বিষয়সমূহ

PrepBank · বিষয়ভিত্তিক প্রশ্ন

সূচক ও লগারিদম

মোট প্রশ্ন৩,১৭২এই পাতা১০০প্রতি পাতা১০০
ঘনত্ব
উত্তর
উত্তরিতবর্তমানপুনরায় দেখুনঅসম্পূর্ণ

সূচক ও লগারিদম

PrepBank · পাতা ১৩ / ৩২ · ১,২০১১,৩০০ / ৩,১৭২

১,২০১.
(log√11)/(log11) = কত?
  1. 1
  2. 1/2
  3. 3
  4. 11
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: (log√11)/(log11) = কত?

সমাধান:
log√11/log11 
= log(11)1/2/log11 
= (1/2)log11/log11
= (1/2) × 1
= 1/2
১,২০২.
(6x - 1) · (36x + 2) = 216 , তবে 2x এর মান কত?
  1. 1
  2. 0
  3. 3
  4. 2
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: (6x - 1) · (36x + 2) = 216 , তবে 2x এর মান কত?

সমাধান:
(6x - 1) · (36x + 2) = 216
⇒ (6x - 1) · 62(x + 2) = 216
⇒ (6x - 1) · (62x + 4) = 63
⇒ 6x - 1 + 2x + 4 = 63
⇒ x - 1 + 2x + 4 = 3
⇒ 3x + 3 = 3
⇒ 3x = 3 - 3
⇒ 3x = 0
⇒ x = 0

∴ 2x = 20
= 1

১,২০৩.
যদি log√2 x = 12 হয়, তবে x এর মান কত?
  1. 64
  2. 125
  3. 256
  4. √27
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: যদি log√2 x = 12 হয়, তবে x এর মান কত?

সমাধান:
দেওয়া আছে,
log√2 x = 12
⇒ x = (√2)12   [logaM = n ⇒ an = M]
⇒ x = (21/2)12
⇒ x = 2(1/2) × 12
⇒ x = 26
∴ x = 64

১,২০৪.
3x + 3x + 3x = কত?
  1. ক) 9x
  2. খ) 3x + 1
  3. গ) 33x
  4. ঘ) 3x3
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 3x + 3x + 3x = কত?

সমাধান: 
3x + 3x + 3
= 3x(1 + 1 + 1)
= 3x . 3
= 3x + 1 
১,২০৫.
  1. 7
  2. 14
  3. 5
  4. 21
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: 

সমাধান: 

১,২০৬.
xa = y, yb = z, zc = x হলে abc এর মান কত?
  1. ক) 0
  2. খ) 1
  3. গ) 2
  4. ঘ) 3
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: xa = y, yb = z, zc = x হলে abc এর মান কত?

সমাধান:
দেওয়া আছে,
zc = x
বা, (yb)c = x [z = yb]
বা, (xa)bc = x
বা, xabc = x1
∴ abc = 1
১,২০৭.
  1. 12
  2. 48
  3. 36
  4. 144
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন:

সমাধান:
১,২০৮.
(4x - 1)/(2x - 1) এর মান কোনটি?
  1. (2x - 1)
  2. (2x + 1)
  3. (2x + 1)
  4. (2x - 1)
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: (4x - 1)/(2x - 1) এর মান কোনটি? 

সমাধান:
(4x - 1)/(2x - 1)
= {(22)x - 1}/(2x - 1)
= {(2x)2 - 1}/(2x - 1)
= {(2x)2 - (1)2}/(2x - 1)
= {(2x + 1)(2x - 1)}/(2x - 1)
= (2x + 1)
১,২০৯.
82x - 3 = 23x + 6  হলে, x এর মান -
  1. ক) 1
  2. খ) 3
  3. গ) 5
  4. ঘ) 0
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 82x - 3 = 23x + 6  হলে, x এর মান -

সমাধান:
82x - 3 = 23x + 6 
⇒ 23(2x - 3) = 23x + 6
⇒ 6x - 9 = 3x + 6
⇒ 3x = 15
∴ x = 5
১,২১০.
3x + 8.3x + 18.3x = 1 হলে x2 এর মান কত?
  1. ক) - 3
  2. খ) 9
  3. গ) - 2
  4. ঘ) 4
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 3x + 8.3x + 18.3x = 1 হলে x2 এর মান কত? 

সমাধান: 
3x + 8.3x + 18.3x = 1
3x(1 + 8 + 18) = 1
3x . 27 = 1
3x.33 = 1
3x + 3 = 30
x + 3 = 0
x = - 3

x2 = (- 3)2 = 9
১,২১১.
যদি log105 + log10(5x + 1) - 1 = log10(x + 5) হয়, তবে x এর মান কত?
  1. 3
  2. 5
  3. 5/8
  4. 10
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: যদি log105 + log10(5x + 1) - 1 = log10(x + 5) হয়, তবে x এর মান কত?

সমাধান:
log105 + log10(5x + 1) - 1 = log10(x + 5)
⇒ log105 + log10(5x + 1) - log10(10) = log10(x + 5)
⇒ log10{5(5x + 1)/10} = log10(x + 5)
⇒ (5x + 1)/2 = x + 5
⇒ 5x + 1 = 2x + 10
⇒ 5x - 2x = 10 - 1
⇒ 3x = 9
⇒ x = 9/3
∴  x = 3

১,২১২.
এর মান কত?
  1. x1/2
  2. x2
  3. x4
  4. x
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 
এর মান কত?

সমাধান:
১,২১৩.
4x + 41 - x = 4 হলে x = ?
  1. ক) 3/4
  2. খ) 1/3
  3. গ) 1/2
  4. ঘ) 1/5
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 4x + 41 - x = 4 হলে x = ?

সমাধান: 
4x + 41 - x = 4
⇒ 4x + 41 . 4 - x = 4
⇒ 4x + 4/4x = 4
⇒ a + 4/a = 4  [ধরি 4x = a]
⇒ a2 + 4 = 4a
⇒ a2 - 4a + 4 = 0
⇒ a2 - 2. 2. a + 22 = 0
⇒ (a - 2)2 = 0
⇒ a - 2 = 0
⇒ a = 2
⇒ 4x = 2
⇒ (22)x = 2
⇒ 22x = 21
⇒ 2x = 1
 x = 1/2 
১,২১৪.
4x + 1 = 32 হলে x এর মান কত?
  1. ক) 1/2
  2. খ) 1
  3. গ) 3/2
  4. ঘ) 2/3
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 4x + 1 = 32 হলে x এর মান কত?

সমাধান: 
4x + 1 = 32
(22)x + 1 = 25
22x + 2 =25
2x + 2 = 5
2x = 5 - 2
2x = 3
x = 3/2
১,২১৫.
9.3x - 1 = 27x এর মান কত?
  1. 1
  2. 1/2
  3. 2
  4. 1/4
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 9.3x - 1 = 27x এর মান কত? 

সমাধান: 
9.3x - 1 = 27x
বা, 32 × 3x - 1 = (33)x
বা, 32 + x - 1 = 33x
বা, 2 + x - 1 = 3x 
বা, 1 + x = 3x
বা, 3x - x = 1 
বা, 2x = 1
∴ x = 1/2
১,২১৬.
যদি log(a/b) + log(b/a) = log(a + b) হয়, তবে  xa + b = ?
  1. 1
  2. x
  3. 0
  4. x + 1
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: যদি log(a/b) + log(b/a) = log(a + b) হয়, তবে  xa + b = ? 

সমাধান:
log(a/b) + log(b/a) = log(a + b) 
⇒ log{(a/b) × (b/a)} = log(a + b) 
⇒ log1 = log(a + b) 
⇒ a + b = 1 

এখন, xa + b
= x1
= x
১,২১৭.
(25)7.5 × (5)2.5 ÷ (125)1.5 = 5?
  1. 17
  2. 13
  3. 11
  4. 9
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: (25)7.5 × (5)2.5 ÷ (125)1.5 = 5?

সমধান:

১,২১৮.
Log 2√2x = 4 হলে x = ?
  1. 16
  2. 32
  3. 64
  4. 112
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: Log 2√2x = 4 হলে x = ?

সমাধান:
Log 2√2x = 4
⇒ Log 2√2x = 4
⇒ x = (2√2)4
⇒ x = 24 (√2)4
⇒ x = 24 {(√2)2}2
⇒ x = 16 × 22
⇒ x = 16 × 4
∴ x = 64

১,২১৯.
4x + 2y = 20 সমীকরণের সমাধান কতটি?
  1. ক) একটি
  2. খ) দুইটি
  3. গ) কোনো সমাধান নেই
  4. ঘ) অসংখ্য সমাধান
ব্যাখ্যা
এখানে, চলক দু'টি কিন্তু সমীকরণ একটি।
তাই অসীম সংখ্যক সমাধান পাওয়া যাবে।
১,২২০.
3log2 + log5 = ?
  1. 3log5
  2. log13
  3. log45
  4. log40
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 3log2 + log5 = ?

সমাধান:
3log2 + log5
= log23 + log5
= log8 + log5
= log(8 × 5)
= log 40

১,২২১.
4x + 1 = 512 হলে, x এর মান কত?
  1. 1/5
  2. 3/2
  3. 5/2
  4. 7/2
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 4x + 1 = 512 হলে, x এর মান কত?

সমাধান:
4x + 1 = 512
⇒ (22)x + 1 = 29
⇒ 22x + 2 = 29
⇒ 2x + 2 = 9
⇒ 2x = 9 - 2
⇒ 2x = 7
∴ x = 7/2
১,২২২.
logx 1/9 = - 2 হলে, x এর মান কত?
  1. ক) ± 3
  2. খ) ± 1/3
  3. গ) - 3
  4. ঘ) 3
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: logx 1/9 = - 2 হলে, x এর মান কত?

সমাধান: 
logx 1/9 = - 2
x- 2 = 1/9
1/x2 = 1/9
x2 = 9
x2 = 32
x = 3
১,২২৩.
log√3243 =?
  1. 5
  2. 25
  3. 10
  4. 15
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log√3243 =?

সমাধান:
log√3243
= log√335
= 5 × log√33
= 5 × log√3(√3)2
= 5 × 2 log√3√3
= 10 × 1
= 10
১,২২৪.
loga(1/27) = - 3 হলে, a এর মান কত?
  1. 2
  2. 3
  3. 6
  4. 9
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: loga(1/27) = - 3 হলে, a এর মান কত?

সমাধান:
loga(1/27) = - 3
⇒ a- 3 = 1/27
⇒ 1/a3 = 1/27
⇒ a3 = 27
⇒ a3 = 33
∴ a = 3
১,২২৫.
272a - 5 a6a - 15 = 9a2, হলে a =?
  1. 17
  2. 17/6 
  3. 13
  4. 21/8
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন : 272a - 5 a6a - 15  = 9a2, হলে a =?

সমাধান : 
দেয়া আছে,
272a - 5 a6a - 15  = 9a2
বা, 33(2a - 5)a6a - 15  = 32a2
বা, 36a - 15a6a - 15 = (3a)2
বা, (3a)6a - 15 = (3a)2
বা, 6a - 15 = 2
বা, 6a = 17
বা, a = 17/6
১,২২৬.
  1. 0
  2. 1
  3. 2
  4. 3
  5. 9
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন:


সমাধান:

১,২২৭.
log27x + log27(1/6) = 1/3 হলে x এর মান কত?
  1. 12
  2. 15
  3. 18
  4. 21
ব্যাখ্যা
log27x + log27(1/6) = 1/3  
log27{x(1/6)} = 1/3
log27(x/6)=1/3
x/6 = (27)1/3
x/6= (33)1/3
x/6 = 3 
x = 18
১,২২৮.
a7 × a-5 × a3 × a-9 × a3 = ?
  1. ক) a3
  2. খ) a
  3. গ) 1
  4. ঘ) 1/a
ব্যাখ্যা

a7 × a-5 × a3 × a-9 × a4
= a(7-5+3-9+4)
= a(14-14)
= a0
= 1

১,২২৯.
যদি log2[log3(log2a)] = 1, তাহলে a এর মান কত?
  1. 512
  2. 496
  3. 144
  4. 48
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: যদি log2[log3(log2a)] = 1, তাহলে a এর মান কত?

সমাধান:
log2[ log3( log2a)] = 1
⇒ log3(log2a) = 21
⇒ log3(log2a) = 2
⇒ log2a = 32
⇒ log2a = 9
⇒ a = 29
∴ a = 512
১,২৩০.
logk(an/bn) + logk(bn/cn) + logk(cn/an) = ?
  1. 0
  2. b/c
  3. log(a/c)
  4. loga
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: logk(an/bn) + logk(bn/cn) + logk(cn/an) = ?

সমাধান:
দেওয়া আছে,
logk(an/bn) + logk(bn/cn) + logk(cn/an)
= logkan - logkbn + logkbn - logkcn + logkcn - logkan
= 0
১,২৩১.
logp(1/25) = - 2 হলে, p এর মান কত?
  1. 5
  2. 1/5
  3. 2/5
  4. 3
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: logp(1/25) = - 2 হলে, p এর মান কত?

সমাধান:
logp(1/25) = - 2
⇒ p-2 = 1/25
⇒ p- 2 = 1/52
⇒ p-2 = 5- 2
⇒ p = 5
১,২৩২.
  1. 25
  2. 100
  3. 125
  4. 50
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন:

সমাধান:

১,২৩৩.
  1. 1
  2. a
  3. 1/a
  4. 1/a2
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন:

সমাধান:
১,২৩৪.
y = 3 হলে √y3 এর 3 ভিত্তিক লগারিদম কত?
  1. ক) 1/2
  2. খ) 2/3
  3. গ) 3/2
  4. ঘ) 1/3
ব্যাখ্যা
দেয়া আছে
y = 3

√y3 এর 3 ভিত্তিক লগারিদম
=log3(√y3)
= log3(√33)
=  log3{(33)1/2}
= log333/2 
= (3/2) log3
=  (3/2) .1  
= 3/2
১,২৩৫.
  1. 3
  2. 2
  3. 1
  4. 0
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন:

সমাধান:
 

১,২৩৬.
যদি log4x = 5 হয়, তাহলে x এর মান নির্ণয় করুন।
  1. 1024
  2. 512
  3. 500
  4. 2048
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: যদি log4x = 5 হয়, তাহলে x এর মান নির্ণয় করুন।

সমাধান:
log4x = 5
⇒ x = 45 
⇒ x = 1024
১,২৩৭.
log2256 এর মান কত?
  1. 2
  2. 4
  3. 6
  4. 8
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log2256 এর মান কত?

সমাধান:
log2256
= log228
= 8log22
= 8 · 1
= 8
১,২৩৮.
272a + 3 = 33a + 6 হলে, a এর মান কত?
  1. - 1
  2. - 1/2
  3. 1
  4. 3
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 272a + 3 = 33a + 6 হলে, a এর মান কত?

সমাধান:
272a + 3 = 33a + 6 
⇒ 33(2a + 3) = 33a + 6
⇒ 36a + 9 = 33a + 6
⇒ 6a + 9 = 3a + 6
⇒ 6a - 3a = 6 - 9
⇒ 3a = - 3
∴ a = - 1
১,২৩৯.
k এর মান কত হলে 24k - 10 = 1024 হবে?
  1. 4
  2. 5
  3. 6
  4. 7
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: k এর মান কত হলে 24k - 10 = 1024 হবে?

সমাধান:
 24k - 10 = 1024
⇒ 24k - 10 = 210
⇒ 4k - 10 = 10
⇒ 4k = 10 + 10
⇒ k = 20/4
∴ k = 5
১,২৪০.
যদি 4x = 8x - 1, তবে x এর মান কত? 
  1. 3
  2. 4
  3. 5
  4. 6
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: যদি 4x = 8x - 1, তবে x এর মান কত? 

সমাধান:
দেওয়া আছে, 
4x = 8x - 1
⇒ (22)= (23)x - 1 
⇒ 22x = 23(x - 1)
⇒ 2x = 3x - 3
⇒ - x = - 3
∴ x = 3

১,২৪১.
9x + 3 = 27x + 1 হলে, x এর মান কত?
  1. 2
  2. - 3
  3. 3
  4. 9
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 9x + 3 = 27x + 1 হলে, x এর মান কত?

সমাধান: 
9x + 3 = 27x + 1
⇒ (32)x + 3 = (33)x + 1
⇒ 32x + 6 = 33x + 3
⇒ 2x + 6 = 3x + 3
⇒ 3x - 2x = 6 - 3
∴ x = 3
১,২৪২.
যদি log(a/b) + log(b/a) = log(a + b) হয়, তবে- 
  1. a + b = 1
  2. a - b = 1
  3. a = b
  4. a2 - b2 = 1
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: যদি log(a/b) + log(b/a) = log(a + b) হয়, তবে- 

সমাধান:
log(a/b) + log(b/a) = log(a + b) 
⇒ log{(a/b) × (b/a)} = log(a + b) 
⇒ log1 = log(a + b) 
⇒ a + b = 1
১,২৪৩.
logx(1/512) = - 3 হলে, x এর মান কত?
  1. 3
  2. 5
  3. 6
  4. 8
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: logx(1/512) = - 3 হলে, x এর মান কত?

সমাধান:
logx(1/512) = - 3
বা, x- 3 = 1/512 [logba = c হলে, bc = a হয়]
বা, 1/(x3) = 1/512
বা, x3 = 512
বা, x3 = 83
∴ x = 8

১,২৪৪.
  = কত?
  1. x
  2. x2
  3. x3
  4. x4
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন:
   = কত? 

সমাধান: 
১,২৪৫.
(√5)a+ 5 = (51/3)2a + 5  এ a এর মান কত?
  1. 1/5
  2. - 5
  3. 5
  4. 2/5
ব্যাখ্যা
(√5)a +5 = (51/3)2a + 5  
(51/2)a +5 =(51/3)2a + 5  
5(a +5)/2 = 5(2a + 5)/3
(a + 5)/2=(2a + 5)/3
4a + 10 = 3a + 15 
4a - 3a = 15 - 10 
a = 5
১,২৪৬.
(2401)0.16 × (2401)0.09 = ?
  1. 5
  2. 6
  3. 7
  4. 8
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: (2401)0.16 × (2401)0.09 = ?

সমাধান:
(2401)0.16 × (2401)0.09
= (2401)(0.16 + 0.09)
= (2401)0.25
= (2401)(25/100)
= (74)(1/4)
= 74 × (1/4)
= 71
= 7
১,২৪৭.
(100x)0 + 100x0 + (100x)0 = ?
  1. 100
  2. 3
  3. 102
  4. 103
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: (100x)0 + 100x0 + (100x)0 = ?

সমাধান: 
(100x)0 + 100x0 + (100x)0
= 1 + (100 × 1) + 1
= 1 + 100 + 1
= 102

১,২৪৮.
(√2)a + 5 = (21/3)2a + 5 হলে, a এর মান কত?
  1. ক) 0
  2. খ) 1
  3. গ) 3
  4. ঘ) 5
ব্যাখ্যা
(√2)a + 5 = (21/3)2a + 5 
2(a + 5)/2 = 2(2a + 5)/3
(a + 5)/2 = (2a + 5)/3
3a + 15 = 4a + 10
4a - 3a = 15 - 10 
a = 5
১,২৪৯.
9.3x - 1 = 27x হলে, x এর মান কত?
  1. 1
  2. 2
  3. 1/2
  4. 2/3
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 9.3x - 1 = 27x হলে, x এর মান কত?

সমাধান:
9.3x - 1 = 27x
বা, 32.3x - 1 = (33)x
বা, 32 + x - 1 = 33x
বা, 2 + x - 1 = 3x
বা, 1 + x = 3x
বা, 3x - x = 1
বা, 2x = 1
∴ x = 1/2
১,২৫০.
{(x + y)- 1 - (x - y)- 1} ÷ {2y(x2 - y2)- 1} রাশিটির মান কত?
  1. 0
  2. 2
  3. - 2
  4. - 1
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: {(x + y)- 1 - (x - y)- 1} ÷ 2y(x2 - y2)- 1 রাশিটির মান কত? 

সমাধান: 
দেওয়া আছে, 
{(x + y)- 1 - (x - y)- 1} ÷ 2y(x2 - y2)- 1 
= {1/(x + y) - 1/(x - y)} ÷ 2y × {1/(x2 - y2)}
= {(x - y - x - y)/(x + y)(x - y)} ÷ 2y/(x2 - y2)
= {- 2y/(x2 - y2)} × (x2 - y2)/2y
= - 1

১,২৫১.
যদি xy =  64 হয়, যেখানে x, y পূর্ণমান, নিচের কোনটি x + y এর মান হবে?
  1. ক) 2
  2. খ) 3
  3. গ) 7
  4. ঘ) 9
ব্যাখ্যা
xy = 64 = 43
x = 4 
y = 3
x + y = 4 + 3 = 7
১,২৫২.
 logx(8) = 3/2 হলে x এর মান কত?
  1. 5
  2. 1
  3. 4
  4. 9
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: logx(8) = 3/2 হলে x এর মান কত?

সমাধান:
logx(8) = 3/2
⇒ x3/2 = 8  [logab = c ⇒ ac = b]
⇒ (x1/2)3 = 8
⇒ √x3 = 23
⇒ √x = 2
⇒ (√x)2 = 22
∴ x = 4

১,২৫৩.
log10 (x2 -6x + 10) = 0 হলে, x এর মান কত?
  1. ক) 3
  2. খ) - 3
  3. গ) 2
  4. ঘ) - 2
ব্যাখ্যা
log10 (x2 -6x + 10) = 0
x2 -6x + 10 = 100
x2 -6x + 10 = 1
x2 - 6x + 10 -1 = 0 
x2 - 6x + 9 = 0 
x2 - 2.x.3 + 32 = 0
(x - 3)2 = 0 
x - 3 = 0
x = 3 
১,২৫৪.
2x + 21-x = 3, x = কত?
  1. 1, 2
  2. 0, 2
  3. 1, 3
  4. 0, 1
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 2x + 21-x = 3, x = কত?

সমাধান:
2x + 21 - x = 3
⇒ 2x + (21/2x) = 3
⇒ p + (2/p) = 3 [2x = p ধরে]
⇒ (p2 + 2)/p = 3
⇒ p2 - 3p + 2 = 0
⇒ p2 - 2p - p + 2= 0
⇒ p(p - 2) -1(p - 2) = 0
⇒ (p - 2)(p - 1) = 0
হয়, p - 2 = 0
⇒ p = 2
⇒ 2x = 21
∴ x = 1
অথবা, p - 1 = 0
⇒ p = 1
⇒ 2x = 20
∴ x = 0
অতএব, x = 0, 1
১,২৫৫.
30 − {5-1(2−3)-3}-2 = কত?
  1. ক) 31
  2. খ) 20
  3. গ) 5
  4. ঘ) 29
ব্যাখ্যা

30 − {5-1(2−3)-3}-2
= 30 - {1/5 (-1)-3}-2
= 30 - {(1/5 × (-1)}-2
= 30 - (- 1/5)-2
= 30 - 52
= 5

১,২৫৬.
  1. ক) 6/5
  2. খ) 3/5
  3. গ) 7/6
  4. ঘ) 5/6
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 

সমাধান: 
= log7(71/2 . 71/3)
= log77(1/2 + 1/3)
= log775/6
= (5/6) × log77
= (5/6) × 1
= 5/6
১,২৫৭.
Log (1/3)81 = x হলে x এর মান কত?
  1. ক) -2
  2. খ) -4
  3. গ) 1
  4. ঘ) -3
ব্যাখ্যা

Log (1/3)81 = x
বা, (1/3)x = 81
বা, (1/3)x = 34
বা, (1/3)x = (3)4
বা, (1/3)x = (1/3)-4
বা, x = -4

১,২৫৮.
2401(√7)2x = 1 হলে, x এর মান কত?
  1. 1
  2. - 2
  3. 3
  4. - 4
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 2401(√7)2x = 1 হলে, x এর মান কত?

সমাধান:
⇒ (√7)2x = 1/2401
⇒ (√7)2x = 1/(74)
⇒ (√7)2x = 7- 4
⇒ (√7)2x = {(√7)2}- 4
⇒ (√7)2x = (√7)- 8
⇒ 2x = - 8
⇒ x = (- 8/2)
⇒ x = - 4
১,২৫৯.
256(√2)3x = 1024 হলে, x = ?
  1. 1
  2. 4
  3. 3/4
  4. 4/3
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন : 256(√2)3x = 1024 হলে, x = ?

সমাধান : 
256(√2)3x = 1024
⇒ 28(21/2)3x = 1024
⇒ 28(23x/2) = 1024
⇒ 2(8 + 3x)/2 = 1024
⇒ 2(16 + 3x)/2 = 210 
⇒ (16 + 3x)/2 = 10 
⇒ 16 + 3x = 20 
⇒ 3x = 20 -16
⇒ 3x = 4
⇒  x = 4/3
১,২৬০.
প্রশ্ন: 
  1. 25/12
  2. 25
  3. 13/12
  4. 13
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 


সমাধান:
১,২৬১.
log0.1 0.01 = x হলে, x এর মান কত?
  1. ক) 0
  2. খ) 1
  3. গ) 2
  4. ঘ) 3
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log0.1 0.01 = x হলে, x এর মান কত?

সমাধান:
log0.1 0.01 = x
বা, log0.1 (0.1)2 = x
বা, 2log0.1 0.1 = x
∴ x = 2
১,২৬২.
= ?
  1. ক) 1
  2. খ) 2
  3. গ) 3
  4. ঘ) 4
ব্যাখ্যা

= 2n(24 - 4 . 21)/2n(22/2)
= 8/2
= 4
১,২৬৩.
logx(1/16) = - 2 হলে 3x/2 এর মান কত?
  1. ক) 4
  2. খ) 6
  3. গ) 8
  4. ঘ) 16
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: logx(1/16) = - 2 হলে 3x/2 এর মান কত? 

সমাধান: 
logx(1/16) = - 2 
বা, x- 2 = 1/16
বা, 1/x2 = 1/16
বা, x2 = 16
বা, x2 = 42
বা, x = 4
বা, 3x = 12
বা, 3x/2 = 12/2
   3x/2 = 6
১,২৬৪.
(25)3x + 2 = 52x + 6 হয় তবে x = কত?
  1. ক) 1
  2. খ) 1/2
  3. গ) 3/2
  4. ঘ) 2
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: (25)3x + 2 = 52x + 6 হয় তবে x = কত?

সমাধান: 
দেওয়া আছে,
(25)3x + 2 = 52x + 6
⇒ (52)3x + 2 = 52x + 6
⇒ 56x + 4 = 52x + 6
⇒ 6x + 4 = 2x + 6
⇒ 6x - 2x = 6 - 4
⇒ 4x = 2
⇒ x = 2/4
∴ x = 1/2
১,২৬৫.
  1. 0
  2. 1
  3. 3
  4. 5
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন:

সমাধান:
১,২৬৬.
3x + 8.3x + 18.3x = 1 হলে, x এর মান কত?
  1. - 3
  2. 1
  3. 1/3
  4. - 9
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 3x + 8.3x + 18.3x = 1 হলে, x এর মান কত?

 সমাধান:
3x + 8.3x + 18.3x = 1
বা, 27.3x = 1
বা, 33.3x = 1
বা, 3x + 3 = 3
বা, x + 3 = 0
∴ x = - 3
১,২৬৭.
810.16 × 810.09 = কত?
  1. 3
  2. 4
  3. 2
  4. 1/4
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 810.16 × 810.09 = কত?

সমাধান:
810.16 × 810.09
= 810.16 + 0.09
= 810.25
= 8125/100
= (34)1/4
= 31
= 3
১,২৬৮.
যদি 4(x - y) = 64 এবং 4(x + y) = 1024 হলে, x এর মান কত?
  1. ক) 3
  2. খ) 1
  3. গ) 2
  4. ঘ) 4
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: যদি 4(x - y) = 64 এবং 4(x + y) = 1024 হলে, x এর মান কত?

সমাধান: 
4(x - y) = 64
বা, 4(x - y) = 43
বা, x - y = 3 ........................(1)

আবার,
4(x + y) = 45
বা, x + y = 5 .......................(2)

(1) + (2) হতে পাই,
2x = 8
∴ x = 4
১,২৬৯.
5.2n - 4.2n - 2 = কত?
  1. 2n + 1
  2. 2n + 2
  3. 22n
  4. 23n + 1
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 5.2n - 4.2n - 2 = কত?

সমাধান:
5.2n - 4.2n - 2
= 5 × 2n - 22 × 2n - 2
= 5 × 2n - 22 + n - 2
= 5 × 2n - 2n
= 2n(5 - 1)
= 2n .4
= 2n.22
= 2n + 2
১,২৭০.
9x+9x+9x এর মান নিচের কোনটি?
  1. ক) 32x+1
  2. খ) 32x+2
  3. গ) 32x
  4. ঘ) 22x+1
ব্যাখ্যা

9x+9x+9x = 9x(1+1+1)=32x×31=32x+1

১,২৭১.
√(3x) = 81 হলে x এর মান কত?
  1. 6
  2. 12
  3. 2
  4. 8
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: √(3x) = 81 হলে x এর মান কত?

সমাধান:
√(3x) = 81
⇒ (3x)1/2 = 81
⇒ 3x/2 = 34
⇒ x/2 = 4
∴ x = 8
১,২৭২.
এর মান কত?
  1. 0
  2. 1
  3. 1/2
  4. a(m + n)
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: এর মান কত?

সমাধান:


 
 
১,২৭৩.
log (a3/b3) + 3logb = কত?
  1. ক) loga
  2. খ) 2loga
  3. গ) 3loga
  4. ঘ) 4loga
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log (a3/b3) + 3log b = কত?

সমাধান: 
log (a3/b3) + 3log b
= log (a3/b3) + log b3
= log {(a3/b3) × b3)
= log a3
= 3log a
১,২৭৪.
4a + 2 = 22a + 1 + 28 হলে a এর মান কত?
  1. ক) 0
  2. খ) 1
  3. গ) 1/2
  4. ঘ) 2
ব্যাখ্যা
4a + 2 = 22a + 1 + 28
4a.42 = 22a . 21 + 28
16. 4a = 4a . 2 + 28
4a(16 - 2) = 28
4a .14 = 28
4a = 2
(22)a = 21
22a = 21
2a = 1
a = 1/2

১,২৭৫.
log√32a = 6/5 হলে, a এর মান কত?
  1. 3
  2. 8
  3. √7
  4. √3
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log√32a = 6/5 হলে, a এর মান কত?

সমাধান:
log√32a = 6/5
⇒ x = (√32)6/5
⇒ x = (√25)6/5
= (25/2)6/5
= 2(5/2) × (6/5)
= 23
= 8
১,২৭৬.
যদি 3(n + 4) - 3(n + 2) = 8 হয়, তাহলে (n + 1) এর মান -
  1. ক) -1
  2. খ) 2
  3. গ) -2
  4. ঘ) 0
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: যদি 3(n + 4) - 3(n + 2) = 8 হয়, তাহলে (n + 1) এর মান -
 
সমাধান: 
3(n + 4) - 3(n + 2) = 8
⇒ 3n. 34 - 3n.32 = 8
⇒ 3n.32. 32 - 3n.32 = 8
⇒ 3n. 32(32 - 1) = 8
⇒ 3n. 9. 8 = 8
⇒ 3n = 1/9
⇒ 3n = 1/32 = 3- 2
∴ n = - 2
 
n + 1 = - 2 + 1 = - 1
১,২৭৭.
হলে x এর মান কত?
  1. ক) 8
  2. খ) 16
  3. গ) 32
  4. ঘ) 64
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: হলে x এর মান কত?

সমাধান:
১,২৭৮.
(১২৫/২৭) -২/৩ এর সহজ প্রকাশ-
  1. ১/২৫
  2. ৫/২০
  3. ৯/২৫
  4. ৩/২০
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: (১২৫/২৭) - ২/৩ এর সহজ প্রকাশ-

সমাধান:
(১২৫/২৭) - ২/৩
= ১/{(১২৫/২৭)}২/৩
= (২৭/১২৫)২/৩
= {(৩/৫))২/৩
= (৩/৫)
= ৯/২৫
১,২৭৯.
(1/2) (logx + logy) = log [(x + y) / 2] হবে যদি -
  1. ক) y = 0
  2. খ) x = √y
  3. গ) x = y
  4. ঘ) x = y/2
ব্যাখ্যা

1/2 (logx + logy) = log[(x+y)/2]
⇒1/2 log(xy) = log [(x+y)/2]
⇒ log(xy)1/2 = log [(x+y)/2]
⇒ (xy)1/2 = [(x+y)/2]
⇒ xy = [(x+y)/2]2
⇒ 4xy = x+ y+ 2xy
⇒ x2 + y2 − 2xy = 0
⇒ (x−y)= 0
⇒ x − y = 0
⇒ x = y

১,২৮০.
loga25 = 2 হলে, a এর মান কত?
  1. √5
  2. 1/5
  3. 25
  4. 5
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: loga25 = 2 হলে, a এর মান কত?

সমাধান:
loga25 = 2
⇒ a2 = 25
⇒ a = √25
∴ a = 5
১,২৮১.
যদি 24a = 256 হয়, তবে (√3)a এর মান কত?
  1. 3
  2. 8
  3. 4
  4. 9
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: যদি 24a = 256 হয়, তবে (√3)a এর মান কত?

সমাধান:
দেওয়া আছে,
⇒ 24a = 256
⇒ 24a = 28
⇒ 4a = 8
⇒ a = 8/4
∴ a = 2

প্রদত্ত রাশি,
= (√3)a
= (√3)2
= 3
১,২৮২.
log√327 = কত?
  1. 2
  2. 3
  3. 4
  4. 6
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log√327 = কত?

সমাধান:
log√327
= log√333
= log√3(√3)6
= 6 log√3√3
= 6 × 1
= 6
১,২৮৩.
log10x - 4log104 = - 2 হলে x এর মান কত হবে?
  1. ক) 25.6
  2. খ) .256
  3. গ) 2.56
  4. ঘ) 256
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log10x - 4log104 = - 2 হলে x এর মান কত হবে? 

সমাধান: 
log10x - 4log104 = - 2
বা, log10x - log1044 = - 2
বা, log10x - log10256 = - 2
বা, log10(x/256) = - 2
বা, x/256 = 10-2
বা, x/256 = 1/100
বা, x = 256/100
    x = 2.56
১,২৮৪.
যদি log⁡3x = 2 + log⁡3y এবং xy = 81, তবে x-এর মান কত?
  1. 9
  2. 18
  3. 27
  4. 3
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: যদি log⁡3x = 2 + log⁡3y এবং xy = 81, তবে x-এর মান কত?

সমাধান: 
দেওয়া আছে, 
log⁡3x = 2 + log⁡3y এবং xy = 81
এখন, 
log⁡3x - log⁡3y = 2
⇒ log⁡3(x/y) = 2
⇒ x/y = 32
⇒ x/y = 9
∴ x = 9y ......(1)

আবার, 
xy = 81
⇒ 9y . y = 81
⇒ 9y2 = 81 
⇒ y2 = 9
∴ y = 3

y এর মান (1) নং এ বসিয়ে পাই, 
x = 9y = 9 × 3 = 27

১,২৮৫.
  1. 1
  2. 2
  3. 5
  4. - 1
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন:

সমাধান:
১,২৮৬.
2p - 4 = 4ap - 6 এবং a > 0, a ≠ 2 হলে, p3 এর মান কত?
  1. 125
  2. 216
  3. 343
  4. 64
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 2p - 4 = 4ap - 6 এবং a > 0, a ≠ 2 হলে, p3 এর মান কত?

সমাধান:
2p - 4 = 4ap - 6
⇒ 2p - 4 = 22 ⋅ ap - 6
⇒ 2p - 4/22 = ap - 6
⇒ 2p - 4 - 2 = ap - 6
⇒ 2p - 6 = ap - 6
⇒ 2p - 6/ap - 6 = 1
⇒ (2/a)p - 6 = (2/a)0 [∵ (2/a)0 = 1]
⇒ p - 6 = 0
⇒ p = 6

∴ p3 = 63 = 216
১,২৮৭.
52x - 1= 625 হলে, x এর মান কত?
  1. 3/2
  2. 5/2
  3. 2/5
  4. 3/5
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: 52x - 1= 625 হলে, x এর মান কত?

সমাধান:
52x - 1= 625
⇒ 52x - 1= 54
⇒ 2x - 1 = 4
⇒ 2x = 4 + 1
⇒ 2x = 5
⇒ x = 5/2

১,২৮৮.
y এর মান কত হলে 38y - 5 = 243y - 2হবে?
  1. 1/2
  2. - 5/3
  3. 5/3
  4. 1
ব্যাখ্যা
38y - 5 = 243y - 2
or, 38y - 5 = (35)y - 2
or, 38y - 5 = 35y - 10
or, 8y - 5 = 5y - 10
3y = - 5
y = - 5/3
১,২৮৯.
log2log√xx2 = কত?
  1. 3
  2. - 2
  3. 1
  4. 2
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log2log√xx2 = কত?

সমাধান:
log2log√xx2
= log2log√x(√x)4
= log24
= log222
= 2
১,২৯০.
(log10x) - (log104) = 1 হলে x এর মান কত?
  1. ক) 1
  2. খ) 4
  3. গ) 40
  4. ঘ) 0.4
ব্যাখ্যা
দেয়া আছে,
log10x -  log104 = 1
log10(x/4) = 1
x/4 = 101
x/4 = 10
x = 40
১,২৯১.
যদি 22x - 6 = 1/8x - 3 হয়, তবে x এর মান কত?
  1. ক) 2
  2. খ) 3
  3. গ) 4
  4. ঘ) 5
ব্যাখ্যা
22x - 6 = 1/8x - 3  
22x - 6 = 1/(23)x - 3
22x - 6 = 1/23(x - 3)
22x - 6 = 2-3(x - 3)
2x - 6 = -3(x - 3)
2x - 6 =- 3x + 9
2x + 3x = 9 + 6 
5x = 15
x= 15/5 
x = 3
১,২৯২.
82 × 80 = কত? 
  1. 0
  2. - 8
  3. 16
  4. 64 
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 82 × 80 = কত? 

সমাধান: 
82 × 80
= 64 × 80
= 64 × 1 
= 64 
১,২৯৩.
যদি ax = b এবং by = a হয়, তাহলে xy এর মান নির্ণয় করুন।
  1. x
  2. y
  3. 1
  4. 0
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: যদি ax = b এবং by = a হয়, তাহলে xy এর মান নির্ণয় করুন।

সমাধান:
দেওয়া আছে,
ax = b ........ (1)

by = a
⇒ (ax)y = a [ (1) নং এর সাহায্যে] 
⇒ axy = a
∴ xy = 1
১,২৯৪.
2t + 7 = 4t + 2 এর মান কত?
  1. 3
  2. 1/3
  3. 2
  4. 1
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: 2t + 7 = 4t + 2 এর মান কত?

সমাধান:
2t + 7 = 4t + 2 
⇒ 2t + 7 = 22(t+2)
⇒ 2t + 7 =22t + 4
⇒ t + 7 = 2t + 4
⇒ 2t - t = 7 - 4
⇒ t = 3

১,২৯৫.
যদি 3(x + 1) = 9(x + 1) হয়, তবে x এর মান কত?
  1. 0
  2. 1
  3. 2
  4. - 1
ব্যাখ্যা

প্রশ্ন: যদি 3x + 1 = 9x + 1 হয়, তবে x এর মান কত?

সমাধান: 
দেওয়া আছে, 
3x + 1 = 9x + 1
⇒ 3x + 1 = (32)x + 1
⇒ 3x + 1 = (3)2x + 2
⇒ x + 1 = 2x + 2
⇒ 2x - x = 1 - 2 
∴ x = - 1

১,২৯৬.
হলে a = কত?
  1. ক) 18
  2. খ) 27
  3. গ) 9
  4. ঘ) 81
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: হলে a = কত?

সমাধান: 
loga√3 = 1/6 
⇒ ‍a1/6 = √3
⇒ a(1/3. 1/2) = 31/2
⇒ a1/3 = 3
⇒ a = 33
∴ a = 27
১,২৯৭.
1/81 এর 3√3 ভিত্তিক লগারিদম কত?
  1. - 4
  2. - 1/2
  3. - 4/3
  4. - 8/3
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 1/81 এর 3√3 ভিত্তিক লগারিদম কত?

সমাধান:
ধরি,
log3√3(1/81) = x
⇒ (3√3)x = 1/81
⇒ (31.31/2)x = 1/34
⇒ (33/2)x = 3- 4
⇒ 3x/2 = - 4
⇒ 3x = - 8
∴ x = - 8/3
১,২৯৮.
72x - 6 = 22x - 6 হলে x/3 এর মান কত?
  1. ক) 3
  2. খ) 2
  3. গ) 1
  4. ঘ) 0
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: 72x - 6 = 22x - 6 হলে x/3 এর মান কত?

সমাধান: 
দেয়া আছে,
72x - 6= 22x - 6
72x - 6/22x - 6= 1
(7/2)2x - 6 = 1
(7/2)2x - 6 = (7/2)0
2x - 6 = 0 
2x = 6 
x = 3
x/3 = 3/3 = 1 
১,২৯৯.
log6(1/36) = কত?
  1. ক) - 1
  2. খ) - 3
  3. গ) - 2
  4. ঘ) - 4
ব্যাখ্যা
প্রশ্ন: log6(1/36) = কত? 

সমাধান: 
 log6(1/36)
= log6(1/62)
= log66- 2
= - 2 log66
= - 2 × 1 
= - 2
১,৩০০.
400 এর 4; ভিত্তি কত?
  1. ক) 2√7
  2. খ) 2√5
  3. গ) 3√8
  4. ঘ) 2
ব্যাখ্যা

loga400=4
⇒a4=202
⇒a4=(4×5)2
⇒a4=24×(√5)4
⇒a=2√5