বিষয়সমূহ

PrepBank · বিষয়ভিত্তিক প্রশ্ন

সূচক ও লগারিদম

মোট প্রশ্ন৩,১৭২এই পাতা১০০প্রতি পাতা১০০
ঘনত্ব
উত্তর
উত্তরিতবর্তমানপুনরায় দেখুনঅসম্পূর্ণ

সূচক ও লগারিদম

PrepBank · পাতা ২৪ / ৩২ · ২,৩০১২,৪০০ / ৩,১৭২

২,৩০১.
(9n - 1)/(3n - 1) এর মান কত?
  1. 3n + 1
  2. 1/(3n + 1)
  3. 9n + 1
  4. 3n - 1
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: (9n - 1)/(3n - 1) এর মান কত?

সমাধান:
(9n - 1)/(3n - 1)
= {(3n)2 - 12}/(3n - 1)
= {(3n + 1)(3n - 1)}/(3n - 1)
= 3n + 1
২,৩০২.
  1. 4
  2. 8
  3. 15
  4. 25
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন:

সমাধান:

২,৩০৩.
log10a - 5log103 = - 2 হলে, a এর মান কত?
  1. 0.81
  2. 1.25
  3. 2.43
  4. 0.27
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log10a - 5log103 = - 2 হলে, a এর মান কত? 

সমাধান:
log10a - 5log103 = - 2
⇒ log10a - log1035 = - 2
⇒ log10(a/35) = - 2
⇒ a/243 = 10-2
⇒ a/243 = 1/100
⇒ a = 243/100 
∴ a = 2.43
২,৩০৪.
(4a + 4 - 4a + 3)/(4a + 2 ÷ 4) = কত?
  1. 38
  2. 42
  3. 48
  4. 52
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: (4a + 4 - 4a + 3)/(4a + 2 ÷ 4) = কত?

সমাধান:
(4a + 4 - 4a + 3)/(4a + 2 ÷ 4)
= (4a · 44 - 4a · 43)/(4a + 2 - 1)
= (4a · 44 - 4a · 43)/(4a · 41)
= {4a(44 - 43)}/4a · 41
= (256 - 64)/4
= 192/4
= 48
২,৩০৫.
(log√8)/(log8) = ?
  1. ক) 1
  2. খ) 2
  3. গ) √2
  4. ঘ) 1/2
ব্যাখ্যা
(log√8) / (log8)
= (log81/2) / (log8)
= (1/2)(log8) / (log8)
= 1/2
২,৩০৬.
13√13 এর 13 ভিত্তিক লগ কত?
  1. 3/2
  2. 13/2
  3. 13
  4. 1
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 13√13 এর 13 ভিত্তিক লগ কত?

সমাধান:
13√13 এর 13 ভিত্তিক লগ
= log1313√13
= log1313 +log13√13
= 1 + log13131/2          
= 1 + (1/2)log1313
= 1 + (1/2)
= (2 + 1)/2
= 3/2
২,৩০৭.
log10(x + 3) + log105 = log10(2x + 1) + 1 হলে, x এর মান কত?
  1. 1
  2. 2/3
  3. 4
  4. 1/3
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: log10(x + 3) + log105 = log10(2x + 1) + 1 হলে, x এর মান কত?

সমাধান:
log10(x + 3) + log105 = log10(2x + 1) + 1
⇒ log10{(x + 3) × 5} = log10(2x + 1) + log1010 [∵ logb​A + logb​B = logb(AB)]
⇒ log10{5(x + 3)} = log10{10(2x + 1)}
⇒ 5(x + 3) = 10(2x + 1)
⇒ 5x + 15 = 20x + 10
⇒ 15x = 5
⇒ x = 5/15
∴ x = 1/3

২,৩০৮.
logab = 1, logac = 2 এবং logad = 3 হলে loga(b3c3/d) এর মান কত?
  1. 8
  2. 6
  3. 4
  4. 2
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: logab = 1, logac = 2 এবং logad = 3 হলে loga(b3c3/d) এর মান কত?

সমাধান:
দেওয়া আছে,
logab = 1 ⇒ a = b
logac = 2 ⇒ a2 = c
logad = 3 ⇒ a3 = d

∴ loga(b3c3/d) = loga{a3 ⋅ (a2)3}/a3
= logaa6
= 6logaa
= 6
২,৩০৯.
  1. 3
  2. 5
  3. 8
  4. 2
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন:

সমাধান:

২,৩১০.
কোন শর্তে loga 1 = 0?
  1. ক) a > 0, a ≤ 1
  2. খ) a ≥ 0, a ≠ 1
  3. গ) a > 0, a ≠ 1
  4. ঘ) a < 0, a ≠ -1
ব্যাখ্যা

a > 0, a ≠ 1 শর্তে,
loga 1 = 0

২,৩১১.
22a - 1 = 1/ 8a - 3 হলে, a এর মান কত?
  1. ক) 2
  2. খ) - 2
  3. গ) 1
  4. ঘ) - 1
ব্যাখ্যা
22a - 1 = 1/ 8a - 3 
22a - 1 = 1/(23)a - 3
22a - 1 = 1/23a - 9
22a - 1 = 2- (3a - 9)
2a - 1 = - (3a - 9)
2a - 1 = - 3a + 9 
2a + 3a = 9 +1 
5a = 10 
a = 10/5
a = 2 
২,৩১২.
3x + 2 = 27x - 1 হলে, x এর মান কত?
  1. 1
  2. 5/2
  3. 3
  4. 2/5
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: 3x + 2 = 27x - 1 হলে, x এর মান কত?

সমাধান: 
3x + 2 = 27x - 1
⇒ 3x + 2 = (33)x - 1
⇒ 3x + 2 = 33(x - 1)
⇒ 3x + 2 = 33x - 3
⇒ x + 2 = 3x - 3
⇒ 2x = 5
∴ x = 5/2

২,৩১৩.
2n+1 নিচের কোনটির সমান?
  1. ক) x+2
  2. খ) 4n-1
  3. গ) (4n-1)/(2n-1)
  4. ঘ) (4n-1)/(2n)
ব্যাখ্যা

2n+1
={(2n+1)(2n-1)}/(2n-1)
=(4n-1)/(2n-1)

২,৩১৪.
log102 = a এবং log103 = b হলে log1012 = ?
  1. ক) 2a + b 
  2. খ) a + 2b 
  3. গ) 2(a + b) 
  4. ঘ) 2/(a + b) 
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log102 = a এবং log103 = b হলে log1012 = ?

সমাধান: 
log102 = a 
log103 = b 

log1012
= log10(4 × 3)
= log104 + log10
=  log1022 +  log10
= 2log102 +  log103
= 2a + b
২,৩১৫.
log7 + log49 + log343 + ......... ধারার প্রথম ৮ টি পদের সমষ্টি কত?
  1. 36log10
  2. 55log7
  3. 36log7
  4. 45log8
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log7 + log49 + log343 + ......... ধারার প্রথম ৮ টি পদের সমষ্টি কত?

সমাধান:
= log7 + log49 + log343 + .......
= log7+log72+log73+........
= log7 + 2log7 + 3log7 +.......
= (1 + 2 + 3 + ....)log7

এখন,
প্রথম 8টি সংখ্যার সমষ্টি = 1 + 2 + 3 +⋯+ 8
= 8(8 + 1)/2
= (8 × 9)/2
= 72/2
= 36

সুতরাং, প্রথম 8টি সংখ্যার সমষ্টি = 36log7
২,৩১৬.
x√(0.36) = 9 হলে, x এর মান কত?
  1. 12
  2. 10
  3. 13
  4. 15
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: x√(0.36) = 9 হলে, x এর মান কত?

সমাধান:
x√(0.36) = 9
⇒ x√(36/100) = 9
⇒ x × (6/10) = 9
⇒ x = 9 × (10/6)
⇒ x = 15
২,৩১৭.
5x + 8.5x + 16.5x = 1 হলে, x এর মান কত?
  1. ক) -3
  2. খ) -2
  3. গ) -1
  4. ঘ) -(1/2)
ব্যাখ্যা

5x + 8.5x + 16.5x = 1
বা, 25.5x = 1
বা, 52.5x = 1
বা, 5x+2 = 50 
বা, x + 2 = 0
∴ x = -2

২,৩১৮.
2log205 + log208 + (1/2)log204 = কত?
  1. 2
  2. 3
  3. 6
  4. 8
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 2log205 + log208 + (1/2)log204 = কত?

সমাধান:
2log205 + log208 + (1/2)log204
= log20(52) + log208 + log20(22)1/2
= log2025 + log208 + log202
= log20(25 × 8 × 2)
= log20400
= log20202
= 2log2020
= 2
২,৩১৯.
x এর মান নির্ণয় কর যদি, 27x - (1/3) = 243 হয়।
  1. 2
  2. 3
  3. 5
  4. 7
  5. কোনটি নয়
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: x এর মান নির্ণয় কর যদি, 27x - (1/3) = 243 হয়।

সমাধান:
দেওয়া আছে,
27x - (1/3) = 243 
⇒ (33)x - (1/3) = 35
⇒ 33x - 1 = 35
⇒ 3x - 1 = 5
⇒ 3x = 5 + 1
⇒ 3x = 6
∴ x = 2
২,৩২০.
(3√3 × √2)6 = ?
  1. ক) 36
  2. খ) 72
  3. গ) 144
  4. ঘ) 108
ব্যাখ্যা

(3√3 × √2)6
= (31/3 × 21/2)6
= 32 × 23
= 9 × 8
= 72

২,৩২১.
log3√12 + log3√(3/4) = ?
  1. 12
  2. 18
  3. 1
  4. 24
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: log3√12 + log3√(3/4) = ?

সমাধান:
log3√12 + log3√(3/4) 
= log3√{12 × (3/4)}  [logaM + logaN = loga(M × N)]
 = log3(√9)
= log33
= 1

২,৩২২.
53m - 5 = 33m - 5 হলে, m এর মান কত?
  1. 5/3
  2. 2/3
  3. 3/4
  4. 3/5
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 53m - 5 = 33m - 5 হলে, m এর মান কত?

সমাধান:
53m - 5 = 33m - 5
⇒ 53m - 5/33m - 5 = 1
⇒ (5/3)3m - 5 = (5/3)0
⇒ 3m - 5 = 0
⇒ 3m = 5
∴ m = 5/3
২,৩২৩.
22n - 1 = 1/(8n - 3) হলে n এর মান কত?
  1. 2
  2. - 2
  3. 1
  4. - 2
ব্যাখ্যা
22n - 1 = 1/(8n - 3
22n - 1 =8 - (n - 3)
22n - 1 = (23)- (n - 3)
22n - 1 =2- 3(n - 3)
2n - 1 = - 3(n - 3)
2n - 1 = - 3n + 9 
2n + 3n = 9 + 1
5n = 10
n = 2
২,৩২৪.
log10(x) - 5log103 = - 2 হলে, x এর মান কত?
  1. ক) 0.8
  2. খ) 0.81
  3. গ) 1.25
  4. ঘ) 2.43
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log10(x) - 5log103 = - 2 হলে, x এর মান কত?

সমাধান: 
log10(x) - 5log103 = - 2
⇒ log10x - log1035 = - 2
⇒ log10(x/35) = - 2
⇒ log10(x/243 ) = - 2
⇒ x/243 = 10- 2
⇒ x = 243/100
= 2.43
২,৩২৫.
log3√15 + log3√(3/5) = ?
  1. ক) 0
  2. খ) 1/2
  3. গ) 1
  4. ঘ) 2
ব্যাখ্যা

log3√15 + log3√(3/5)
= log3√(3 × 5) + log3(√3/√5)
= log3√3 + log3√5 + log3√3 - log3√5
= 2 log 3√3
= 2 log 331/2
= 2 × 1/2 log33
= 1 × 1
= 1

২,৩২৬.
[2log10(5log10100)]3 =?
  1. 2
  2. 1
  3. 8
  4. কোনটিই নয়
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: [2log10(5log10100)]3 =?

সমাধান:
= [2log10(5log10100)]3 =?
= [2log10{5log10(10)2}]3
= [2log10(5 × 2)]3
= (2log1010)3
= 23
= 8
২,৩২৭.
log5​(x + 1) - log5​(x - 3) = 1 সমীকরণের সমাধান নিচের কোনটি?
  1. 7
  2. 8
  3. 5
  4. 4
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log5​(x + 1) - log5​(x - 3) = 1 সমীকরণের সমাধান নিচের কোনটি?

সমাধান:
দেওয়া আছে,
⇒ log5​(x + 1) - log5​(x - 3) = 1
⇒ log5{​(x + 1)/(x - 3​)} = 1
⇒ (x + 1)/(x - 3​) = 51
⇒ (x + 1)/(x - 3​) = 5
⇒ x + 1 = 5(x - 3)
⇒ x + 1 = 5x - 15 
⇒ 1 + 15 = 5x - x
⇒ 4x = 16
⇒ x = 16/4 = 4
∴ x = 4
২,৩২৮.
2√(√8) এর 2 ভিত্তিক লগ কত?
  1. 4
  2. 7
  3. 4/7
  4. 7/4
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 2√(√8) এর 2 ভিত্তিক লগ কত?

সমাধান:
= log22√(√8)
= log2{2 × (23/2)1/2}
= log2(21 × 23/4)
= log22(1 + 3/4)
= (1 + 3/4) log22
= 7/4    ;  [ log22 = 1 ]
২,৩২৯.
log√66 + log255 = কত?
  1. 3/2
  2. 5/2
  3. 25/2
  4. 6/5
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন : log√66 + log255 = কত?

সমাধান : 
log√66 + log255
= log√6(√6)2 + log25√25
= 2.log√6(√6) + (1/2)log2525
= 2.1 + (1/2).1
= 2 + 1/2
= 5/2
২,৩৩০.
log0.10.001 + log3√5135√5 = ?
  1. 3
  2. 4
  3. 6
  4. 7
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log0.10.001 + log3√5135√5 = ?

সমাধান:
log0.10.001 + log3√5135√5
= log0.1(0.1)3 + log3√5(3√5)3
= 3 + 3
= 6
২,৩৩১.
a = 2 হলে, 2log(a/2) - log(5 - 2a) =
  1. 2
  2. 1
  3. 0
  4. - 2
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: a = 2 হলে, 2log(a/2) - log(5 - 2a) =?

সমাধান:
2log(a/2) - log (5 - 2a)
= 2 log(2/2) - log {5 - (2 × 2)}
= 2 × log1 - log1
= 2 × 0 - 0
= 0
২,৩৩২.
যদি loga25 = 2 হয়, তবে a এর মান কত?
  1. 1
  2. 3
  3. 5
  4. 0
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: যদি loga25 = 2 হয়, তবে a এর মান কত?

সমাধান:
loga25 = 2
⇒ a2 = 25
⇒ a2 = 52
∴ a = 5
২,৩৩৩.
(a/b)x - 3 = (b/a)x - 5 হলে, x এর মান কত?
  1. 3
  2. 4
  3. 5
  4. 6
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: (a/b)x - 3 = (b/a)x - 5 হলে, x এর মান কত?

সমাধান:
(a/b)x - 3 = (b/a)x - 5
⇒ (a/b)x - 3 = (a/b)5 - x
[বেস এর সংখ্যা উল্টো করে লিখলে পাওয়ার-এ মাইনাস আসে]
⇒ x - 3 = 5 - x
⇒ x + x = 5 + 3
⇒ 2x = 8
∴ x = 4

২,৩৩৪.
(55 + 0.01)2 -  (55 - 0.01)2 = 5x হলে x এর মান কত?
  1. ক) 1
  2. খ) 2
  3. গ) 3
  4. ঘ) 6
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: (55 + 0.01)2 -  (55 - 0.01)2 = 5x হলে x এর মান কত? 

সমাধান: 
(55 + 0.01)2 -  (55 - 0.01)2 = 5x  [(a + b)2 - (a - b)2 = 4ab]
⇒  4  × 55  × 0.01 = 5x            [a = 55, b = 0.01]
⇒  4  × 55  × 1/100 = 5x
⇒ 55 × 1/25 = 5x
⇒ 55 × 5 - 2 = 5x  
⇒ 55 - 2 = 5x
⇒ 5x = 53
⇒ x = 3
২,৩৩৫.
125√5 এর 5 ভিত্তিক লগারিদম কত?
  1. 2/7
  2. 2/5
  3. 5/2
  4. 7/2
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 125√5 এর 5 ভিত্তিক লগারিদম কত?

সমাধান:
125√5 এর 5 ভিত্তিক লগারিদম = log5125√5
= log5(53.51/2)
= log553 + 1/2
= log55(6 + 1)/2
= log557/2
= (7/2)log55
= 7/2
২,৩৩৬.
  1. 50
  2. 1
  3. 0
  4. 2
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন:

সমাধান:
২,৩৩৭.
যদি log3(x - 5)5 = 15 হয়, তাহলে x এর মান কত?
  1. 32
  2. - 2
  3. 15
  4. 27
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: যদি log3(x - 5)5 = 15 হয়, তাহলে x এর মান কত? 

সমাধান: 
দেওয়া আছে, 
log3(x - 5)5 = 15
⇒ 5log3(x - 5) = 15
⇒ log3(x - 5) = 15/5
⇒ log3(x - 5) = 3
⇒ (x - 5) = 33
⇒ x = 27 + 5
∴ x = 32

২,৩৩৮.
2log4x + 5log4y - (1/2)log4z =?
  1. 2x + 5y - z/2
  2. x2 + y5 - √z
  3. log4(x2.y5)/√z
  4. log4(x2.y5 .√z)
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 2log4x + 5log4y - (1/2)log4z =?

সমাধান:
2log4x + 5log4y - (1/2)log4z
= log4x2 + log4y5 - log4z1/2
= log4(x2.y5)/√z
২,৩৩৯.
400 এর কত ভিত্তিক log এর মান 4 হবে?
  1. ক) √5

  2. খ) 2√5

  3. গ) 5
  4. ঘ) 10
ব্যাখ্যা

ধরি,
ভিত্তি = a
∴ loga400 = 4
বা, a4 = 400
বা, a4 = (2√5)4
∴ a = 2√5

২,৩৪০.
(25)7.5 × (5)2.5 ÷ (125)1.5 = 5x হলে, x এর মান কত?
  1. 17.5
  2. 16
  3. 13
  4. 8.5
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: (25)7.5 × (5)2.5 ÷ (125)1.5 = 5x হলে, x এর মান কত?

সমাধান:
২,৩৪১.
3a + 2 = 81 হয় তবে 3a - 2 = কত?
  1. ক) 3
  2. খ) 0
  3. গ) 1
  4. ঘ) 2
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 3a + 2 = 81 হয় তবে 3a - 2 = কত?

সমাধান:
 3a + 2 = 81
বা, 3a + 2 = 34
বা, ‍a + 2 = 4
বা, a = 4 - 2
∴ a = 2

এখন, 3a - 2 = 32 - 2
= 30 = 1
২,৩৪২.
যদি 2x = 3y = 6-z হয় তবে (1/x + 1/y + 1/z) এর মান নির্ণয় করুন।
  1. ক) 2/z
  2. খ) -1/z
  3. গ) 0
  4. ঘ) -1/z2
ব্যাখ্যা

ধরি, 2x = 3y = 6-z = k
তাহলে, 2 = k1/x, 3 = k1/y এবং 6 = k-1/z
যেহেতু, 2 × 3 = 6
সেহেতু, k1/x × k1/y = k-1/z
⇒ k(1/x + 1/y) = k-1/z
⇒ (1/x + 1/y) = -1/z

∴ (1/x + 1/y + 1/z)
= -1/z + 1/z
= 0

২,৩৪৩.
যদি হয় তবে x এর মান কত?
  1. ক) 3
  2. খ) 12
  3. গ) 4
  4. ঘ) 6
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: যদি হয় তবে x এর মান কত?

সমাধান:
(a/b)x - 3 = (b/a)x - 9
⇒ (a/b)x - 3 = (a/b) - (x - 9)
⇒ x - 3 = - (x - 9)
⇒ x - 3 = - x + 9
⇒ 2x = 9 + 3
⇒ x = 12/2
∴ x = 6
২,৩৪৪.
log√1010 =?
  1. ক) 0
  2. খ) 1
  3. গ) 2
  4. ঘ) 3
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন:  log√10 10 =?

সমাধান: 
log√10 10 
= log√10 (√10)2
= 2 log√10√10
= 2
২,৩৪৫.
, What is value of x?
  1. 3/5
  2. 5/3
  3. 4/3
  4. 3/4
ব্যাখ্যা

Question: , What is value of x?

Solution:

∴ x= 4/3 

২,৩৪৬.
3(x-y) = 27 এবং 3(x+y) = 243 হলে x এর মান কত?
  1. ক) 1
  2. খ) 2
  3. গ) 4
  4. ঘ) 5
ব্যাখ্যা

3(x-y) = 27
বা, 3(x-y) = 33
বা, x-y = 3
আবার,
3(x+y) = 243
বা, 3(x+y) = 35
বা, x+y = 5
∴ x = 4.

২,৩৪৭.
log3(1/81) =?
  1. - 2
  2. - 1
  3. - 4
  4. - 6
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log3(1/81) =?

সমাধান:
দেওয়া আছে,
= log3(1/81)
= log3(1/34)
= log33-4
= - 4 log33
= - 4
২,৩৪৮.
(64)2/3 + (256)1/2 = 2k হলে k = ?
  1. 0
  2. -5
  3. 4
  4. 5
ব্যাখ্যা

(64)2/3 + (256)1/2 = 2k
বা, (26)2/3 + (28)1/2 = 2k
বা, 24 + 24 = 2k
বা, 2.24 = 2k
বা, 25 = 2k
∴ k = 5

২,৩৪৯.
x এর মান কত হলে, 24.32x - 5 = 23 হবে?
  1. ক) 1
  2. খ) 0
  3. গ) 2
  4. ঘ) ½
ব্যাখ্যা

24.32x - 5 = 23
⇒ 23.31.32x-5 = 23
⇒ 32x-4 = 30
⇒ 2x - 4 =0
∴ x = 2

২,৩৫০.
3(mx-1) = 3a(mx-2) হলে x এর মান কত?
  1. ক) 3/m
  2. খ) 2/m
  3. গ) 4/m
  4. ঘ) 1/m
ব্যাখ্যা

3(mx-1) = 3a(mx-2)
⇒ 3(mx -1)/3 = a(mx-2)
⇒ 3(mx-2) = a(mx-2)
⇒ (3/a)(mx-2) = (3/a)0
⇒ mx - 2 = 0
∴ x = 2/m

২,৩৫১.
3-3 এর মান নিচের কোনটি?
  1. 1/9
  2. 27
  3. 1/81
  4. 1/(√3)6
ব্যাখ্যা

এখানে, 3-3
= 1/33
= 1/(√3×√3)3
= 1/(√3)6

২,৩৫২.
2x - 4 = 4ax - 6 এবং a > 0, a ≠ 2 হলে, x এর মান কত?
  1. 2
  2. 4
  3. 6
  4. 3
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 2x - 4 = 4ax - 6 এবং a > 0, a ≠ 2 হলে, x এর মান কত?

সমাধান:
2x - 4 = 4ax - 6
⇒ 2x - 4 = 22 ⋅ ax - 6
⇒ 2x - 4/22 = ax - 6
⇒ 2x - 4 - 2 = ax - 6
⇒ 2x - 6 = ax - 6
⇒ 2x - 6/ax - 6 = 1
⇒ (2/a)x - 6 = (2/a)0 [∵ (2/a)0 = 1]
⇒ x - 6 = 0
∴ x = 6
২,৩৫৩.
log4 2 = b হলে b এর মান কত?
  1. 2
  2. 1/2
  3. 2√2
  4. 1/4
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log4 2 = b হলে b এর মান কত?

সমাধান:
log4 2 = b
⇒ 4b = 2
⇒ (22)b = 2
⇒ 22b = 21
⇒ 2b = 1
⇒ b = 1/2
২,৩৫৪.
log2(1/8) এর পরম মান কত?
  1. ক) 2
  2. খ) 3
  3. গ) -3
  4. ঘ) None of the above
ব্যাখ্যা

log2(1/8)
= log2(1/23)
= log22-3
= -3log22
= -3
-3 এর পরমমান |3|

২,৩৫৫.
a- 3 - 0.001 = 0 হলে, a2 এর মান কত?
  1. 10
  2. 100
  3. 1000
  4. 10000
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: a- 3 - 0.001 = 0 হলে, a2 এর মান কত?

সমাধান:
a- 3 - 0.001 = 0
⇒ a- 3 = 0.001
⇒ 1/a3 = 1/1000
⇒ (1/a)3 = (1/10)3
⇒ 1/a = 1/10
⇒ a = 10
∴ a2 = 100
২,৩৫৬.
log(a/b) + log(b/a) = log(a + b) হলে, a + b = কত?
  1. 0
  2. 1
  3. 2
  4. - 1
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log(a/b) + log(b/a) = log(a + b) হলে, a + b = কত?

সমাধান:
log(a/b) + log(b/a) = log(a + b)
⇒ log(a + b) = log{(a/b)×(b/a)}
⇒ log(a + b) = log1
∴ a + b = 1
২,৩৫৭.
5log52 + 7log79 = কত?
  1. ক) 9
  2. খ) 10
  3. গ) 11
  4. ঘ) 12
ব্যাখ্যা
5log52 + 7log79
= 2 + 9 [ alogab = b ]
= 11 
২,৩৫৮.
সমাধান করুনঃ 4x+1 = 32
  1. 2
  2. 2/3
  3. 3/2
  4. 3/4
ব্যাখ্যা

সমাধানঃ 4x+1 = 32
⇒ (22)x+1 = 25
⇒ 22x+2 = 25 [ax = ay হলে, x = y]
⇒ 2x + 2 = 5
⇒ 2x = 3
∴ x = 3/2

২,৩৫৯.
[3-1 - (2-1)]-1 = কত?
  1. ক) 6
  2. খ) - 6
  3. গ) 4
  4. ঘ) - 4
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: [3-1 - (2-1)]-1 = কত?

সমাধান : 
[3-1 - (2-1)]-1 
= [(1/3) - (1/2)]-1
= [(2 - 3)/6]-1
= [- 1/6]-1
= - {1/(1/6)}
= - 6
২,৩৬০.
logx(1/8) = - 2 হলে, x = কত?
  1. 2
  2. √2
  3. 2√2
  4. 4
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: logx(1/8) = - 2 হলে, x = কত?

সমাধান:
logx(1/8) = - 2
⇒ x- 2 = 1/8
⇒ 1/x2 = 1/8
⇒ x2 = (2√2)2
⇒ x = 2√2
২,৩৬১.
log√8/log4 এর মান কত?
  1. 1/2
  2. 2/3
  3. 3/4
  4. 8/3
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log√8/log4 এর মান কত?

সমাধান:
দেওয়া আছে,
= log√8/log4
= log(23)1/2/log22
= {(3/2)log2}/(2log2)
= (3/2)/2
= 3/4
২,৩৬২.
  1. 3
  2. 4
  3. 5
  4. 8
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন:

সমাধান:
২,৩৬৩.
5a = 3125 হলে, 5(a - 3) এর মান কত?
  1. 5
  2. 1/5
  3. 25
  4. 125
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 5a = 3125 হলে, 5(a - 3) এর মান কত?

সমাধান:
5a = 3125
⇒ 5a = 55
⇒ a = 5

∴ 5(a - 3)
= 5(5 - 3)
= 52
= 25
২,৩৬৪.
(√2.√3)4এর মান কত?
  1. ক) 23
  2. খ) 25
  3. গ) 36
  4. ঘ) 49
ব্যাখ্যা
(√2.√3)
= (2.3)2
= 62
= 36
২,৩৬৫.
  1. 0
  2. 1
  3. abc
  4. 1/abc
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন:

সমাধান:
২,৩৬৬.
[2-1 - (3-1)]-1 = কত?
  1. ক) 1/6
  2. খ) 6
  3. গ) 1
  4. ঘ) 1/2
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: [2-1 - (3-1)]-1 = কত?

সমাধান:
[2-1 - (3-1)]-1
= [1/2 - 1/3]-1
= [(3 - 2)/6]-1
= [1/6]-1 
= 1/(1/6)
= 6
২,৩৬৭.
5(1 - x) + 3(2 - x) = -29 সমীকরণে x এর মান কত?
  1. ক) 2
  2. খ) 3
  3. গ) 5
  4. ঘ) 4
ব্যাখ্যা

5(1 - x) + 3(2 - x) = -29
বা, 5 - 5x + 6 - 3x = -29
বা, -8x = -29-11
বা, -8x = -40
বা, x = -40/-8
বা, x = 5

২,৩৬৮.
2log105 + log1036 - log109 - log10100 =?
  1. 0
  2. 4
  3. 1000
  4. 1/100
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 2log105 + log1036 - log109 - log10100 =?
 
সমাধান:
2log105 + log1036 - log109 - log10100
= log1052 + log1062 - log1032 - log10102 [ plogkM = logkMp]
= log10 {(52 × 62)/(32 × 102} [logkM + logkN = logk(MN), logkM - logkN = logk(M/N)]
= log10{(25 × 36)/(9 × 100)}
= log101
= 0
২,৩৬৯.
যদি logx 1024 = 5 হয়, তবে x এর মান কত?
  1. 3
  2. 4
  3. 5
  4. 6
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: যদি logx1024 = 5 হয়, তবে x এর মান কত? 

সমাধান: 
দেওয়া আছে, 
logx1024 = 5
⇒ x5 = 1024
⇒ x5 = 210
⇒ x5/5 = 210/5 ; [Power বা ঘাতকে 5 দ্বারা ভাগ করে]
⇒ x = 22
∴ x = 4

২,৩৭০.
loga324 = 4 হলে, a এর মান কত?
  1. 3√2
  2. 1/√2
  3. 2√5
  4. 2√3
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: loga324 = 4 হলে, a এর মান কত?

সমাধান:
loga324 = 4
⇒ a4 = 324
⇒ a4 = 81 · 4
⇒ a4 = 34 · (√2)4
⇒ a4 = (3√2)4
∴ a = 3√2 

২,৩৭১.
সরল করঃ (3.2n - 4.2n-2) / (2n - 2n-1)
  1. 3
  2. 3n
  3. 4
  4. 2n-3
ব্যাখ্যা
এখানে, (3.2n - 4.2n-2) / (2n - 2n-1)
= (3.2n - 22.2n-2) / (2n - 2n.2-1)
= (3.2n - 22+n-2) / (2n - 2n.1/2)
= (3.2n - 2n)) / (2n - 2n.1/2)
= 2n.(3 - 1) / 2n.(1 - 1/2) 
= 2 / (1/2)
= 2 × (2/1)
= 4
২,৩৭২.
2x - 2(x - 1) = 1 হলে, x = কত?
  1. 1
  2. 0
  3. 4
  4. 6
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 2x - 2(x - 1) = 1 হলে, x = কত? 

সমাধান:
2x - 2(x - 1) = 1
⇒ 2x - 2x/2 = 1
⇒ a - a/2 = 1 [ 2x = a ধরি]
⇒ (2a - a)/2 = 1
⇒ a = 2
⇒ 2x = 21
∴ x = 1
২,৩৭৩.
2x - 6 = 4ax - 8 এবং a > 0, a ≠ 2 হলে, x2 এর মান কত?
  1. 36
  2. 49
  3. 25
  4. 64
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 2x - 6 = 4ax - 8 এবং a > 0, a ≠ 2 হলে, x2 এর মান কত?

সমাধান:
2x - 6 = 4ax - 8
⇒ 2x - 6 = 22 ⋅ ax - 8
⇒ 2x - 6/22 = ax - 8
⇒ 2x - 6 - 2 = ax - 8
⇒ 2x - 8 = ax - 8
⇒ 2x - 8/ax - 8 = 1
⇒ (2/a)x - 8 = (2/a)0 [∵ (2/a)0 = 1]
⇒ x - 8 = 0
⇒ x = 8
∴ x2 = 64
২,৩৭৪.
  1. 1
  2. c-5
  3. b-3
  4. a3
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন:


সমাধান:
২,৩৭৫.
x4 = 81 হলে, log√3x এর মান কত?
  1. 1/2
  2. 1
  3. 1/3
  4. 2
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: x4 = 81 হলে, log√3x এর মান কত?

সমাধান:
দেওয়া আছে,
x4 = 81
⇒ x4 = 34
∴ x = 3

এখন,
log√3
= log√33
= log√3(√3)2
= 2log√3√3   ;[logaa = 1]
= 2 × 1
= 2

২,৩৭৬.
একটি সংখ্যার লগারিদম ২ হলে, সংখ্যাটি কত?
  1. ক) ১০০
  2. খ) ০.০০১
  3. গ) ১০
  4. ঘ) ০.০১
ব্যাখ্যা
ধরি, সংখ্যাটি x
logx = 2
x = antilog(2) = 100
২,৩৭৭.
5n + 2 + 35 × 5(n - 1) ÷ 4 × 5n এর মান কত?
  1. 2
  2. 6
  3. 8
  4. 9
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 5n + 2 + 35 × 5(n - 1) ÷ 4 × 5n এর মান কত?

সমাধান:
5n + 2 + 35 × 5n - 1 ÷ 4 × 5n
= 5n × 52 + 7 × 5 × 5n - 1 ÷ 4 × 5n
= 5n × 25 + 7 × 51 + n - 1 ÷ 4 × 5n
= 5n × 25 + 7 × 5n ÷ 4 × 5n
= 5n (25 + 7)/(4 × 5n)
= 32/4
= 8
২,৩৭৮.
a এর মান কত হলে, 72 ⋅ 33a - 5 = 23 হবে?
  1. 0
  2. 1
  3. 3/5
  4. 5/3
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: a এর মান কত হলে, 72 ⋅ 33a - 5 = 23 হবে?

সমাধান:
72 ⋅ 33a - 5 = 23
⇒ 72 ⋅ 33a - 5 = 8
⇒ 33a - 5 = 8/72
⇒ 33a - 5 = 1/9
⇒ 33a - 5 = 1/32
⇒ 33a - 5 = 3- 2
⇒ 3a - 5 = - 2
⇒ 3a = - 2 + 5
⇒ 3a = 3
⇒ a = 3/3
∴ a = 1 
২,৩৭৯.
  1. 4
  2. 8
  3. 2n
  4. 2n + 1
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন:

সমাধান:
২,৩৮০.
যদি 641/3+ 6251/4 = 3k হয়, তবে k এর মান-
  1. ক) - 3
  2. খ) 3
  3. গ) 1/3
  4. ঘ) 2/3
ব্যাখ্যা
641/3+ 6251/4 = 3k
=> (43)1/3+ (54)1/4 = 3k
=> 4 + 5 = 3k
=> 9 = 3k
=> k = 9/3
   ∴ k = 3
২,৩৮১.
log 2√5 400 = x হলে, x এর মান কত?
  1. ক) 4
  2. খ) 5
  3. গ) 2√5
  4. ঘ) 4√5
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log 2√5 400 = x হলে, x এর মান কত?

সমাধান:                           এখানে 
log 2√5 400 = x               400
বা, (2√5)x  = 400            = 2 × 2 × 2 × 2 × 5 × 5
বা,(2√5)x = (2√5)4          = 24 × 52 =
বা, x = 4                         = 24 × (√5)4
                                      = (2√5)4
২,৩৮২.
X0 + Y0 + Z0 = কত?
  1. ক) X + Y + Z
  2. খ) XYZ
  3. গ) 3
  4. ঘ) 0
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: X0 + Y0 + Z0 =  কত?

সমাধান: 
X0 + Y0 + Z0 = 1 + 1 + 1 
                      = 3
২,৩৮৩.
log2(1/32) = x হলে, x এর মান কত?
  1. 5
  2. - 5
  3. 4
  4. 2/5
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log2(1/32) = x হলে, x এর মান কত?

সমাধান: 
log2(1/32) = x
⇒ 2x = 1/32
⇒ 2x= 1/25
⇒ 2x = 2- 5
∴ x = - 5
২,৩৮৪.
  1. 1
  2. a
  3. 1/a
  4. 1/a2
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন:

সমাধান:
২,৩৮৫.
128 এর 2 ভিত্তিক লগারিদম কত?
  1. 4
  2. 5
  3. 6
  4. 7
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 128 এর 2 ভিত্তিক লগারিদম কত?

সমাধান:
log2128
= log227
= 7 log22
= 7 · 1
= 7
২,৩৮৬.
  1. ক) 3
  2. খ) 4
  3. গ) 5
  4. ঘ) 6
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন:

সমাধান:
২,৩৮৭.
log10x = - 1 হলে, x এর মান কত?
  1. ক) 10
  2. খ) 0.1
  3. গ) 0.01
  4. ঘ) 0.001
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log10x = -1 হলে, x এর মান কত?

সমাধান:
দেয়া আছে,
log10x = -1 
⇒ x = 10-1
⇒ x = 1/10
∴ x = 0.1
২,৩৮৮.
15a + 2 [3b + 3 {2a - 2(2a + b)}] = ?
  1. ক) 3b - 6a
  2. খ) 6a - 3b
  3. গ) 3a - 6b
  4. ঘ) 6b - 3a
ব্যাখ্যা

15a + 2 [3b + 3 {2a - 2(2a + b)}]
=15a + 2 [3b + 3 {2a - 4a - 2b}]
=15a + 2 [3b + 6a - 12a - 6b]
=15a + 6b + 12a - 24a - 12b
=3a - 6b

২,৩৮৯.
যদি 3x+2 = 243 হয় তবে 3x-2 এর মান-
  1. ক) 2
  2. খ) 1
  3. গ) 0
  4. ঘ) 3
ব্যাখ্যা
3x+2 = 243
or, 3x+2 = 243
or, 3x.32 = 243
or, 3x = 243/9
or, 3x = 27
or, 3x = 33
or, x = 3

অতএব, 3x-2 = 33-2
= 3 (ans)
২,৩৯০.
2x + 1 = 64 হলে, 22x - 6 এর মান কত?
  1. ক) 32
  2. খ) 2
  3. গ) 16
  4. ঘ) 8
ব্যাখ্যা
দেয়া আছে 
2x + 1 = 64 
2x + 1 = 26
x + 1 = 6 
x = 6 - 1 
x = 5 

এখন 
22x - 1 = 22× 5 - 6
             = 210 - 6
             = 24
             = 16
২,৩৯১.
log3(a2 + a) - log3(a + 1) = 2 হলে a এর মান কত?
  1. ক) 3
  2. খ) 1
  3. গ) 6
  4. ঘ) 9
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log3(a2 + a) - log3(a + 1) = 2 হলে a এর মান কত? 

সমাধান:
log3(a2 + a) - log3(a + 1) = 2 
log3{(a2 + a)/(a + 1)} = 2
log3{a(a + 1)/(a + 1)} = 2
log3a = 2
a = 32
a = 9
২,৩৯২.
5log3 - log9 = কত?
  1. ক) log8
  2. খ) log27 
  3. গ) log5
  4. ঘ) log10
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 5log3 - log9 = কত?

সমাধান:
5log3 - log9 
= 5log3 - log32
= 5log3 - 2log3
= 3log3
= log33
= log27
২,৩৯৩.
x + z = 2y, b2 = ac হলে ay - z. bz - x.cx - y =?
  1. 0
  2. 1
  3. 2
  4. 4
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: x + z = 2y, b2 = ac হলে ay - z. bz - x.cx - y =?

সমাধান:
x + z = 2y
⇒ x + z = y + y
∴ x - y = y - z

এখন,
ay - z. bz - x.cx - y
= ax - y × bz - x × cx - y [y - z = x - y]
= (ac)x - y × bz - x
= (b2)x - y × bz - x
= b2x - 2y + z - x 
= bx + z - 2y
= b2y - 2y
= b0
= 1
২,৩৯৪.
3x - 2 = 9x - 4 হলে, x এর মান কত?
  1. 6
  2. 4
  3. 3
  4. 2
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 3x - 2 = 9x - 4 হলে, x এর মান কত?

সমাধান:
এখানে,
3x - 2 = 9x - 4
⇒ 3x - 2 = (32)x - 4
⇒ 3x - 2 = 32x - 8
⇒ x - 2 = 2x - 8
⇒ 2x - x = 8 - 2
∴ x = 6
২,৩৯৫.
9x + 9x + 9x এর মান নিচের কোনটি?
  1. 3
  2. 32x - 1
  3. 32x + 1
  4. 92x + 1
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 9x + 9x + 9x এর মান নিচের কোনটি? 

সমাধান:
9x + 9x + 9x
= 3×9x
= 3.32x
= 3 2x + 1
২,৩৯৬.
  1. ক) 7/3
  2. খ) 3
  3. গ) 27
  4. ঘ) 1/27
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন:


সমাধান:
২,৩৯৭.
5x + 8.5x + 16.5x = 1 হলে, x এর মান কত?
  1. - 3
  2. - 2
  3. - 1
  4. - (1/2)
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 5x + 8.5x + 16.5x = 1 হলে, x এর মান কত?

সমাধান:
5x + 8.5x + 16.5x = 1
বা, 25.5x = 1
বা, 52.5x = 1
বা, 5x + 2 = 50 
বা, x + 2 = 0
∴ x = - 2
২,৩৯৮.
23x = 512 হলে, 3x = কত?
  1. 81
  2. 3
  3. 9
  4. 27
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 23x = 512 হলে, 3x = কত?

সমাধান:
দেওয়া আছে,
23x = 512
⇒ 23x=29
⇒ 3x = 9
⇒ x = 9/3
∴ x = 3

∴ 3x = 33 = 27
২,৩৯৯.
যদি 2(x - 6) = 1/64 হয় তবে x এর মান কত?
  1. 1
  2. 2
  3. 3
  4. 0
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: যদি 2(x - 6) = 1/64 হয় তবে x এর মান কত?

সমাধান:
2(x - 6) = 1/64
⇒ 2(x - 6) = 1/(26
⇒ 2(x - 6) = 2- 6
⇒ x - 6 = - 6
∴ x = 0

২,৪০০.
(22)m + 2 = 256 হলে, m = কত?
  1. ক) 1
  2. খ) 2
  3. গ) - 2
  4. ঘ) - 1
ব্যাখ্যা
(22)m + 2 = 256
22m + 4 = 28
2m + 4 = 8 
2m = 8 - 4
2m = 4 
m= 2