1
  4. 2
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: (x/2)a + 1 = 1 হলে a-এর মান কত? 

সমাধান: 
(x/2)a + 1 = 1 
বা, (x/2)a + 1 = (x/2)0 
বা, a + 1 = 0 
∴ a = - 1
৮৫৩.
৩২ এর ২ ভিত্তিক লগারিদম কত?
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: ৩২ এর ২ ভিত্তিক লগারিদম কত?

সমাধান:
32 এর 2 ভিত্তিক লগারিদম = log232
= log225
= 5 log22 [logaa = 1]
= 5 × 1
= 5
৮৫৪.
log10p = - 3 হলে, p এর মান কত?
  1. 0.1
  2. 0.001
  3. 0.0001
  4. 0.00001
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: log10p = - 3 হলে, p এর মান কত?

সমাধান:
দেওয়া আছে,
log10p = - 3
⇒ p = 10- 3
⇒ p = 1/103
⇒ p = 1/1000
∴ p = 0.001

৮৫৫.
mn√xm/xn n√xn/xm ln√xl/xm = কত?
  1. ক) xp
  2. খ) xm
  3. গ) xl
  4. ঘ) 1
৮৫৬.
5log3 - log9 = কত?
  1. ক) log8
  2. খ) log5
  3. গ) log10
  4. ঘ) log27
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 5log3 - log9 = কত?

সমাধান: 
5log3 - log9
= log35 - log32
= log(35 ÷ 32)
= log(33)
= log27
৮৫৭.
log3(log2x) = 1 হলে, x এর মান কত?
  1. ক) 8
  2. খ) 9
  3. গ) 6
  4. ঘ) 1
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log3(log2x) = 1 হলে, x এর মান কত হবে? 

সমাধান: 
log3(log2x) = 1
log2x = 31
log2x = 3
x = 23
x = 8
৮৫৮.
x√(0.16) = 2 হলে, x এর মান কত?
  1. 2
  2. 3
  3. 5
  4. 6
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: x√(0.16) = 2 হলে, x এর মান কত?

সমাধান:
x√(0.16) = 2
⇒ x√(16/100) = 2
⇒ x × (4/10) = 2
⇒ x = 2 × (10/4)
⇒ x = 5
∴ x = 5
৮৫৯.
5√5 এর 5 ভিত্তিক লগ কত?
  1. ক) 1/2
  2. খ) 5/2
  3. গ) 3/2
  4. ঘ) 2/3
ব্যাখ্যা
log55√5
= log5(5.5½)
= log553/2
= 3/2 log55
= 3/2 × 1
= 3/2
৮৬০.
log2(log5625) এর মান কত?
  1. 1
  2. 2
  3. - 1
  4. 3
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log2(log5625) এর মান কত?

সমাধান:
log2(log5625)
= log2(log554)
= log2(4log55)
= log24
= log222
= 2 log22
= 2
৮৬১.
সমাধান কত?
  1. ক) 0
  2. খ) 2
  3. গ) 4
  4. ঘ) 6
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: সমাধান কত?


সমাধান: 

৮৬২.

  1. 10/3
  2. 5/3
  3. 11/3
  4. 12/5
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন:

সমাধান:

৮৬৩.
(log5√5 ÷ log55) × 2 এর সমাধান নিচের কোনটি?
  1. ক) 1/2
  2. খ) 1
  3. গ) - 1
  4. ঘ) 0
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: (log5√5/log55) × 2 এর সমাধান নিচের কোনটি?

সমাধান: 
(log5√5/log55) × 2 
= (log551/2/log55) × 2
= (1/2) × (log55/log55) × 2
= (1/2) × 2
= 1
৮৬৪.
2x + 22 - x = 5 হলে, x = কত?
  1. ক) (1 , 0)
  2. খ) (0 , 2)
  3. গ) (2 , 1)
  4. ঘ) (3 , 2)
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 2x + 22 - x = 5 হলে, x = কত?

সমাধান: 
দেওয়া আছে,
2x + 22 - x = 5
⇒ 2x + (22/2x )= 5
⇒ a + (4/a) = 5   [ ধরি 2x = a ] 
⇒ a2 + 4 = 5a
⇒ a2 - 5a + 4 = 0
⇒ a2 - 4a - a + 4 = 0
⇒ a(a - 4) -1(a - 4) = 0
∴ (a - 1) (a - 4) = 0

এখন,
a - 1 = 0
⇒ a = 1
⇒ 2x = 1
⇒ 2x = 20
∴ x = 0

আবার, 
a - 4 = 0
⇒ a = 4
⇒ 2x = 4
⇒ 2x = 22
∴ x = 2

∴ x = (0 , 2)
৮৬৫.
27 × 27 × 27 = 3x হলে, x এর মান কত?
  1. 3
  2. 6
  3. 9
  4. 27
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 27 × 27 × 27 = 3x হলে, x এর মান কত? 

সমাধান: 
⇒ 27 × 27 × 27 = 3
⇒ 33 × 33 × 33 = 3
⇒ 3(3 + 3 + 3) = 3
⇒ 39 = 3x 
∴ x = 9 
৮৬৬.
যদি (25)2x + 3 = 53x + 6 হয় তবে 5x = কত?
  1. 1
  2. 5
  3. 1/5
  4. 25
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: যদি (25)2x + 3 = 53x + 6 হয় তবে 5x = কত?
 
সমাধান:
(25)2x + 3 = 53x + 6
⇒ (52)2x + 3 = 53x + 6
⇒ 54x + 6 = 53x + 6
∴ 4x + 6 = 3x + 6
⇒ 4x - 3x = 6 - 6
∴ x = 0

∴ 5x = 50 = 1
৮৬৭.
{2n + 4 - 2(2n)}/2(2n + 3) এর মান কত?
  1. 7/8
  2. 5/8
  3. 3/8
  4. 2/7
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: {2n + 4 - 2(2n)}/2(2n + 3) এর মান কত?

সমাধান:
{2n + 4 - 2(2n)}/2(2n + 3)
= (2n + 4 - 2n + 1)/2n + 4
= (2n + 4/2n + 4) - (2n + 1/2n + 4)
= 1 - 2(n + 1) - (n + 4)
= 1 - 2- 3
= 1 - 1/8
= 7/8
৮৬৮.
7log102  + log102 + log103 = ?
  1. ক) log10384
  2. খ) log10768
  3. গ) log10120
  4. ঘ) log101536
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন : 7log102  + log102 + log103 = ?
সমাধান : 
⇒ log1027  + log102 + log10
⇒ log10128 + log102 + log10
⇒ log10(128 × 2 × 3)
⇒ log10768
৮৬৯.

  1. 25
  2. 5
  3. 9/5
  4. 125
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন:

সমাধান:
log3[log2(log5a)] = 0
⇒ log2(log5a) = 30 [logbM = c ⇒ M = bc]
⇒ log2(log5a) = 1
⇒ log5a = 21 
⇒ log5a = 2
⇒ a = 52 
⇒ a = 25
∴ a = 25

৮৭০.
(1/log4120) + (1/log5120) + (1/log6120) = ?
  1. 1
  2. 1/2
  3. 2
  4. 4
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: (1/log4120) + (1/log5120) + (1/log6120) = ?

সমাধান:
(1/log4120) + (1/log5120) + (1/log6120) = ?)
= log120 4 + log120 5 + log120 6
= log120 (4 × 5 × 6)
= log120 120
= 1
৮৭১.
log6 6√6 = কত?
  1. 1/2
  2. 1
  3. 3
  4. 3/2
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log6 6√6 = কত?

সমাধান:
ধরি,
log6 6√6 = a
⇒ 6= 6√6
⇒ 6a = 61 × 6(1/2)
⇒ 6a = 6{1 + (1/2)}
⇒ a = 1 + (1/2)
∴ a = 3/2
৮৭২.
log105 + log10(5x + 1) =log10(x + 5) + 1 হলে, x এর মান কত?
  1. 4
  2. 1
  3. 3
  4. 2
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log105 + log10(5x + 1) =log10(x + 5) + 1 হলে, x এর মান কত?

সমাধান:
log105 + log10(5x + 1) = log10(x + 5) + 1
⇒ log10{5(5x + 1)} = log10(x+5)
⇒ 5(5x + 1) = 10(x + 5)
⇒ 5x + 1 = 2x + 10
⇒ 5x - 2x = 10 - 1
⇒ 3x = 9
∴ x = 3
৮৭৩.
12 × 27x = 22 × 9x + 4 হলে, x এর মান কত?
  1. - 2
  2. 3
  3. 9
  4. 7
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 12 × 27x = 22 × 9x + 4 হলে, x এর মান কত?

সমাধান:
দেওয়া আছে,
12 . 27x = 22 . 9x + 4
⇒ 22 × 3 × (33)x = 22 × (32)x + 4
⇒ 3 × 33x = 32x + 8
⇒ 33x + 1 = 32x + 8
⇒ 3x + 1 = 2x + 8
⇒ 3x - 2x = 8 - 1
∴ x = 7
৮৭৪.
যদি 2a - 6 = 1/64 হয়, তবে a এর মান কত?
  1. 0
  2. 1
  3. 2
  4. 3
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: যদি 2a - 6 = 1/64 হয়, তবে a এর মান কত?

সমাধান:
2a - 6 = 1/64
⇒ 2a - 6 = 1/26
⇒ 2a - 6 = 2- 6
⇒ a - 6 = - 6
∴ a = 0
৮৭৫.
  1. ক)
  2. খ)
  3. গ)
  4. ঘ) কোনটিই নয়
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন:

সমাধান: 

৮৭৬.
507 × 207 সংখ্যাটি 108 এর 10x গুণ হলে, x এর মান কত?
  1. ক) 13
  2. খ) 14
  3. গ) 12
  4. ঘ) 10
ব্যাখ্যা

প্রশ্নমতে,
507 × 207 = 108 × 10x
বা, (50×20)7 = 10(x+8)
বা, (1000)7 = 10(x+8)
বা, (103)7 = 10(x+8)
বা, 1021 = 10x+8
বা, x + 8 = 21
∴ x = 13

৮৭৭.
সমাধান করুনঃ xy = yx, x = 2y (x ≠ 0, y ≠ 0)
  1. ক) (x, y) = (4, 2)
  2. খ) (x, y) = (6, 3)
  3. গ) (x, y) = (2, 1)
  4. ঘ) (x, y) = (8, 4)
ব্যাখ্যা
xy = yx
or, x = yx/y
or, 2y = y2 [ x = 2y]
অতএব, y = 2
অতএব, x = 4
৮৭৮.
(a/b)x - 1 = (b/a)x - 3 হয়, তবে x -এর মান কত হবে?
  1. 1
  2. 2
  3. 1/2
  4. 3/2
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: (a/b)x - 1 = (b/a)x - 3 হয়, তবে x -এর মান কত হবে?

সমাধান: 
(a/b)x - 1 = (b/a)x - 3 
বা, (a/b)x - 1 = (a/b) - (x - 3) 
বা, x - 1 = - (x - 3) 
বা, x - 1 = - x + 3 
বা, x + x = 3 + 1 
বা, 2x = 4 
বা, x = 4/2 
∴ x = 2 
৮৭৯.
(10x)0+10x0 এর মান নিচের কোনটি?
  1. ক) 10
  2. খ) 2
  3. গ) 11
  4. ঘ) 20
ব্যাখ্যা

(10x)0+10x0 
=1+10×1
=11

৮৮০.
যদি logx(1/16)⁡ = - 2 হয়, তবে x এর মান কত?
  1. 2
  2. 4
  3. 8
  4. 16
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: যদি logx(1/16)⁡=−2 হয়, তবে x-এর মান কত?

সমাধান:
logx 1/16 = 2
⇒ x - 2 = 1/16
⇒ 1/x2 = 1/16
⇒ x2 = 16
⇒ x = ± 4

লগের ভিত্তি ধনাত্মক হওয়ায়, x = 4

৮৮১.
(22)x + 3 = 256 হলে, x এর মান নির্ণয় কর।
  1. 1
  2. 3
  3. 4
  4. 5
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: (22)x + 3 = 256 হলে, x এর মান নির্ণয় কর।

সমাধান:
(22)x + 3 = 256
⇒ 22(x + 3) = 28
⇒ 2(x + 3) = 8
⇒ 2x + 6 = 8
⇒ 2x = 8 - 6
⇒ 2x = 2
⇒ x = 1

অতএব, x = 1

৮৮২.
যদি log5(x + 1) + log53 = log5(2x - 1) + 1 হয়, তাহলে x এর মান কত?
  1. 11/7
  2. 8/7
  3. 5/8
  4. 2/5
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: যদি log5(x + 1) + log53 = log5(2x - 1) + 1 হয়, তাহলে x এর মান কত?

সমাধান:
log5(x + 1) + log53 = log5(2x - 1) + 1
⇒ log5{(x + 1) × 3} = log5(2x - 1) + log5 51 [logaM + logaN = loga(MN) এবং 1 = log55]
⇒ log5(3x + 3) = log5{5(2x - 1)}
⇒ log5(3x + 3) = log5(10x - 5)
⇒ 3x + 3 = 10x - 5
⇒ 3x - 10x = - 5 - 3
⇒ - 7x = - 8
∴ x = 8/7

৮৮৩.
  1. 2
  2. 3
  3. 4
  4. 5
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন:

সমাধান:
৮৮৪.
100.23x - 8 = 52 হলে, x এর মান কত?
  1. ক) 1
  2. খ) 2
  3. গ) 3
  4. ঘ) 4
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 100.23x - 8 = 52 হলে, x এর মান কত?

সমাধান: 
100.23x - 8 = 52 
বা, 100.23x - 8 = 25
বা, 23x - 8 = 25/100
বা, 23x - 8 =1/4
বা, 23x - 8 =1/22
বা, 23x - 8 =2- 2
বা, 3x - 8 = - 2
বা, 3x = 8 - 2 
বা, 3x = 6
     x = 2
৮৮৫.
(১২৫/৬৪)-২/৩ এর মান কত?
  1. ক) ১২৫/৬৪
  2. খ) ৬৪/১২৫
  3. গ) ১৬/২৫
  4. ঘ) ২৫/১৬
ব্যাখ্যা
(১২৫/৬৪)-২/৩
= {(৫/৪)}-২/৩
= (৫/৪)-২
= (৪/৫)
= ১৬/২৫
৮৮৬.
∛[∛{(pm)3}] = কত?
  1. ক) pm/9
  2. খ) pm/6
  3. গ) pm/3
  4. ঘ) p3m
ব্যাখ্যা
∛[∛{(pm)3}]
= ∛{(pm)3}1/3
= ∛(pm)
= (pm)1/3
= pm/3
৮৮৭.

  1. 10
  2. 20
  3. 18
  4. 30
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন:

সমাধান:

৮৮৮.
যদি (25)2x + 3 = 53x + 6 হয় তবে x = কত?
  1. 0
  2. 1
  3. - 1
  4. 4
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: যদি (25)2x + 3 = 53x + 6 হয় তবে x = কত?

সমাধান:
(25)2x + 3 = 53x + 6
বা, (52)2x + 3 = 53x + 6
বা, 54x + 6 = 53x + 6
বা, 4x + 6 = 3x + 6
বা, 4x - 3x = 6 - 6
∴ x = 0
৮৮৯.
(m/n)x - 3 = (n/m)x - 5 হলে, x2 এর মান কত?
  1. ক) 4
  2. খ) 16
  3. গ) 8
  4. ঘ) 2
ব্যাখ্যা
(m/n)x - 3 = (n/m)x - 5 
(m/n)x - 3 = (m/n)- (x - 5)
x - 3 = - (x - 5)
x - 3 = 5 - x
x + x = 5 + 3
2x = 8 
x = 4

x2 = 42 = 16
৮৯০.
(2-1 - 3-1)-2 = ?
  1. -6
  2. 6
  3. 36
  4. -36
ব্যাখ্যা

2-1 - 3-1
= 1/2 - 1/3
= (3 - 2) /6
= 1/6
∴ (2-1 - 3-1)-2
= (1/6)-2
= (6-1)-2
= 62
= 36

৮৯১.
27x + 7 = 92x + 9 হলে x এর মান কত ?
  1. 3
  2. - 2
  3. 1
  4. - 3
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 27x + 7 = 92x + 9 হলে x এর মান কত?

সমাধান:
27x + 7 = 92x + 9
⇒ (33)x + 7 = (32)2x + 9
⇒ 33x + 21 = 34x +18
⇒ 3x + 21 = 4x + 18
⇒ 3x - 4x = 18 - 21
⇒ - x = - 3
∴ x = 3
৮৯২.
  1. 1
  2. 5
  3. 1/5
  4. 25
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন:

সমাধান:
৮৯৩.
সরল করুনঃ (12)-1/2 × ∛54
  1. ক) √3/∛4
  2. খ) √4/∜3
  3. গ) 2/∛4
  4. ঘ) 1/2
ব্যাখ্যা

(12)-1/2 × ∛54
(2²×3)-1/2 × (3³×2)1/3
(2-1×3-1/2 ) × (3×21/3 )
(2-1+1/3) ×(31-1/2)
(2-2/3 ) × (31/2)
√3/∛4

৮৯৪.
3-3 এর মান কত?
  1. ক) 1/9
  2. খ) 1/3
  3. গ) 1/27
  4. ঘ) √3
ব্যাখ্যা

3-3
= 1/33
= 1/27

৮৯৫.
a ≠ 0 হলে, a0 এর মান কত?
  1. 0
  2. a
  3. 1
  4. 1/a
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: a ≠ 0 হলে, a0 এর মান কত? 

সমাধান: 
সাধারণভাবে, am ÷ an = am-n যেখানে m ও n স্বাভাবিক সংখ্যা এবং m >n, a ≠ 0. এই প্রক্রিয়াকে ভাগের সূচক বিধি বলা হয়। 
লক্ষ্য করলে দেখা যায় যে, 
a ≠ 0 হলে, 
am ÷ a
= am/a
= am-m 
= a

আবার, 
am ÷ a
= am/am 
= 1 
∴ a0 = 1 (a ≠ 0). 
৮৯৬.
2x + 3y = 31, 2x - 3y = - 23 হলে (x, y) এর মান কত?
  1. ক) (2,3) 
  2. খ) (3,3) 
  3. গ) (2,2) 
  4. ঘ) (2,1) 
ব্যাখ্যা
দেয়া আছে, 
2x + 3y = 31..............(1)
2x - 3y = - 23..............(2)
(1) নং এবং (2)নং যোগ করে পাই, 
2x + 3y + 2x - 3y =31 - 23 
2.2x = 8
2x = 4 
2x = 22
x = 2 

(1) নং এ x  এর মান বসিয়ে পাই 
2x + 3y = 31
22 + 3y = 31 
4 + 3y = 31 
3y = 31 - 4
3y = 27
3y = 33 
y = 3 

নির্ণেয় সমাধান (x, y) =(2,3) 
৮৯৭.
কোন শর্তে a0 = 1 হয়?
  1. ক) a = 0
  2. খ) a ≠ 0
  3. গ) a > 0
  4. ঘ) a ≠ 1
ব্যাখ্যা
a ≠ 0 শর্তে a0 = 1 হয়।
৮৯৮.
log232 + log28 এর মান কত? 
  1. 8
  2. 2
  3. 5
  4. 3
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: log232 + log28 এর মান কত? 

সমাধান: 
log232 + log28
= log225 + log223
= 5log22 + 3log22 [∵ logamn = nlogam]
= (5 × 1) + (3 × 1) [∵ logaa = 1]
= 5 + 3
= 8

৮৯৯.
log4X = 1/2 হলে X = ?
  1. 0
  2. 4
  3. 2
  4. 1/2
ব্যাখ্যা

log4X = 1/2
বা, X = 41/2
= √4
= 2

৯০০.
log2256 = কত?
  1. 5
  2. 7
  3. 8
  4. 4
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log2256 = কত?

সমাধান:
log2256
= log228
= 8log22
= (8 × 1)
= 8